Parki krajobrazowe w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Suwalski Park Krajobrazowy – najstarszy park krajobrazowy w Polsce

Park krajobrazowy – jedna z form ochrony przyrody w Polsce, określonych w Ustawie o ochronie przyrody z 2004 roku. Parki krajobrazowe chronią obszary ze względu na ich wartości przyrodnicze, historyczne, kulturowe i walory krajobrazowe w celu ich zachowania i promowania w duchu zrównoważonego rozwoju[1].

Historia[edytuj]

Idea ochrony krajobrazowej rozwinęła się po II wojnie światowej w Wielkiej Brytanii i w Niemczech, inspirując podobne rozwiązania w kolejnych państwach. W Polsce pierwszy park krajobrazowy powołano w 1976 r. na Pojezierzu Suwalskim[2]. Przez kolejne 25 lat powołano 121 parków, które objęły 26 061 km² powierzchni, czyli 8,3% obszaru kraju[3]. Ostatnim, 122 parkiem, jest utworzony w 2009 r. w Wielkopolsce Nadgoplański Park Tysiąclecia, jednak powstał on w wyniku podziału starszego parku na część wielkopolską i kujawsko-pomorską

Charakterystyka[edytuj]

Parki krajobrazowe w Polsce nie osiągają dużych rozmiarów w porównaniu do europejskich odpowiedników. Największy Park Krajobrazowy Doliny Baryczy zajmuje 870,4 km²[4], zaś najmniejszy Park Krajobrazowy Stawki ma zaledwie 17,3 km².

Uregulowania prawne[edytuj]

Na obszarze parków dopuszcza się działalność gospodarczą, jednak z ograniczeniami wynikającymi z celów ochronnych[5][6]. Parki służą także rekreacji krajoznawczej, wypoczynkowi oraz edukacji ekologicznej.

Od 2009 r. parki tworzone są mocą uchwały sejmiku województwa, wcześniej przez rozporządzenie wojewody, po uzgodnieniu z miejscową radą gminy. Zmiana ustawy jest krytykowana przez stowarzyszenia ekologiczne i naukowców, ponieważ w jej efekcie działalność parków została znacząco ograniczona i nie mogą one wypełniać swoich zadań[7][8]. Zmiany skrytykowała także Najwyższa Izba Kontroli w 2012 r.[9].

Lista parków krajobrazowych w Polsce[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Ustawa o ochronie przyrody, Dz.U. z 2004 r. Nr 92, poz. 880
  2. Suwalski Park Krajobrazowy (pol.). Suwalski Park Krajobrazowy. [dostęp 2014-05-04].
  3. GUS. Ochrona środowiska 2016. , s. 291-292, 2016-12-06. Dariusz Bochenek. Warszawa: Zakład Wydawnictw Statystycznych. ISSN 0867-3217 (pol. • ang.). [dostęp 2016-12-10]. 
  4. Jan Kądziołka, Kazimierz Kocimowski, Edward Wołonciej: Świat w liczbach 2011. Warszawa: WSiP, 2011, s. 121-122. ISBN 978-83-02-12050-3.
  5. Ochrona krajobrazowa w Borach Tucholskich.
  6. Formy ochrony przyrody.
  7. Dzikie Życie kwiecień 2013 Gwóźdź do trumny parków krajobrazowych
  8. Przegląd Przyrodniczy XXIII, 3 (2012) Perspektywy ochrony krajobrazu w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem parków krajobrazowych
  9. http://www.nik.gov.pl/aktualnosci/srodowisko/nik-o-parkach-krajobrazowych.html.