Pilatus (góra)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Pilatus
Pilatus
Państwo  Szwajcaria
Pasmo Alpy Berneńskie
Wysokość 2137 m n.p.m.
Wybitność 585 m
Pierwsze wejście XIV wiek
Położenie na mapie Alp
Mapa lokalizacyjna Alp
Pilatus
Pilatus
Ziemia 46°58′44″N 8°15′22″E/46,978889 8,256111Na mapach: 46°58′44″N 8°15′22″E/46,978889 8,256111

Pilatus (fr. Le Pilatus albo Le Pilate) - rozległy masyw górski w Alpach Urneńskich, części Alp Zachodnich. Leży w Szwajcarii na granicy kantonów Obwalden, Lucerna i Nidwalden. Góruje nad Jeziorem Czterech Kantonów. Zamykając od strony południowej panoramę widoczną z Lucerny, stanowi charakterystyczną dominantę w krajobrazie centralnej Szwajcarii.

Geologia - morfologia[edytuj | edytuj kod]

Najwyższym wzniesieniem w masywie jest Pilatus Kulm (2137 m n.p.m.). W grani szczytowej wyróżnia się jeszcze szczyty: Tomlishorn (2132 m n.p.m.), Oberhaupt (2106 m n.p.m.) i Esel (2118 m n.p.m.).

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie górę w miejscowym dialekcie nazywano Frakmont lub Frakmünt. Z łacińskiego mons fractus oznacza to Potrzaskana Góra lub Rozbita Góra i niewątpliwie nawiązuje do bardzo rozczłonkowanej rzeźby masywu.

Aktualna nazwa "Pilatus" jest z kolei związana z liczącą wiele wieków legendą, według której zwłoki Poncjusza Piłata, byłego rządcy Judei, zostały wrzucone do niewielkiego jeziora na tej dzikiej i niedostępnej górze.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przypuszcza się, że już celtyccy pasterze wypasali w masywie Pilatusa swoje stada. Tym nie mniej, góra pojawia się w źródłach pisanych dopiero w XIII w. W późniejszych czasach, na skutek funkcjonowania legendy o Piłacie Poncjuszu, szczyt uważany był za przeklęty (czy też raczej nawiedzony) i wstęp nań był zakazany. Zanim Konrad Gesner, XVI-wieczny naturalista i botanik, w 1555 r. przedsięwziął ekspedycję na tę górę, musiał uzyskać specjalne pozwolenie od ówczesnego burmistrza Lucerny, Nicolasa von Meggen. Gessner zamieścił opis góry w wydanej później książce pt. "Descriptio Montis Fracti".

Przyroda ożywiona[edytuj | edytuj kod]

Roślinność masywu jest bardzo bogata. Rośnie tu ponad 900 gatunków roślin naczyniowych. Pierwsze 40 gatunków roślin z masywu Pilatusa zidentyfikował w 1555 r. Konrad Gesner. W książce pt. "Descriptio Montis Fracti" opisał m.in. występujące tam: ciemiężycę zieloną, dębik ośmiopłatkowy, dziewięćsił bezłodygowy, zawilce, rododendrony, szereg skalnic i cztery gatunki goryczek.

Bogata jest również fauna masywu, żyją tu m.in. koziorożce i kozice.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Od czasu rozprawienia się z legendą i zdjęcia z masywu Pilatusa odium "góry przeklętej", jej szczyt zaczął być coraz częściej odwiedzany. Zasłynął zwłaszcza z doskonałej, rozległej panoramy. Odwiedził go m. in. słynny kompozytor Ryszard Wagner (w 1859 r.), Wiktoria, królowa Anglii (konno!), Jan Karol, król Hiszpanii i Lincoln Ellsworth, badacz Antarktyki.

Liczba gości na szczycie gwałtownie wzrosła od chwili oddania do użytku w 1889 r. kolei zębatej Pilatusbahn (o największym nachyleniu torów na świecie!) z Alpnachstad na Pilatus Kulm.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]