Pomostowanie aortalno-wieńcowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wszczepianie pomostów aortalno-wieńcowych

Pomostowanie aortalno-wieńcowekardiochirurgiczna operacja wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. bypassów) omijających miejsce zwężenia w tętnicy wieńcowej, stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej choroby wieńcowej.

Wytworzenie sztucznych połączeń (bezpośrednich lub pośrednich) między tętnicą główną a tętnicami wieńcowymi, omijających miejsca zwężenia, zapewnia poprawę ukrwienia niedokrwionego obszaru mięśnia sercowego.

Technika[edytuj kod]

Materiałem do utworzenia pomostu może być na przykład żyła odpiszczelowa, pobrana z podudzia chorego, tętnica piersiowa wewnętrzna lewa lub prawa, a w wybranych przypadkach Tętnica promieniowa, pobrana z przedramienia, albo sztuczne naczynie.

Operacja ta została po raz pierwszy przeprowadzona przez argentyńskiego kardiochirurga René FavaloroCleveland Clinic w późnych latach 60. XX wieku[1]. Obecnie przeprowadza się około 800 000 operacji pomostowania rocznie na świecie, z czego ponad 500 000 w samych Stanach Zjednoczonych. W 2004 roku przeszedł ją Bill Clinton[2].

Przeprowadzono również badania, które udowodniły przydatność tętnicy żołądkowo sieciowej lewej oraz tętnicy nabrzusznej dolnej jako pomostu aortalno-wieńcowego, jednak naczynia te nie są wykorzystywane rutynowo.[potrzebny przypis]

Obecnie do tego typu leczenia kwalifikowani są chorzy z chorobą wielonaczyniową, sporadycznie jednonaczyniową, u których nie można uzyskać poprawy ukrwienia mięśnia sercowego poprzez wykonanie angioplastyki wieńcowej. U pacjentów z chorobą (zwężeniami) wielu naczyń wieńcowych (stwierdzoną w badaniu koronarograficznym chorobą trójnaczyniową) przezskórna śródnaczyniowa angioplastyka wieńcowa może być obarczona wyższym ryzykiem niż operacja pomostowania aortalno-wieńcowego, a badania wskazują na przewagę w efektywności tej drugiej nad angioplastyką[3].

W ostatnich latach coraz częściej wprowadza się do leczenia chirurgicznego choroby wieńcowej procedury operacyjne cechujące się mniejszą inwazyjnością, uzyskiwaną brakiem konieczności zatrzymania krążenia (tzw. operacje na bijącym sercu) lub minimalizowaniu pola operacyjnego:

Operacja ta, pomimo iż na przestrzeni lat stała się wręcz rutynową przy wielonaczyniowej chorobie wieńcowej i odsetek zgonów zmalał z 50% w latach 60. XX wieku do 3-5% w wieku XXI, wciąż jest operacją bardzo skomplikowaną (wiąże się zatrzymaniem akcji serca i podłączeniem podczas operacji do płucoserca). Pacjent po operacji wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych musi przechodzić długotrwałą rehabilitację i ściśle stosować się do zaleceń obejmujących:

  • systematyczne i dożywotnie zażywanie leków (m.in. przeciwzakrzepowych)
  • całkowity zakaz palenia tytoniu (i unikanie narażenia na dym tytoniowy)
  • limit symetrycznego obciążenia (do 3,5 kg na stronę)
  • zakaz obciążenia asymetrycznego, na przykład noszenia teczki
  • zakaz podciągania lub odpychania się rękami podczas wstawania lub siadania
  • zakaz rozwierania ramion ponad 90 stopni
  • unikanie nadmiernego skręcania i zginania ciała
  • zakaz wstrzymywania oddechu podczas wysiłku
  • unikanie ruchów związanych z unoszeniem rąk ponad głowę (np. zdejmowanie rzeczy z górnych półek)
  • zakaz prowadzenia pojazdów przez okres 2 miesięcy po operacji.[potrzebny przypis]

Przypisy

  1. Captur G, Favaloro R. Memento for René Favaloro. „Tex Heart Inst J”. 31. 1, s. 47-60, 2004. PMID: 15061628. 
  2. John King, Sam Feist: Clinton 'recovering normally' after bypass (ang.). cnn.com. [dostęp 2010-06-04].
  3. Coronary artery bypass surgery versus percutaneous coronary intervention with stent implantation in patients with multivessel coronary artery disease (the Stent or Surgery trial): a randomised controlled trial. „Lancet”. 360 (9338), s. 965-970, 2002-10-28. DOI: 10.1016/S0140-6736(02)11078-6. PMID: 12383664 (ang.). 

Bibliografia[edytuj kod]

  • Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie. Andrzej Szczeklik (red.). T. I. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 176-179. ISBN 8374300310.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.