Orkoraptor

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Orkoraptor
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd teropody
Infrarząd tetanury
(bez rangi) Avetheropoda/Neotetanurae
Rodzaj Orkoraptor
Novas, Ezcurra & Lecuona, 2008
Gatunki
  • O. burkei Novas et al., 2009

Orkoraptorrodzaj dużego teropoda należącego do kladu Tetanurae. Żył w późnej kredzie (mastrycht) na terenie dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki odnaleziono znaleziono w skałach formacji Pari Aike w południowej Patagonii (Argentyna). Nazwa Orkoraptor oznacza „rabuś znad Zębatej Rzeki” i pochodzi od „Orr-Korr” – lokalnego określenia rzeki La Leona, gdzie odkryto skamieniałości orkoraptora. Materiał kopalny obejmował niekompletny szkielet zawierający fragment czaszki, kręg ogonowy oraz część piszczeli. Spośród południowoamerykańskich teropodów zasięg występowania orkoraptora obejmuje jedne z najbardziej wysuniętych na południe terenów[1].

Novas, Ezcurra i Lecuona wskazują na podobieństwa w budowie szkieletu pomiędzy orkoraptorem a maniraptorami i konkludują, że Orkoraptor jest formą bardziej zaawansowaną od np. tyranozaurów. Zęby przypominają budową zęby kompsognatydów i deinonychozaurów, jednak Orkoraptor różni się od niektórych grup celurozaurów (Ornithomimosauria, Compsognathidae, Alvarezsauridae, Dromaeosauridae, Aves) m.in. obecnością pojedynczej pary niewielkich pleurocelów po obu stronach kręgów ogonowych[1]. Analiza Rogera Bensona i współpracowników z 2010 roku umiejscawia orkoraptora jako zaawansowanego allozauroida należącego do rodziny Neovenatoridae – grupy obejmującej zróżnicowane teropody. Jeśli hipoteza ta jest prawidłowa, Orkoraptor byłby geologicznie najpóźniejszym spośród wszystkich znanych allozauroidów[2]. Z kolei z analizy kladystycznej przeprowadzonej przez Cristiana Dal Sasso i Simone Maganuco (2011) wynika, że Orkoraptor był bazalnym przedstawicielem rodziny Compsognathidae siostrzanym do rodzaju Scipionyx[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Fernando E. Novas, Martín D. Ezcurra, Agustina Lecuona. Orkoraptor burkei nov. gen. et sp., a large theropod from the Maastrichtian Pari Aike Formation, Southern Patagonia, Argentina. „Cretaceous Research”. 29 (3), s. 468–480, 2008. DOI: 10.1016/j.cretres.2008.01.001 (ang.). 
  2. Roger B. J. Benson, Matthew T. Carrano, Stephen L. Brusatte. A new clade of archaic large-bodied predatory dinosaurs (Theropoda: Allosauroidea) that survived to the latest Mesozoic. „Naturwissenschaften”. 97 (1), s. 71-78, 2010. DOI: 10.1007/s00114-009-0614-x (ang.). 
  3. Cristiano Dal Sasso, Simone Maganuco. Scipionyx samniticus (Theropoda: Compsognathidae) from the Lower Cretaceous of Italy. Osteology, ontogenetic assessment, phylogeny, soft tissue anatomy, taphonomy, and palaeobiology. „Memorie della Società italiana di Scienze naturali e del Museo civico di Storia naturale di Milano”. XXXVII (1), s. 1-281, 2011 (ang.).