Pača

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pača
Ilustracja
Kościół katolicki we wsi Pača
Państwo  Słowacja
Kraj  koszycki
Powiat Rożniawa
Starosta Ladislav Zagiba[1]
Powierzchnia 25,57[2] km²
Wysokość 418[3] m n.p.m.
Populacja (2020)
• liczba ludności
• gęstość

563[4]
22,28[5] os./km²
Nr kierunkowy +421 58[3]
Kod pocztowy 049 41[3]
Tablice rejestracyjne RV
Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa konturowa kraju koszyckiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Pača”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Pača”
Ziemia48°40′44″N 20°36′31″E/48,678889 20,608611
Strona internetowa
Widok na ulicę

Pača (węg. Andrási) – wieś w powiecie Rożniawa, w kraju koszyckim, na Słowacji. Liczy 635 mieszkańców (2011).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pača leży w dolinie Krasnohorskiego Potoku (słow. Krásnohorský potok, też Pačianský potok), w południowej części Gór Wołowskich, ok. 6 km na północny wschód od Rożniawy. Zabudowania wsi rozciągają się na wys. 410-460 m n.p.m. Należy do historycznej krainy Gemer. Komunikacja autobusowa z Rożniawą przez Krásnohorské Podhradie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1338 r. Jako pierwsi pojawili się tu wędrowni pasterze pochodzenia rusińskiego, którzy na teren Gemeru przeniknęli przez grzbiety Gór Wołowskich ze Spisza w pierwszej połowie XIV w. Byli oni koczownikami, zajmującymi się hodowlą owiec i kóz. Z czasem przez właścicieli feudalnego „państwa” krasnohorskiego (z siedzibą na zamku Krásna Hôrka) zostali zmuszeni do osiedlenia się na stałe i wraz z miejscowymi (słowackimi) pasterzami z rodu Paka założyli Pačą osadę (stąd Pača) nad Pačy Potokiem. Ludność rusińska dominowała we wsi do połowy XVIII w.

Według tradycji już w 1810 r. była we wsi ludowa szkoła. Państwową szkołę wybudowano w 1903 r., a jej fundatorem (wraz z parcelą) był hrabia Dionizy Andrássy z Krásnej Hôrki. Zabudowania wsi – pierwotnie drewniane, kryte słomianymi strzechami – niszczyły pożary w 1906 i 1913 r. Dopiero po tych klęskach zaczęto wznosić domy z kamienia i gliny, kryte początkowo gontem, później dachówką ceramiczną.

W ciągu XIX w. znaczna część ludności znalazła zajęcie w okolicznych kopalniach i hutach żelaza. Obecnie mieszkańcy utrzymują się z pracy w leśnictwie oraz w przemyśle, handlu i usługach w Rożniawie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-24].
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)] (słow.). 2021-03-21. [dostęp 2021-11-21].
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika (słow.). 2015-04-17. [dostęp 2021-11-21].
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) (słow.). 2021-03-21. [dostęp 2021-11-21].
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce (słow.). 2021-03-21. [dostęp 2021-11-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Turistický sprievodca ČSSR č. 30, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1988, brak ISBN.
  • Volovské vrchy – Krompachy. Turistická mapa 1:50 000, wyd. VKÚ Harmanec, 1995, ISBN 80-85510-80-4.