Okiennik Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Okiennik Wielki zwany też Okiennikiem Dużym – grupa skał wapiennych, położona w miejscowości Piaseczno w gminie Kroczyce, w powiecie zawierciańskim, w województwie śląskim[1]. Najbardziej rozpoznawalnym elementem grupy jest skała posiadająca „okno” – otwór skalny o wymiarach ok. 7 × 5 metrów[2]. Jest to Okno w Okienniku Wielkim. Oprócz niego są jeszcze Komin w Okienniku Wielkim, Schron w Okienniku Wielkim, Szczelina w Okienniku Wielkim[3].

Pod względem geograficznym Okiennik Wielki znajduje się na Wyżynie Częstochowskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Według historyków ok. XII-XIII wieku u podnóża skał istniał obronny gród o konstrukcji drewnianej; ślady murów były widoczne jeszcze w XIX wieku. Skała z oknem skalnym była donżonem, mury wzmocniono wałem. Wejście prowadziło przez istniejący w skale naturalny komin. W skalnym oknie istnieje wykuty otwór, który prawdopodobnie służył do umocowania zbudowanej z drewnianych bali konstrukcji osłaniającej okno skalne[2].

W naturalnej jaskini znajdującej się poniżej okna archeolodzy znaleźli narzędzia krzemienne pochodzące sprzed około 60 tysięcy lat, czyli ze środkowego paleolitu. Świadczą one o tym, że jaskinia była wówczas zamieszkiwana przez ludzi prehistorycznych. Archeolodzy zaliczyli ich do kultury mikocko-prądnickiej[2].

Wspinaczka skalna i turystyka[edytuj | edytuj kod]

Obecnie Okiennik znany jest przede wszystkim uprawiającym wspinaczkę skalną. Pierwsze potwierdzone wspinaczki miały tu miejsce w 1962 roku, a prawdziwy rozkwit eksploracji Okiennika to lata 80. XX wieku[5]. Zbudowane z wapieni skały osiągają wysokość do 30 m. Mają połogie, pionowe lub przewieszone ściany. Występują w nich takie formacje skalne, jak: filar, zacięcie i komin. W grupie Okiennika spinacze skalni wyróżniają następujące skały: Muminek, Okiennik, Przełaz, Omszała Baszta, Turnia z Załupą, Śląska Baszta. Poprowadzili w nich 96 dróg wspinaczkowych o bardzo zróżnicowanym stopniu trudności od III do VI.7+ w skali Kurtyki. Ściany wspinaczkowe mają ekspozycję zachodnią, północno-zachodnią, północną, północno-wschodnią i południowo-zachodnią. Prawie wszystkie drogi mają zamontowane stałe punkty asekuracyjne (ringi i stanowiska zjazdowe)[6].

Obok Okiennika Wielkiego prowadzą 2 szlaki turystyczne:

szlak turystyczny czerwony Szlak Orlich Gniazd: PilicaKocikowaGóra JanowskiegoPodzamczeKarlinŻerkowice – Okiennik Wielki – ruiny zamku w MorskuGóra ZborówZdów
szlak turystyczny żółty Szlak Skarżycki: Zawiercie Borowe Pole st. PKP – RudnikiSkarżyce – Okiennik Wielki – Piaseczno[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Mapa. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000, Warszawa: ExpressMap, 2015, ISBN 978-83-88112-71-3.
  2. a b c Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej przy skale
  3. Jaskinie Polski, Państwowy Instytut Geologiczny [dostęp 2019-04-28].
  4. Jerzy Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa: PWN, 1998, ​ISBN 83-01-12479-2
  5. Grzegorz Rettinger, Jura Północna. Przewodnik wspinaczkowy, 2017, ​ISBN 978-83-947825-0-4
  6. Wspinaczkowy portal górski. [dostęp 2018-07-11].