Luchino Visconti

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Luchino Visconti
Luchino Visconti
Luchino Visconti
Prawdziwe imię i nazwisko Luchino Visconti di Modrone
Data i miejsce urodzenia 2 listopada 1906
Mediolan
Data i miejsce śmierci 17 marca 1976
Rzym
Zawód reżyser, scenarzysta, pisarz
Lata aktywności 1941–1976

Luchino Visconti di Modrone (ur. 2 listopada 1906 w Mediolanie, zm. 17 marca 1976 w Rzymie) – hrabia di Lonate Pozzolo, włoski scenarzysta i reżyser teatralny, filmowy i operowy oraz pisarz. We wczesnym okresie twórczości przedstawiciel neorealizmu.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w znanej arystokratycznej rodzinie Viscontich, jako czwarty syn księcia Giuseppe Visconti di Modrone i Carli Visconti, z domu Erba. W 1936 r. wyjechał do Paryża, gdzie rozpoczął swoją karierę filmową pod opieką reżysera Jeana Renoira, którego poznał dzięki ich wspólnej znajomej – dyktatorce mody Coco Chanel. Współpracował z nim przy filmach Une partie de campagne, Les bas fonds i Tosca.

Mimo swych korzeni, częściowo pod wpływem Renoira oraz na przekór doświadczeniom włoskiego faszyzmu, Visconti uległ ideologii marksizmu, której pozostał wierny do końca życia. Samodzielną pracę jako reżyser rozpoczął we Włoszech w 1941, realizując według amerykańskiej powieści kryminalnej Listonosz zawsze dzwoni dwa razy (The Postman Always Rings Twice) Jamesa Caina film Opętanie (Ossesione). Film ten będąc dramatem miłosnym rozgrywającym się na tle pokazanej w sposób realistyczny prowincji włoskiej, odbiegał znacznie od pompatycznej kinematografii okresu faszyzmu i dzięki swojemu autentyzmowi, pokazywaniu życia prostych ludzi – stał się jednym ze zwiastunów powojennego nurtu neorealistycznego. Film ten wywołał oburzenie faszystowskich cenzorów, którzy nakazali zniszczyć wszystkie jego kopie.

W 1948 Visconti przystąpił do realizacji trylogii filmowej na temat Sycylii, z której zrealizowana została tylko pierwsza część – Ziemia drży (La terra trema), częściowo za własne pieniądze reżysera. Pozostałe dwie nie doszły do skutku z powodów finansowych. Ziemia drży jest prawie dosłownym wprowadzeniem w życie postulatów teoretycznych Cesare Zavattiniego. Bohaterami filmu są autentyczni rybacy sycylijscy, odtwarzający na ekranie swoje własne życie codzienne. Visconti pokazuje się w tym filmie jako rygorystyczny neorealista, dając jedno z najbardziej konsekwentnych i najwybitniejszych dzieł tego kierunku.

Następny jego film Najpiękniejsza (Bellissima) z 1951 r. jest historią małej dziewczynki, z której matka stara się uczynić małą gwiazdę filmową. Film utrzymany jest w tonie realistycznym i sentymentalnym. W 1954 Visconti zrealizował barwny film Zmysły (Il senso), malarsko ujęty obraz historyczny osnuty na tle walk o zjednoczenie Włoch w XIX wieku. Jest to film panoramiczny o wspaniałych scenach batalistycznych. Visconti jako pierwszy z neoralistów włoskich wkroczył na teren filmu historyczno-kostiumowego, zrywając w ten sposób z rygorystycznie pojmowanymi kanonami kierunku. Reakcją na stwierdzany przez krytykę kryzys założeń neorealizmu jest, według oświadczenia reżysera, film Białe noce (Notti bianche) z 1957 r., osnuty na dość dowolnej adaptacji opowiadania Fiodora Dostojewskiego pod tym samym tytułem. Białe noce są opowieścią o miłości młodej dziewczyny do nieznanego mężczyzny, rozgrywającą się na pograniczu rzeczywistości i fantastyki. Film ten zdobył drugą nagrodę – Srebrnego Lwa – na MFF w Wenecji w 1957 r.

W historii światowego filmu dzieła Viscontiego stanowią przykład kina artystycznego – i to w bardzo szerokim zakresie: od surowego realizmu po subtelne melodramaty, wszystko to przeplatane elementami estetyzmu i turpizmu. Krytycy podkreślają stałe wyznaczniki wizualnej strony jego filmów: imponującą scenografię i wysublimowane, malarskie kadry, oraz tematyczne: estetyzowanie śmierci i starości.

Visconti nie ukrywał swej homoseksualnej orientacji. Jego ostatnim partnerem był austriacki aktor Helmut Berger, grający rolę Martina w Zmierzchu bogów. Berger zagrał u Viscontiego również główne role w filmach Ludwig (1972) oraz Portret rodzinny we wnętrzu (1974)[1].

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1972: Śmierć w WenecjiZłota Palma Cannes (nominacja), Nagroda specjalna Cannes, BAFTA najlepszy reżyser (nominacja)
  • 1970: Zmierzch bogówOscar za najlepszy scenariusz oryginalny (nominacja)
  • 1967: Obcy – Nagroda główna MFF w Wenecji (nominacja)
  • 1965: Błędne gwiazdy Wielkiej Niedźwiedzicy – Nagroda Główna MFF w Wenecji
  • 1963: Lampart – Złota Palma Cannes
  • 1960: Rocco i jego bracia – Nagroda główna MFF w Wenecji (nominacja), Nagroda FIPRESCI i Nagroda specjalna MFF w Wenecji
  • 1957: Białe noce – Złote Lwy MFF w Wenecji (nominacja), Srebrny Lew MFF w Wenecji
  • 1954: Zmysły – Nagroda główna MFF w Wenecji (nominacja)

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]