Phytophthora infestans

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Phytophthora infestans
Ilustracja
a- porażony liść ziemniaka, b – kiełkujące zarodniki wrastające do liścia, c – pływki, d – strzępka infekcyjna przerastająca epidermę
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo chromisty
Typ lęgniowce
Gromada Peronosporea
Rząd wroślikowce
Rodzina wroślikowate
Rodzaj Phytophthora
Gatunek Phytophthora infestans
Nazwa systematyczna
Phytophthora infestans (Mont.) de Bary
J. Roy. Agric. Soc. England, ser. 12: 240 (1876)
Zarodnie pływkowe i pływki
Bulwy ziemniaka porażone przez zarazę ziemniaka

Phytophthora infestans (Mont.) de Bary – gatunek organizmów należący do grzybopodobnych lęgniowców[1]. U ziemniaków i pomidorów (czasami, ale rzadko także u innych gatunków z rodziny psiankowatych) wywołuje chorobę o nazwie zaraza ziemniaka[2].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Phytophthora, Peronosporaceae, Peronosporales, Peronosporidae, Peronosporea, Incertae sedis, Oomycota, Chromista[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1845 r. J.P.F.C. Montagne mu nazwę Botrytis infestans. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1876 r. de Bary, przenosząc go do rodzaju Phytophthora'[1].

Synonimy[3]:

  • Botrytis infestans Mont. 1845
  • Peronospora infestans (Mont.) de Bary 1863
  • Peronospora infestans (Mont.) Casp. 1854
  • Phytophthora infestans (Mont.) de Bary 1876 var. infestans

Rozwój[edytuj]

Patogen zimuje w postaci strzępek grzybni w bulwach i tkankach obumarłych części roślin pozostałych na polu po wykopkach ziemniaków, oraz w postaci oospor w bulwach. Wiosną na strzępkach i oosporach wyrastają sporangiofory wytwarzające w wyniku konidiogenezy zarodniki zwane sporangiosporami. Dokonują one infekcji pierwotnej, wykazując przy tym ogromną skuteczność: jedno źródło infekcji może wywołać epidemię zarazy ziemniaka na powierzchni około 100 ha, a nawet większej. Rozprzestrzeniane są przez wiatr, nawet na odległóść 60 km. Przeniesione na młode rośliny ziemniaka zarodniki w obecności wody kiełkują i przekształcają się w zarodnie pływkowe. W każdej z nich powstaje 6-16 pływek (zarodników pływkowych) wyposażonych w dwie wici. Rozprzestrzeniają się głównie za pomocą wody. Wkrótce odpadają im wici, tworzy się ściana komórkowa i z pływek wyrastają [strzępki przerastające tkanki żywiciela (ziemniaka). Zarówno sporangiospory, jak i strzępki wyrastające z pływek wrastają do wnętrza żywiciela przez aparaty szparkowe, przetchlinki lub rany w nadziemnych częściach pędu, lub wystających nad powierzchnię ziemi bulwach, ale mogą także pokonać zdrowe tkanki przerastając przez chroniącą je kutykulę i epiderme. Rozwój patogenu najszybciej odbywa się przy temperaturze 21 °C, ale może odbywać się w zakresie temperatur od 10 do 29 °C. Jego strzępki rozrastają się zarówno w nadziemnym pędzie ziemniaka, jak i pod ziemią, w bulwach[4].

Morfologia[edytuj]

Sporangiofory wyraźnie różniące się od strzępek. Są rozgałęzione sympodialnie, i nabrzmiałe u podstawy każdego odgałęzienia. Zarodnie pływkowe powstają obficie, zarówno w organizmie żywiciela, jak i w glebie. Są elipsoidalne lub jajowate, mają rozmiar 29 ×19 (maks. 59 ×31) μm i wyrastają na odpadającej wkrótce szypułce o długości do 3 μm. Lęgnie powstają rzadko. Mają średnicę 38-50 μm i zwężają się ku podstawie. Plemnie cylindryczne, wydłużone, o rozmiarach 17 (-22) × 16 μm. Ooospory o średnicy 30 μm i ściankach grubości 3-4 μm[5]

W hodowli na sztucznych pożywkach grzybnia jest puszysta i rośnie powoli. Optymalna temperatura wzrostu 20 °C, minimalna 4 °C, maksymalna 26 °C[5].

Przypisy

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-05-13].
  2. Zofia Fiedorow, Zbigniew Weber: Choroby Roślin Uprawnych. Medix Plus, 1996. ISBN 83-905672-4-5.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-05-13].
  4. red.: Selim Kryczyński i Zbigniew Weber: Fitopatologia. Tom 2. Choroby roślin uprawnych. Poznań: PWRiL, 2011, s. 233-237. ISBN 978-83-09-01077-7.
  5. a b Mycobank. Phytophthora infestans. [dostęp 2017-05-13].