Organizacja non-profit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Organizacja non-profitorganizacja pozarządowa, której działania nie mają na celu przyniesienie zysku organom nią zarządzającym. Jest finansowana z budżetów publicznych: państwowych, regionalnych, lokalnych[1].

W Polsce najczęściej przybiera postać stowarzyszenia. Jest to dobrowolne, trwałe i samorządne zrzeszenie, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące działalności. Jej podstawą jest praca społeczna członków. Wszystkie wpływy przeznaczone są na realizowanie celów określonych w statucie oraz rozwój. Podmioty zarządzające organizacją nie otrzymują wynagrodzenia za swoją pracę[1].

Prawo polskie[edytuj | edytuj kod]

Według Art. 3. ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w Polsce „organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia...”[2].

Dochody i koszty organizacji non-profit[edytuj | edytuj kod]

Wszystkie dochody, jakie uzyskuje organizacja non-profit z prowadzonej działalności gospodarczej, dotacji, zbiórek publicznych, darowizn czy sponsoringu, są przeznaczane na jej rozwój i strukturę[3]. Misją takich podmiotów jest niesienie pomocy społeczeństwu.

Finansuje się możliwość zdobycia donatorów lub sponsorów oraz elementy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizacji (wynajem i wyposażenie biura, korespondencję, utrzymanie strony internetowej, etc.)[4].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Organizacje non-profit zajmują się problemami środowiska lokalnego. Działają w obszarach niezarządzanych przez sektor publiczny i prywatny dla dobra społeczeństwa: zapewniają zatrudnienie lub edukację tym, którym państwo nie jest w stanie się zaopiekować[1].

Spółki non profit mogą funkcjonować jako:

  • „spółki, które spełniają warunki przewidziane w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, co uprawnia je do prowadzenia działalności pożytku publicznego”[5];
  • „firmy społeczne, o ile spełniają dodatkowe warunki wynikające z Wytycznych dot. realizacji projektów w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem Europejskiego Funduszu Społecznego”[5].

Dokładne statystyki dotyczące liczby spółek w kraju nie są prowadzone. Firm społecznych w formie spółki z o.o. jest 282 (na podstawie listy przedsiębiorstw społecznych prowadzonej przez Departament Ekonomii Społecznej i Solidarnej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej)

Zadania organizacji non-profit[edytuj | edytuj kod]

W roku 2014 do sfery zadań publicznych, wskazanej w ustawie, zaliczono:

  • pomoc społeczną, w tym pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie szans tych rodzin i osób;
  • wspieranie rodziny i systemu pieczy zastępczej;
  • działalność na rzecz integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym;
  • działalność charytatywną;
  • podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;
  • działalność na rzecz mniejszości narodowych i etnicznych oraz języka regionalnego;
  • ochronę i promocję zdrowia;
  • działalność na rzecz osób niepełnosprawnych;
  • promocję zatrudnienia i aktywizację zawodową osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy;
  • działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;
  • działalność na rzecz osób w wieku emerytalnym;
  • działalność wspomagającą rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości;
  • działalność wspomagającą rozwój techniki, wynalazczości i innowacyjności oraz rozpowszechnianie i wdrażanie nowych rozwiązań technicznych w praktyce gospodarczej;
  • działalność wspomagającą rozwój wspólnot i społeczności lokalnych;
  • naukę, szkolnictwo wyższe, edukację, oświatę i wychowanie;
  • wypoczynek dzieci i młodzieży;
  • kulturę, sztukę, ochronę dóbr kultury i dziedzictwa narodowego;
  • wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej;
  • ekologię i ochronę zwierząt oraz ochronę dziedzictwa przyrodniczego;
  • turystykę i krajoznawstwo;
  • porządek i bezpieczeństwo publiczne;
  • obronność państwa i działalność Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
  • upowszechnianie i ochronę wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji;
  • ratownictwo i ochronę ludności;
  • pomoc ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą;
  • upowszechnianie i ochronę praw konsumentów;
  • działalność na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;
  • promocję i organizację wolontariatu;
  • pomoc Polonii i Polakom za granicą;
  • działalność na rzecz kombatantów i osób represjonowanych;
  • promocję Rzeczypospolitej Polskiej za granicą;
  • działalność na rzecz rodziny, macierzyństwa, rodzicielstwa, upowszechniania i ochrony praw dziecka;
  • przeciwdziałanie uzależnieniom i patologiom społecznym;
  • działalność na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów z nimi zrównanych[6].

Przykładowe organizacje non-profit na świecie i w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Grzelońska U., Rola sektora non-profit w polskiej gospodarce, Polska Akademia Nauk, nr 4, Warszawa: Instytut Nauk Ekonomicznych 2011, 325-344.
  • Sektor non-profit w 2014 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny 2016.
  • Stoner J.A.F., Freedman R.E., Gilbert D.R., Kierowanie, Warszawa: PWE 1999.
  • Zarządzanie, pod red. A.K.Koźmińskiego, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1998.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Hasło „Organizacja non-profit” w Encyklopedii zarządzania. [dostęp 2021-01-17].
  2. Tekst ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. 2003-04-24. [dostęp 2021-01-17].
  3. Jak finansować NGO. [dostęp 2021-02-01].
  4. Dotacje na realizację zadań publicznych. ngo.pl. [dostęp 2021-02-01].
  5. a b Co to jest spółka non-profit i czy jest organizacją pozarządową?. Przedsiębiorstwo społeczne. [dostęp 2021-01-17].
  6. Sektor non-profit w 2014 roku. Główny Urząd Statystyczny, 2016. [dostęp 2021-02-01].