Pingwin skalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pingwin skalny
Eudyptes chrysocome[1]
(J. R. Forster, 1781)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd pingwiny
Rodzina pingwiny
Rodzaj Eudyptes
Gatunek pingwin skalny
Synonimy
  • Eudyptes crestatus (J. F. Miller, 1784)[1]
  • Aptenodytes crestata J. F. Miller, 1784[1]
  • Aptenodytes chrysocome J. R. Forster, 1781[2]
Podgatunki

E. c. chrysocome (J. R. Forster, 1781)

  • E. c. filholi F. W. Hutton, 1879
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 VU pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania wraz z pingwinem długoczubym (E. moseleyi) uznawanym obecnie za osobny gatunek

Pingwin skalny[4], skocz skalny[5] (Eudyptes chrysocome) – gatunek ptaka z rodziny pingwinów (Spheniscidae), występujący w wodach subantarktycznych, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego i Indyjskiego, oraz w południowo-zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Południowej i na wyspach subantarktycznych.

Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego wymienia go na liście gatunków stwierdzonych w Polsce, lecz nie zaliczonych do awifauny krajowej (kategoria E w klasyfikacji AERC – pojaw nienaturalny)[6]. Został stwierdzony w Polsce raz – w 1966 roku schwytano w Międzywodziu samicę pochodzącą z hodowli[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do niedawna wyróżniano trzy podgatunki E. chrysocome[2], jednak ostatnio przeprowadzone badania podnoszą podgatunek E. c. moseleyi (pingwin długoczuby) do rangi gatunku[7]. Niektórzy autorzy proponują uznanie wszystkich trzech podgatunków za osobne gatunki[8][9].

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy Kompletnej listy ptaków świata wyróżniają dwa podgatunki E. chrysocome[4][10]:

Jajo

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Posiada pomarańczowy dziób i czarno-białe upierzenie. Osiąga długość 45–58 cm i waży od 2 do 3,4 kg, choć niektóre okazy ważą nawet 5 kg. Jego oczy mają czerwoną barwę.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Ptaki te mają zróżnicowaną dietę, która składa się z: kałamarnic, ośmiornic, mięczaków, planktonu, mątw i skorupiaków. Zwykle polują w grupach, na głębokości do 100 m.

Status[edytuj | edytuj kod]

Gatunek od 2008 roku jest klasyfikowany w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN jako narażony na wyginięcie (VU – Vulnerable)[3]. W latach 1971–2007 (trzy pokolenia) jego populacja spadła o jedną trzecią[3]. Głównym zagrożeniem dla gatunku są zmiany klimatu[3]. Naturalnymi wrogami pingwinów skalnych są orki i lwy morskie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Eudyptes chrysocome, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Rockhopper Penguin (Eudyptes chrysocome) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
  3. a b c d e Eudyptes chrysocome, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Spheniscidae Bonaparte, 1831 - pingwiny - Penguins (wersja: 2019-10-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-07-21].
  5. a b Eudyptes chrysocome (J. R. Forster, 1781) — Pingwin skalny — Northern rockhopper penguin (Ptak). W: Gatunki obce w Polsce [on-line]. Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2009. [dostęp 2020-07-21].
  6. Aneks: gatunki stwierdzone w Polsce do 01.07.2018, lecz nie zaliczone do awifauny krajowej. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. [dostęp 2019-10-05].
  7. P. Jouventin, R. J. Cuthbert, R. Ottvall. Genetic isolation and divergence in sexual traits: evidence for the northern rockhopper penguin Eudyptes moseleyi being a sibling species. „Molecular Ecology”. 15 (11), s. 3413–3423, 2006. DOI: 10.1111/j.1365-294X.2006.03028.x (ang.). 
  8. M. De Dinechin, R. Ottvall, P. Quillfeldt, P. Jouventin. Speciation chronology of rockhopper penguins inferred from molecular, geological and palaeoceanographic data. „Journal of Biogeography”. 36 (4), s. 693-702, 2009. DOI: 10.1111/j.1365-2699.2008.02014.x (ang.). 
  9. J. Banks et al. Genetic evidence for three species of rockhopper penguins, Eudyptes chrysocome. „Polar Biology”. 30, s. 61–67, 2006 (ang.). 
  10. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Kagu, sunbittern, tropicbirds, loons, penguins, petrels (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-07-21].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]