Parafia św. Jerzego w Rydułtowach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Parafia św. Jerzego
Wnętrze kościoła św. Jerzego
Wnętrze kościoła św. Jerzego
Państwo  Polska
Siedziba Rydułtowy
Adres ul. Plebiscytowa 9
44-280 Rydułtowy
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Archidiecezja katowicka
Dekanat Pszów
Proboszcz ks. kan. Konrad Opitek
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Parafia św. Jerzego
Parafia św. Jerzego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Parafia św. Jerzego
Parafia św. Jerzego
Ziemia50°03′28,1″N 18°25′07,8″E/50,057806 18,418833
Strona internetowa
Krzyż pokutny przy kościele parafialnym.

Parafia św. Jerzegorzymskokatolicka parafia znajdująca się w Rydułtowach. Parafia należy do archidiecezji katowickiej i dekanatu Pszów.

Parafia istnieje od co najmniej 1501 roku.

Kościół[edytuj]

Klasztor rudzki, którego opatem był Jan z Hebronu, 13 lipca 1501 roku kupił od księcia Jana za 230 guldenów węgierskich sołectwo szywałdzkie. Świadkiem zakupu był Zachariasz Cebulka. Uważa się, że inicjatorem budowy kościoła w Rydułtowach był właśnie ów Zachariasz Cebulka. Od XVI wieku parafia należała do dekanatu wodzisławskiego[1]. W 1628 roku wybudowano w Rydułtowach nowy, mały kościółek. Za przyjęciem tej daty przemawia znajdujący się przy kościele krzyż pokutny pochodzący z tego roku oraz namalowany na płótnie obraz z wizerunkiem św. Jerzego, który na ramie posiada wyrytą datę – 1628. Ten jak i poprzedni kościół zostały prawdopodobnie rozebrane. Trzeci kościół pod wezwaniem św. Jerzego powstał w 1703 roku, poświęcony 29 września 1703 roku. Koszt budowy został pokryty z funduszu kościelnego oraz przez fundatora – ówczesnego właściciela folwarku w Rydułtowach – Ferdynanda de Niewiadomskiego. Ten drewniany, zbudowany z modrzewia, kościół istniał i służył mieszkańcom Rydułtów do 1897 roku.

Katolicy z Rydułtów w latach 1778–1886 należeli do parafii pszowskiej. W 1873 roku zaczęto zbierać fundusze na nowy kościół. W 1895 roku, za czasów ks. proboszcza Pawła Bernerta, rozpoczęto budowę czwartego kościoła wraz z probostwem i budynkami gospodarczymi. Ta, jedna z największych na tamte czasy budowla, służy mieszkańcom Rydułtów do dziś. Nowy kościół został poświęcony 8 grudnia 1896 roku.

W latach 1953-1954 wikarym w parafii był ks. Franciszek Blachnicki, który zainicjował Ruch Światło-Życie.

Wystrój kościoła[edytuj]

Budowniczym kościoła i probostwa był Ludwig Schneider z Raciborza. Obecnie istniejący kościół to murowana, neogotycka budowla, zbudowana na 8 filarach. Przed reforma soborową kościół posiadał 5 ołtarzy: główny – św. Jerzego, po lewej stronie -Najświętszej Maryi Panny i św. Barbary, a po prawej stronie – Jana Nepomucena i św. Józefa. 1 czerwca 1896 roku dokończono budowę wieży, 6 października zamontowano na niej dwa dzwony, jeden ze starego kościoła i drugi – nowy odlany przez C. Loescha w Opolu. Zegar znajdujący się na wieży był darem górników z kopalni „Charlotte”. Reforma soborowa zmieniła wystrój kościoła. Autorem projektu wystroju wnętrza był Józef Kołodziejczyk. W 1980 roku zawieszono w nawach bocznych dwa obrazy: Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Barbary autorstwa prof. Macieja Bieniasza z Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. W 1981 roku dokonano kolejnych zmian. W prezbiterium umieszczono figurę św. Jerzego, w kaplicach bocznych dwa obrazy: Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Barbary. 17 września 1993 roku w miejscu tymczasowej figury św. Jerzego umieszczono w prezbiterium płaskorzeźbę polichromowaną miedzią. Projektantem i wykonawcą wystroju prezbiterium jest Krystian Burda.

Na szczególną uwagę zasługuje znajdujący się na placu kościelnym jedyny w Polsce krzyż pokutny o podwójnych ramionach. Znaczenie tej formy nie jest w tym przypadku znane. Forma taka bywa określona jako krzyż bożogrobców (miechowitów) lub litewski (jagielloński). Wykonany z piaskowca o wymiarach: 157 × 70 x 30 cm. W miejscu przecięcia się ramion znajdują się dwie płaskorzeźby małych krzyży łacińskich. Krzyż ten pierwotnie położony był na starym cmentarzu po zachodniej stronie kościoła. Przypuszcza się, że krzyż ten jest starszy, a w 1628 roku został wtórnie użyty jako kamień węgielny pod budowę drugiego kościoła parafialnego. Krzyż ten został ujęty w katalogu zabytków sztuki w Polsce w roku 1964 – tom VI zeszyt XI str. 29.

Klasztor sióstr służebniczek[edytuj]

W 1910 roku proboszcz Bernet zbudował Zakład św. Antoniego. Do dnia dzisiejszego przebywają w nim siostry ze zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP. Działalność sióstr do 1990 roku obejmowała posługę w szpitalu. Dziś siostry prowadzą przedszkole, katechizują dzieci, pracują w zakrystii i kancelarii parafialnej.

Proboszczowie posługujący od „czasów bardzo dawnych” do 1657 roku[edytuj]

  • ks. Jakub
  • ks. Jakub drugi
  • ks. Sebastian
  • ks. Piotr
  • ks. Daniel
  • ks. Adam
  • ks. Szymon
  • ks. Wojciech
  • ks. Stanisław
  • ks. Stanisław Płotowski
  • ks. Orlik
  • ks. Jerzy Adam Dańczyk (Danetius)
  • ks. Paweł Post
  • ks. Błażej
  • ks. Jan Gallus
  • ks. Wawrzyniec Fabrycy
  • ks. Jakub Matheider

Proboszczowie posługujący w „czwartym kościele”[edytuj]

  • ks. Tomasz Wawrzyniec Zawdal (ok. 1695)
  • ks. Jan Leopold Iwanowski (do 1725)
  • ks. Jan Franciszek Niemczyk (1725–1735)
  • ks. Jerzy Ferdynand Dudacy (1735–1756)
  • ks. Franciszek Żwiorek (1756–1759)
  • ks. Józef de Stillarsky (1759–1775)
  • ks. Wawrzyniec Urbańczyk (Urbanides) (1776)
  • ks. Józef Petruska (1776–1801)
  • ks. Ludwik Joachimsky (1801-1848)
  • ks. Paweł Skwara (1848–1883)
  • ks. Augustyn Wollczyk (1883–1887)
  • ks. Jan Studzieński (1887–1892)
  • ks. Paweł Bernert (1893–1916)
  • ks. Fryderyk Hassa (1916–1921)
  • ks. Emil Bernacki (1921–1937
  • ks. Wojciech Urban (1937–1966)
  • ks. Józef Nowok (1966–1970)
  • ks. Alojzy Klon (1970–1975)
  • ks. Bernard Sodzawiczny (1975–2003)
  • ks. kan. Konrad Opitek (od 2003)

Bibliografia[edytuj]

  • Aleksandra Matuszczyk – Kotulska, Rydułtowy, zarys dziejów, Rydułtowy 1995.
  • Kronika parafialna, Archiwum Parafialne.

Przypisy

  1. Veröffentlichungen aus dem Fürstbischöflichen Diözesan-Archiven zu Breslau. Bd 2. Visitationsberichte der Diözese Breslau. Archidiakonat Oppeln. Breslau: G. P. Aderholz, 1904, s. 7. (łac.)

Linki zewnętrzne[edytuj]