Jewgienij Primakow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jewgienij Primakow
Ilustracja
Jewgienij Primakow (1997)
Data i miejsce urodzenia 29 października 1929
Kijów
Data i miejsce śmierci 26 czerwca 2015
Moskwa
Rosja Przewodniczący rządu Federacji Rosyjskiej
Okres od 11 września 1998
do 12 maja 1999
Poprzednik Wiktor Czernomyrdin
Następca Siergiej Stiepaszyn
Rosja Minister spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej
Okres od 10 stycznia 1996
do 11 września 1998
Poprzednik Andriej Kozyriew
Następca Igor Iwanow
Rosja Prezes Izby Przemysłowo-Handlowej Federacji Rosyjskiej
Okres od 14 grudnia 2001
do 4 marca 2011
Poprzednik Stanislaw Smirnow
Następca Siergiej Katyrin
Rosja Dyrektor Służby Wywiadu Zagranicznego Federacji Rosyjskiej
Okres od 26 grudnia 1991
do 9 stycznia 1996
Poprzednik on sam jako dyrektor Centralnej Służby Wywiadowczej ZSRR
Następca Wiaczesław Trubnikow
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Dyrektor Centralnej Służby Wywiadowczej ZSRR
Okres od 6 listopada 1991
do 26 grudnia 1991
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Poprzednik on sam jako Szef I Zarządu Głównego KGB
Następca on sam jako dyrektor Służby Wywiadu Zagranicznego Federacji Rosyjskiej
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Szef I Zarządu Głównego KGB
Okres od 30 września 1991
do 6 listopada 1991
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Poprzednik Wiaczesław Gurgienow
Następca on sam jako dyrektor Centralnej Służby Wywiadowczej ZSRR
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Przewodniczący Rady Związku ZSRR
Okres od 3 czerwca 1989
do 31 marca 1990
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego
Poprzednik Jurij Christoradnow
Następca Iwan Łaptiew
Odznaczenia
Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy

Jewgienij Maksimowicz Primakow (ros. Евгений Максимович Примаков; ur. 29 października 1929 w Kijowie, zm. 26 czerwca 2015 w Moskwie) – rosyjski polityk, premier Federacji Rosyjskiej w latach 1998–1999.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kijowie jako Jewgienij Finkelstein[1]. Ojcem był Ukrainiec, o którym niewiele wiadomo. Matka Anna Jakowlewna Primakowa, rosyjska Żydówka, akuszer-ginekolog, po urodzeniu syna wyjechała do Tbilisi (Gruzja), gdzie mieszkała jej rodzina i gdzie dorastał młody Primakow. Po szkole podstawowej podjął naukę w wojskowej szkole morskiej w Baku; po dwóch latach przerwał naukę w celu wyleczenia gruźlicy płuc. Szkołę średnią ukończył w Tbilisi.

Absolwent Moskiewskiego Instytutu Orientalistyki. W 1959 został członkiem KPZR. Od 1962 współpracownik organu KPZR „Prawda”, a w latach 1966–1970 jej korespondent na Bliskim Wschodzie. Wykonywał wtedy także najprawdopodobniej zadania wywiadowcze[potrzebny przypis]. Stacjonował głównie w Kairze, a w czasie wyjazdu do Bagdadu w 1969 poznał Saddama Husajna[potrzebny przypis]. W latach 1977–1985 był dyrektorem Instytutu Orientalistyki Akademii Nauk ZSRR. Od 1985 do 1989 następca Aleksandra Jakowlewa na stanowisku dyrektora Instytutu Ekonomiki Światowej i Stosunków Międzynarodowych (IMEMO).

W czasie rządów Michaiła Gorbaczowa był zastępcą członka Biura Politycznego (1989–1990). W 1990 został członkiem Rady Prezydenckiej, a w 1991 jednym z członków Rady Bezpieczeństwa. Był przewodniczącym Izby Związku ZSRR w 1989 oraz deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR. Naczelnik I Zarządu Głównego KGB ZSRR[2] oraz pierwszy zastępca szefa KGB w 1991, następnie zaś dyrektor Służby Wywiadu Zagranicznego Rosji w latach 1991–1995. Od 1996 minister spraw zagranicznych Federacji Rosyjskiej, zaś od 11 września 1998 do 12 maja 1999 jej premier.

Odznaczony m.in. Orderem Zasług dla Ojczyzny I, II i III klasy (2009, 1998), Orderem Honoru (2004), Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy (1975), Orderem Przyjaźni Narodów (1979), Orderem „Znak Honoru” (1985), Order św. księcia Daniela Moskiewskiego (2009), białoruskim Orderem Przyjaźni Narodów (2005)[3], kirgiskim Orderem „Danaker” (2005), kazachskim Orderem Przyjaźni (2007), ukraińskim Orderem Księcia Jarosława Mądrego V klasy (2004)[4], mołdawskim Orderem Republiki (2009).

Jego pierwszą żoną była pochodząca z Gruzji Laura Charadze (1930–1987). Ostatnią żoną była Irina Borisowna Primakowa (ur. 1952), z zawodu lekarz. Na przełomie lat 80. i 90 związany z Tatianą Anodiną, późniejszą przewodniczącą Międzypaństwowego Komitetu Lotniczego[5]. Niektóre źródła podają, że Anodina została w 1992 jego żoną[6]. Zmarł po ciężkiej chorobie 26 czerwca 2015[7][8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andreas R. Fahrner, Die Rolle der russischen Streitkräfte im politischen System der Russischen Föderation, P. Lang, 1999, s. 249.
  2. Leszek Pawlikowicz Aparat Centralny 1. Zarządu Głównego KGB jako instrument realizacji globalnej strategii Kremla 1954-1991 st. 118.
  3. http://naviny.by/rubrics/politic/2005/05/08/ic_news_112_243355/print/.
  4. Главная, www.derrick.ru [dostęp 2017-11-24] (ros.).
  5. Мария Голованивская, Генерал в юбке, „Коммерсантъ”, nr 15 (1659) z 6 lutego 1999 (ros.).
  6. Александр Петрович Плешаков, peoples.ru [dostęp: 14 stycznia 2011] (ros.).
  7. Zmarł były premier Rosji Jewgienij Primakow. wp.pl. [dostęp 2015-06-26].
  8. Умер Евгений Примаков (ros.). kommersant.ru, 2015-06-26. [dostęp 2015-06-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]