Palárikovo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Palárikovo
ilustracja
Państwo  Słowacja
Kraj  nitrzański
Powiat Nowe Zamki
Starosta Jozef Derňár[1]
Powierzchnia 51,294[2] km²
Wysokość 113 m n.p.m.
Populacja (2016–12–31)
• liczba ludności
• gęstość

4255[3]
82,95 os./km²
Nr kierunkowy 035
Kod pocztowy 941 11
Tablice rejestracyjne NZ
Położenie na mapie kraju nitrzańskiego
Mapa konturowa kraju nitrzańskiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Palárikovo”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Palárikovo”
Ziemia48°02′26″N 18°04′15″E/48,040556 18,070833
Strona internetowa

Palárikovo (węg. Tótmegyer, do roku 1948 Slovenský Meder) – duża wieś (obec) w południowo-zachodniej Słowacji w kraju nitrzańskim, w powiecie Nowe Zamki.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leży na terenie Niziny Naddunajskiej, 88 km na południowy wschód od Bratysławy i 13 km na północny zachód od Nowych Zamków

Historia[edytuj | edytuj kod]

Badania archeologiczne wykazały, że tereny wsi były zamieszkane prawie nieprzerwanie od neolitu do średniowiecza. Szczególnie liczne są znaleziska celtyckie z okresu kultury lateńskiej.

Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1248. Jej rozwój został zahamowany w latach 1308–1321 podczas konfliktu między węgierskim możnowładcą Matuszem Czakiem a królem Węgier Karolem Robertem. Później wchodziła w skład majątków Ścibora ze Ściborzyc, a następnie jego syna Ścibora Ściborowica. Wieś ucierpiała ponownie w roku 1430, kiedy dwukrotnie przeciągnęły przez nią wojska husyckie. Po śmierci Ściborowica król Zygmunt Luksemburski darował ją za wierną służbę Michałowi Orsághowi.

W okresie ekspansji Imperium Osmańskiego wieś od 1559 r. była kilkakrotnie spustoszona przez Turków tak dokładnie, że w 1617 r. była wspominana jako Puszta Megyer. W ostatnim dziesięcioleciu XVII w. należała do rodu von Kaunitz z Moraw i wtedy (w latach 1690–1694) została ponownie zasiedlona osadnikami słowackimi i morawskimi oraz odbudowana.

Pod koniec XIX w. ośrodek popularyzowania się idei socjalistycznych wśród chłopstwa. W 1890 r. miała tu miejsce jedna z pierwszych na ówczesnych Węgrzech manifestacji pierwszomajowych, w której wzięło udział ok. 3 tys. chłopów z okolicznych wsi.

Części wsi[edytuj | edytuj kod]

Čiky, Ľudovítov, Jur, Žofia i Drahy

Struktura narodowościowa mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

  • Słowacy – 96,70%
  • Węgrzy – 2,13%
  • Czesi – 0,69%
  • Ukraińcy – 0,04%
  • Niemcy – 0,02%
  • i inni

Nazwa miejscowości[edytuj | edytuj kod]

  • 1248 Meger
  • 1773 Megyer
  • 1808 Tót-Megyer
  • 1863–1913 Tótmegyer,
  • 1920–1938 Slovenský Meder,
  • 1938–1945 Tótmegyer,
  • 1945–1948 Slovenský Meder, Tót-Megyer
  • od 1948 Palárikovo (na cześć słowackiego dramaturga i publicysty Jana Palárika).

Osoby związane z Palárikovem[edytuj | edytuj kod]

W Palárikovie urodzili się:

  • Karol Strmeň (1921-1995) – romanista, redaktor emigracyjnej prasy słowackiej w USA, poeta i tłumacz poezji;
  • Agneša Gundová-Jergová (1926-2010) – redaktor rozgłośni Głos Ameryki, pisarka i publicystka.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-03].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-03].
  3. Slovakia: Nitriansky kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-11-03].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ​ISBN 80-7096-152-X​.
  • Rezník Jaroslav: Od pevnosti po pevnosť, w: „Krásy Slovenska” R. LXXXIX, nr 7-8/2012, s. 36–40.