Paweł Fitin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Paweł Michajłowicz Fitin
Павел Михайлович Фитин
Wiktor
Ilustracja
Legitymacja st. mjr b.p. Pawła Fitina do Odznaki "Zasłużony Funkcjonariusz NKWD"
Generał-porucznik Bezpieczeństwa Państwowego Generał-porucznik Bezpieczeństwa Państwowego
Data i miejsce urodzenia 28 grudnia 1907
Ożogino, gubernia tobolska
Data i miejsce śmierci 24 grudnia 1971
Moskwa
Przebieg służby
Lata służby 1934-1935 i 1938-1953
Formacja Red star.svg Armia Czerwona
NKVD Emblem (Solid Colors).svg GUGB
NKVD Emblem (Solid Colors).svg NKGB
NKVD Emblem (Solid Colors).svg NKWD
NKVD Emblem (Solid Colors).svg MGB
MVD Badge (Gradient).svg MWD
Stanowiska Szef wywiadu zagranicznego ZSRR:
  • V Zarząd GUGB
  • I Zarząd NKGB
  • I Zarząd NKWD
  • I zarząd MGB

Minister Bezpieczeństwa Państwowego Kazachskiej SRR

Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca Dyrektor kombinatu fotograficznego
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonej Gwiazdy Medal „Za Zasługi Bojowe” Medal „Za Obronę Moskwy” Medal „Za obronę Kaukazu” Medal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” Medal za Zwycięstwo nad Japonią Medal "30 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Medal 800-lecia Moskwy Order Czerwonego sztandaru (Mongolia) Order Białego Lwa (CSRS) Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1939 Order of the partisan star with golden wreath Rib.png

Paweł Michajłowicz Fitin krypt. Wiktor (ros. Павел Михайлович Фитин, ur. 28 grudnia 1907 we wsi Ożogino, gubernia tobolska, zm. 24 grudnia 1971 w Moskwie) – generał-porucznik bezpieczeństwa państwowego, wieloletni funkcjonariusz służb specjalnych ZSRR. W latach 19391946 szef cywilnego wywiadu zagranicznego ZSRR, kolejno: V Zarządu GUGB, I Zarządu NKGB i I Zarządu NKWD. W 1940 roku jeden z realizatorów zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Z zawodu rolnik, absolwent wyższej szkoły rolniczej, zastępca dyrektora naczelnego wydawnictwa rolniczego Sielchozgiz. W latach 1934-35 służył w Armii Czerwonej. Od 1932 pracował w wydawnictwie "Selchozgiz". Od stycznia 1938 słuchacz wyższej szkoły NKWD (pierwszej szkoły wywiadu zagranicznego, tzw. SZON). W grudniu 1938, po odsunięciu Nikołaja Jeżowa i nominacji Ławrientija Berii na szefa NKWD powołany do NKWD, w którym został skierowany do wywiadu zagranicznego, w maju 1939 mianowany jego szefem (5 Zarząd GUGB). Po dokonaniu reorganizacji służb bezpieczeństwa i wywiadu w lutym 1941 mianowany szefem I Zarządu (Wywiad Zagraniczny) NKGB, następnie I Zarządu NKWD. Sprawował to stanowisko do końca wojny. W 1940 roku współuczestniczył w realizacji zbrodni katyńskiej.

Wielokrotnie przestrzegał przed groźbą ataku niemieckiego, narażając się w ten sposób na gniew Józefa Stalina. Odniósł wiele sukcesów wywiadowczych podczas II wojny światowej, m.in. prowadząc siatkę szpiegowską Cambridge. W swoim raporcie z 1945 o Anthonym Bluncie pisał: Ten agent wykonał tak ogromną, tytaniczną pracę dla nas podczas wojny, że musi być wyczerpany. Powinniśmy zostawić go w spokoju przez okres pięciu lub dziesięciu lat. Ze swoimi ludźmi w III Rzeszy i innych państwach kontaktował się przy pomocy kryptonimu "Wiktor"[1].

Po wojnie w 1946 objął stanowisko zastępcy pełnomocnika NKWD w Niemczech, następnie w 1947 przeniesiony do Swierdłowska na stanowisko zastępcy szefa zarządu w MGB ZSRR, później ponownie przeniesiony, tym razem do Kazachstanu, gdzie został ministrem bezpieczeństwa państwowego.

Po aresztowaniu Ławrientija Berii w 1953 usunięty ze służby bez prawa do zasiłku i emerytury. Znalazł zatrudnienie w Moskwie jako dyrektor kombinatu fotograficznego, w którym pracował do 1970. Zmarł w Moskwie w grudniu 1971. Spoczywa na Cmentarzu Wwiedieńskim.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Żonaty z Rimmą Żukową, wielokrotną medalistką łyżwiarstwa. Miał z nią syna Anatolija, emerytowanego pułkownika FSB, ojca Andrieja - emerytowanego kapitana 2-giej rangi i dziadka Pawła.

W literaturze[edytuj | edytuj kod]

Był pierwowzorem komisarza b.p. III rangi Władimira Nikołajewicza Gromowa krypt. "Aleks" - szefa radzieckiego wywiadu w serii powieści Juliana Siemionowa o Stirlitzu. W serialu Siedemnaście mgnień wiosny zagrał go aktor Piotr Czernow[2].

Upamiętnienia[edytuj | edytuj kod]

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Związek Radziecki[edytuj | edytuj kod]

Zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]