Siergiej Szpigelglas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Siergiej Szpigelglas
Data i miejsce urodzenia 29 kwietnia 1897
Mosty
Data i miejsce śmierci 29 stycznia 1941
Kommunarka
szef Wydziału Zagranicznego Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych
Okres od lutego 1938
do 9 czerwca 1938
Przynależność polityczna WKP(b)
Poprzednik Abram Słucki
Następca Zelman Pasow

Siergiej Michajłowicz Szpigelglas (ros. Серге́й Миха́йлович Шпи́гельглас, ur. 29 kwietnia 1897, zm. 29 stycznia 1941), wysoki funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa i wywiadu, m.in. szef wywiadu zagranicznego Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego.

Urodził się w żydowskiej rodzinie księgowego w Mostach w guberni grodzieńskiej Imperium Rosyjskiego. Przed I wojną światową, po ukończeniu szkoły realnej w Warszawie studiował na Uniwersytecie Moskiewskim. W 1917 roku zaciągnął się do armii rosyjskiej, służył w 42 pułku zapasowym.

Do organów bezpieczeństwa (Czeka) wstąpił zaraz po rewolucji październikowej, służył jako oficer w Oddziale Specjalnym (OO) Czeka, zajmującym się m.in. kontrolą Armii Czerwonej. W następnych latach wykonywał specjalne zadania w wielu miastach, m.in. w Orszy i Mińsku. Dzięki znajomości takich języków jak francuski, niemiecki i polski wykonywał często zadania za granicą, m.in. w 1926 roku pracował w Mongolii, a następnie w Japonii i jako nielegał we Francji. W 1936 roku został mianowany zastępcą Abrama Słuckiego, komisarza bezpieczeństwa państwowego II rangi, ówczesnego szefa wywiadu zagranicznego - Zarządu VII Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego, a w 1938 roku jego następcy, Zelmana Pasowa. W czasie sprawowania tej funkcji ponownie często wyjeżdżał za granicę, m.in. do Niemiec i ogarniętej wówczas wojną domową Hiszpanii.

Po aresztowaniu Słuckiego i Pasowa podczas wielkiej czystki, która objęła również aparat NKWD, Szpigelglas stanął na czele 7 Zarządu Głównego Zarządu Bezpieczeństwa Państwowego, czyli wywiadu zagranicznego. W czasie pełnienia obowiązków szefa wywiadu przeszedł krótki kurs i wykładał w pierwszej szkole wywiadu NKWD SZON, utworzonej w 1938 roku. Czystki w Ludowym Komisariacie Spraw Wewnętrznych dotknęły i jego, został aresztowany w 1938 roku, oskarżony o szpiegostwo i powiązania z wrogami ludu, następnie rozstrzelany. Zrehabilitowany w 1956 roku.

Bibliografia[edytuj]