Osman Hamdi Bey

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Osman Hamdi Bey
Ilustracja
Hamdi Bey na początku XX wieku
Data i miejsce urodzenia 30 grudnia 1842
Konstantynopol
Data i miejsce śmierci 24 lutego 1910
Konstantynopol
Narodowość Turecka
Dziedzina sztuki Malarstwo
Ważne dzieła

Trener żółwii

Autoportret

Osman Hamdi Bey (ur. 30 grudnia 1842 w Konstantynopolu zm. 24 lutego 1910 tamże[1]) – osmański intelektualista, znawca sztuki, a także wybitny malarz oraz archeolog. Jako jeden z pierwszych zaczął używać w swojej twórczości kompozycji figuratywnej[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem wielkiego wezyra İbrahima Edhem Paszy[3].

Osman Hamdi poszedł do szkoły podstawowej w dzielnicy Beşiktaş w Stambule, po czym studiował prawo, najpierw w Stambule (1856), a następnie w Paryżu (1860)[4]. Niedługo później postanowił porzucić prawo, aby kontynuować malowanie. Wyszkolił się pod francuskimi malarzami: Jean-Léonem Gérôme i Gustave Boulangerem[3].

Jego pobyt w Paryżu złożył się z terminem pierwszej wizyty sułtana osmańskiego w Europie Zachodniej, kiedy to sułtan Abdülaziz został zaproszony na wystawę „Universelle” (1867) przez cesarza Napoleona III[5]. Hamdi Bey w Paryżu poznał także swoją pierwszą żonę, Marie, kiedy był studentem. Po otrzymaniu błogosławieństwa od ojca towarzyszyła mu w Stambule. W 1869 roku pobrali się, mieli dwie córki.

Po powrocie do Turcji został wysłany do osmańskiej prowincji Bagdad w ramach zespołu administracyjnego Midhata Paszy (czołowej postaci politycznej i reformatora, który uchwalił pierwszą konstytucję osmańską)[3] W 1871 Osman Hamdi powrócił do Stambułu jako wicedyrektor Biura Protokołu Pałacu. W latach 70. XIX wieku pracował nad kilkoma zleceniami na wyższych szczeblach biurokracji osmańskiej[5].

Ważnym krokiem w jego karierze było powierzenie mu funkcji dyrektora Muzeum Cesarstwa w 1881 roku[6]. Wykorzystał on swoją pozycję dyrektora muzeum, aby rozwinąć muzeum i stworzyć sponsorowane przez władze krajowe ekspedycje archeologiczne. W 1882 roku ustanowił i został dyrektorem Akademii Sztuk Pięknych, która zapewniła Ottomanom trening estetyki i technik artystycznych bez opuszczania imperium. W 1884 nadzorował publikację rozporządzenia zakazującego przemycania artefaktów za granicę, które stanowiło gigantyczny krok w tworzeniu ram prawnych dla ochrony zabytków. Przedstawiciele lub pośrednicy dziewiętnastowiecznych mocarstw europejskich rutynowo przemycali artefakty o wartości historycznej z granic Imperium Osmańskiego (które obejmowały między innymi geografie starożytnych greckich i mezopotamskich cywilizacji), często uciekając się do łapówek, aby wzbogacić muzea w stolicach europejskich[6].

Przeprowadził pierwsze naukowe badania archeologiczne wykonane przez zespół turecki. Jego wykopaliska obejmowały takie miejsca, jak grobowiec w południowo-wschodniej Anatolii (najpopularniejsza turystyczna miejscowość w Turcji i dziś na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, w prowincji Adıyaman), sanktuarium Hekate w Lagina w południowo-zachodniej Anatolii (znacznie rzadziej odwiedzane w dzisiejszej prowincji Muğla) i Sydon w Libanie[7].

Obrazy[edytuj | edytuj kod]

Trener żółwii (1906)

Jego obraz z 1906 roku, „Trener żółwii”, pobił rekord w Turcji, sprzedając się za 3,5 miliona dolarów w grudniu 2004 roku[8]. Obraz wyraża sarkastyczne insynuacje na temat własnego stylu pracy malarza a także nawiązuje do historycznego faktu, że żółwie były wykorzystywane do celów iluminacyjnych i dekoracyjnych poprzez umieszczanie świec na skorupie na początku XVIII wieku[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. ..:: Osman Hamdi Bey ::.., 15 października 2014 [dostęp 2018-04-29] [zarchiwizowane z adresu 2014-10-15].
  2. Eskihisar’da Bir Arkeolog ve Ressam: Osman Hamdi, „GazeteBilkent” [dostęp 2018-04-29] (tur.).
  3. a b c Wendy M.K. Shaw, Possessors and Possessed: Museums, Archaeology, and visualisation of history in the late Ottoman Empire, 2003, ISBN 0-520-23335-2.
  4. The Encyclopædia Britannica, Vol.7, Edited by Hugh Chisholm, „Constantinople, the capital of the Turkish Empire...”., 1911.
  5. a b Osman Hamdi Bey | Turkish statesman, „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2018-04-27] (ang.).
  6. a b Aşık olduğu iki kadının adı da Marie'ydi..., „Posta” [dostęp 2018-04-29] (tur.).
  7. Le Tumulus de Nemroud-Dagh : voyage, description, inscriptions ... | 1886 - Collections patrimoniales numérisées de Bordeaux Montaigne, 1886.u-bordeaux-montaigne.fr [dostęp 2018-04-29] (fr.).
  8. a b Osman Hamdi’s 'lost' masterpiece in auction, Hürriyet Daily News [dostęp 2018-04-29] (ang.).