Pałac Bogusławskiego w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pałac Bogusławskiego
w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 636 z 1 lipca 1965
Pałac Bogusławskiego
Pałac Bogusławskiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Żelazna 97
Ukończenie budowy 1807
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Pałac Bogusławskiego w Warszawie
Pałac Bogusławskiego
w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Pałac Bogusławskiego w Warszawie
Pałac Bogusławskiego
w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Bogusławskiego w Warszawie
Pałac Bogusławskiego
w Warszawie
Ziemia52°14′26,65″N 20°59′08,32″E/52,240736 20,985644

Pałac Bogusławskiegopałac znajdujący się przy ul. Żelaznej 97 na warszawskiej Woli, dom generalny Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi.

Historia[edytuj]

Budynek został wzniesiony w 1807 przez Wojciecha Bogusławskiego w wyniku gruntownej przebudowy istniejącego w tym miejscu pałacyku[1]. Źródła podają, że w czerwcu 1780 podczas pobytu w Warszawie Alessandro di Cagliostro, Hrabia di Cagliostro, właściwie Giuseppe Balsamo, miał występ w pałacyku[2]. W tym też roku założył egipską lożę wolnomularską w Warszawie[3].

Budowla znajdowała się pomiędzy dwiema parterowymi oficynami. Jedna mieściła w sobie mieszkania, druga natomiast wozownie i stajnie. W 1825 pałac zakupił architekt Karol Henryk Gall, po czym go przebudował. Od roku 1862 właścicielem był ks. Julian Feliński. Wraz z bratem, arcybiskupem Zygmuntem, założył w pałacyku szkołę i sierociniec. Opiekę nad nim sprawowało założone przez Felińskiego Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi. W 1863 na dziedzińcu ustawiono zachowaną do dzisiaj rzeźbę Matki Boskiej, wykonaną przez Andrzeja Pruszyńskiego. Rzeźbiarz ten stworzył również płaskorzeźbę Chrystusa zamieszczoną w tympanonie.

W latach 1940–1943 pałacyk znajdował się w bezpośrednim sąsiedztwie warszawskiego getta. Siostry ze Zgromadzenia przyjęły pod opiekę ok. 11 dzieci żydowskich. Pomagały także w przemycaniu dzieci na stronę „aryjską” (skąd przewożono je do sierocińców lub rodzin na prowincji). W czasie powstania warszawskiego oddziały niemieckie dokonały dużych zniszczeń pałacyku. Został mocno naruszony pożarami, a siostry wywieziono do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück.

Został odbudowany po 1945 w stylu klasycystycznym. Zmiany przeprowadziła inż Beata Trylińska. W obecnym kształcie różni się od pierwotnego. Niezmieniony zachował się portyk dwukolumnowy umieszczony w elewacji przedniej i czerokolumnowy w ogrodowej. Oficyny zostały połączone z korpusem budynku.

Upamiętnienia[edytuj]

Przypisy

  1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 596. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Danuta Szmit-Zawierucha. Lucyper o twarzy Cagliostra. „Stolica”. Nr 7-8 (2196-2197) (lipiec-sierpień 2008). s. 36. 
  3. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 356.

Bibliografia[edytuj]

  • Marek Kwiatkowski. Pałacyk Wojciecha Bogusławskiego. „Stolica”. Nr 2 (2077) (10 stycznia 1988), s. 14. WWP RSW "Prasa Książka Ruch". ISSN 0039-1689.