Pingwin przylądkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pingwin przylądkowy
Spheniscus demersus[1]
(Linnaeus, 1758)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

pingwiny

Rodzina

pingwiny

Rodzaj

Spheniscus

Gatunek

pingwin przylądkowy

Synonimy
  • Diomedea demersa Linnaeus, 1758[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Jajo z kolekcji muzealnej

Pingwin przylądkowy[4], pingwin toniec (Spheniscus demersus) – gatunek dużego ptaka z rodziny pingwinów (Spheniscidae). Zamieszkuje wybrzeża i wyspy Afryki Południowej. Jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka
Po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego gatunek ten opisał Karol Linneusz w 1758 roku w 10. edycji Systema Naturae. Autor nadał mu nazwę Diomedea demersa, a jako miejsce typowe wskazał Przylądek Dobrej Nadziei[2][5]. Obecnie gatunek zaliczany jest do rodzaju Spheniscus[4][6]. Nie wyróżnia się podgatunków[2][6].
Wygląd
Czarny wierzch ciała i maska, z wyraźną białą brwią. Skóra wokół oczu i nad nimi różowa, dziób czarny z jasną przepaską przy końcu. Spód ciała biały, z czarnym pasem na piersi.
Rozmiary
Długość ciała 60–70 cm; masa ciała 2,1–3,7 kg[2].
Występowanie
Zamieszkuje południowoafrykańskie wybrzeża i wyspy od Namibii do południowego Mozambiku.
Zachowanie
Żyje samotnie lub w stadkach, żeruje na morzu. Osobniki dorosłe prowadzą osiadły tryb życia; młode ptaki, po uzyskaniu samodzielności, rozpraszają się z dala od kolonii, później, po okresie pierzenia, wracają i rozmnażają się w kolonii rodzimej[2].
Status
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN pingwin przylądkowy od 2010 roku jest klasyfikowany jako gatunek zagrożony (EN, Endangered), wcześniej miał status gatunku narażonego (VU, Vulnerable). W 2015 roku populacja lęgowa tego gatunku liczyła 20 850 par. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[3].
Osobnik albinotyczny
Jedyny w ogrodach zoologicznych świata osobnik albinotyczny tego gatunku – samica o imieniu Kokosanka – żyje w Ogrodzie Zoologicznym w Gdańsku, gdzie wykluła się 12 grudnia 2018 roku. Barwę zawdzięcza zaburzeniom metabolizmu tyrozynazy, co owocuje brakiem melaminy w skórze i piórach. Dodatkowo osobnik ten ma czerwone oczy[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spheniscus demersus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b c d e I. Martínez, D.A. Christie, F. Jutglar & E.F.J. Garcia: African Penguin (Spheniscus demersus). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. [dostęp 2020-05-08]. (ang.).
  3. a b Spheniscus demersus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Spheniscidae Bonaparte, 1831 - pingwiny - Penguins (wersja: 2019-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-08].
  5. K. Linneusz, Systema naturae per regna tria naturae: secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis, wyd. 10, t. 1, Holmiae 1758, s. 132 (łac.).
  6. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): IOC World Bird List (v12.2). [dostęp 2022-12-18]. (ang.).
  7. Kokosanka (albinotyczny osobnik pingwina tońca), tablica informacyjna w Zoo Gdańsk

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]