Siergiej Szpigelglas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siergiej Szpigelglas
Data i miejsce urodzenia 29 kwietnia 1897
Mosty
Data i miejsce śmierci 29 stycznia 1941
Kommunarka
naczelnik wywiadu zagranicznego (INO) NKWD
Okres od lutego 1938
do 9 czerwca 1938
Przynależność polityczna WKP(b)
Poprzednik Abram Słucki
Następca Zelman Pasow

Siergiej Michajłowicz Szpigelglas (ros. Серге́й Миха́йлович Шпи́гельглас, ur. 29 kwietnia 1897, zm. 29 stycznia 1941), wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa i wywiadu, m.in. naczelnik Departamentu VII (wywiad zagraniczny) Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD (GUGB-NKWD).

Urodził się w żydowskiej rodzinie księgowego w Mostach w guberni grodzieńskiej Imperium Rosyjskiego. Przed I wojną światową, po ukończeniu szkoły realnej w Warszawie studiował na Uniwersytecie Moskiewskim. W 1917 roku zaciągnął się do armii rosyjskiej, służył w 42 pułku zapasowym. Do organów bezpieczeństwa (Czeka) wstąpił zaraz po rewolucji październikowej, służył jako oficer w Oddziale Specjalnym (OO) Czeka, zajmującym się m.in. kontrolą Armii Czerwonej. W następnych latach wykonywał specjalne zadania w wielu miastach, m.in. w Orszy i Mińsku. Dzięki znajomości takich języków jak francuski, niemiecki i polski wykonywał często zadania za granicą, m.in. w 1926 roku pracował w Mongolii, a następnie w Japonii i jako nielegał we Francji. W 1936 roku został mianowany zastępcą Abrama Słuckiego, komisarza bezpieczeństwa państwowego II rangi, ówczesnego naczelnika wywiadu zagranicznego (Departament VII Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego NKWD), a w 1938 roku jego następcy, Zelmana Pasowa. W czasie sprawowania tej funkcji (zastępcy naczelnika), ponownie często wyjeżdżał za granicę, m.in. do Niemiec i ogarniętej wówczas wojną domową Hiszpanii. Po aresztowaniu Słuckiego i Pasowa podczas wielkiej czystki, która objęła również aparat NKWD, Szpigelglas stanął na czele Departamentu VII GUGB, czyli wywiadu zagranicznego. W czasie pełnienia obowiązków naczelnika wywiadu przeszedł krótki kurs i wykładał w pierwszej szkole wywiadu NKWD SZON, utworzonej w 1938 roku. Czystki, jakie szalały od pewnego czasu w NKWD, dotknęły i jego, został aresztowany w 1938 roku, oskarżony o szpiegostwo i powiązania z wrogami ludu, następnie rozstrzelany. Zrehabilitowany w 1956 roku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]