Pigwowiec japoński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pigwowiec japoński
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj pigwowiec
Gatunek pigwowiec japoński
Nazwa systematyczna
Chaenomeles japonica (Thunb.) Lindl. ex Spach
Hist. nat. vég. 2:159. 1834
Synonimy
  • Chaenomeles japonica var. alpina Maxim.
  • Chaenomeles maulei (Mast.) Lavallée
  • Choenomeles maulei var. alba Nakai
  • Cydonia japonica (Thunb.) Pers.
  • Cydonia lagenaria Loisel.
  • Pyrus japonica Thunb.
  • Pyrus maulei Mast.[3]
Japanese quince fruit 2015 G1.jpg
Owoce

Pigwowiec japoński (Chaenomeles japonica (Thunb.) Lindl. ex Spach.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych (Rosaceae). Nieprawidłowo bywa czasami nazywany pigwą japońską[potrzebny przypis]. Pochodzi z Japonii[3]. Nazwa rodzajowa Chaenomeles związana jest z anatomią owocu – pochodzi od gr. χαίνειν chainein (pękać, otwierać się)[4] i gr. μῆλον mēlon (jabłko)[5]. Jest uprawiany w Polsce.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Kolczasty krzew o wysokości 1-2 m. Młode pędy nagie. Ma szeroko rozpostarte na boki gałęzie.
Liście
Odwrotnie jajowate lub łopatkowate, długości do 5 cm, ostro piłkowane z dużymi przylistkami.
Kwiaty
Liczne 5-działkowe i 5-płatkowe, łososioworóżowe lub pomarańczowoczerwonawe z licznymi pręcikami i 1 słupkiem powstałym ze zrośnięcia pięciu owocolistków.
Owoce
Owoce pozorne, pachnące i jadalne, po dojrzeniu koloru jasnożółtego, czasami czerwono nakrapiane. Dojrzewają w październiku.

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Często tworzy mieszańca z pigwowcem chińskim (jest to pigwowiec pośredni Ch. ×superba (Frahm) Rehder.)[6].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuka kulinarna: owoce są twarde i kwaśne. Zawierają duże ilości witaminy C, kwasów organicznych oraz polifenoli. Nie nadają się do bezpośredniego spożycia z powodu niskiego poziomu cukrów do kwasów (2:1, czyli poniżej akceptowalnego 10:1)[7]. Nadają się natomiast jako dodatek do herbaty (w miejsce cytryny), jako podstawa pigwówki i na przetwory: dżemy, galaretki. Można je łączyć w przetworach z innymi owocami, np. jabłkami lub aronią.
  • Roślina ozdobna: w Europie nieco zapomniany krzew ozdobny[według kogo?]. Wczesną wiosną obficie i efektownie zakwita, czasami również powtórnie jesienią. W uprawie często spotykany w odmianie karłowatej (C. japonensis var. alpina). Istnieją odmiany o różnych barwach kwiatów od pomarańczowej poprzez różową do czerwonej. Nie ma specjalnych wymagań co do gleby i jest odporny na mróz. Należy przycinać nadmiernie rozrastające się na boki pędy[potrzebny przypis].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-29] (ang.).
  3. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-04-28].
  4. χαίνειν - WordSense.eu, www.wordsense.eu [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  5. μῆλον - WordSense.eu, www.wordsense.eu [dostęp 2020-11-08] (ang.).
  6. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  7. Charakterystyka owoców pigwowca japońskiego i derenia jadalnego. [dostęp 5 grudnia 2015 r.].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. A. i J. (red.) Szweykowscy: Słownik botaniczny. Warszawa: 2003. ISBN 83-214-1305-6.
  2. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  3. Pigwowiec w odmianach. [dostęp 18 stycznia 2008 r.].