Pracownicy uczelni w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pracownicy uczelni w Polsce – zgodnie z ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1842, z późn. zm.), pracownicy uczelni zatrudniani są jako nauczyciele akademiccy lub jako pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi.

Nauczyciele akademiccy[edytuj]

Nauczyciel akademicki – nauczyciel pracujący w uczelni. Nauczyciele akademiccy na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym są zatrudniani jako:

Pracownicy naukowo-dydaktyczni i naukowi[edytuj]

Pracownicy naukowi w całości poświęcają się pracy naukowo-badawczej. Pracownicy naukowo-dydaktyczni i naukowi mogą być zatrudniani na następujących stanowiskach:

Uwagi: ¹ Profesor zwyczajny i profesor nadzwyczajny to stanowiska. Nie należy ich mylić z tytułem naukowym profesora.

Obowiązki pracowników naukowo-dydaktycznych i naukowych[edytuj]

Zgodnie z ustawą prawo o szkolnictwie wyższym pracownicy naukowo-dydaktyczni są zobowiązani:

  • kształcić i wychowywać studentów,
  • prowadzić badania naukowe i prace rozwojowe; rozwijać twórczość naukową albo artystyczną;
  • uczestniczyć w pracach organizacyjnych uczelni.

Z kolei pracownicy naukowi polskich uczelni zgodnie z przepisami prawa są zobowiązani:

  • prowadzić badania naukowe i prace rozwojowe; rozwijać twórczość naukową albo artystyczną,
  • uczestniczyć w pracach organizacyjnych uczelni.

Pracownicy dydaktyczni[edytuj]

Pracownicy dydaktyczni są zwolnieni z prowadzenia prac naukowo-badawczych, swój czas pracy poświęcają w całości dydaktyce (zajęcia ze studentami) oraz związanymi z tym sprawami organizacyjnymi. Pracownicy dydaktyczni mogą być zatrudniani na następujących stanowiskach:

Osoba zatrudniona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r. Nr 84, poz. 455, z późn. zm.) na stanowisku docenta:

  • na podstawie mianowania na czas nieokreślony albo umowy o pracę na czas nieokreślony, pozostaje na tym stanowisku, jednak nie dłużej niż do końca roku akademickiego, w którym ukończyła sześćdziesiąty piąty rok życia;
  • na podstawie mianowania na czas określony albo umowy o pracę na czas określony, pozostaje na tym stanowisku do czasu upływu okresu wskazanego w akcie zatrudnienia.

W uczelniach zawodowych pracownicy dydaktyczni mogą być także zatrudniani na stanowiskach:

Obowiązki pracowników dydaktycznych[edytuj]

Zgodnie z ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym pracownicy dydaktyczni są obowiązani:

  • kształcić i wychowywać studentów,
  • podnosić swoje kwalifikacje zawodowe,
  • uczestniczyć w pracach organizacyjnych uczelni.

Wynagrodzenie[edytuj]

Wysokość minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego, premii i dodatków pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej reguluje poprzez rozporządzenie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego[1].

Dyplomowani bibliotekarze oraz dyplomowani pracownicy dokumentacji i informacji naukowej[edytuj]

Dyplomowani bibliotekarze oraz dyplomowani pracownicy dokumentacji i informacji naukowej są zatrudniani na stanowiskach:

  • starszego kustosza dyplomowanego, starszego dokumentalisty dyplomowanego,
  • kustosza dyplomowanego, dokumentalisty dyplomowanego,
  • adiunkta bibliotecznego, adiunkta dokumentacji i informacji naukowej,
  • asystenta bibliotecznego, asystenta dokumentacji i informacji naukowej.

Warunki, jakie powinni spełniać kandydaci na wspominane wyżej stanowiska, określało rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 21 sierpnia 2006 r. w sprawie kandydatów na dyplomowanego bibliotekarza oraz dyplomowanego pracownika dokumentacji i informacji naukowej (Dz.U. z 2006 r. Nr 155, poz. 1112).

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych i naukowych nauczycieli akademickich[edytuj]

Nauczyciele akademiccy zobowiązani są ustawą do ustawicznego kształcenia i podnoszenia swoich kwalifikacji. W poniższej tabeli zaprezentowano ścieżkę kariery naukowej.

strzałki niebieskie – ścieżka awansu; strzałki czerwone – degradacja w wypadku niespełnienia ustawowych wymagań w odpowiednim czasie
 Osobne artykuły: tytuł naukowytytuł zawodowy.

Poniższa tabela przedstawia rozróżnienie pomiędzy tytułami, stopniami naukowymi i tytułami zawodowymi.

Nazwa polska (skrót) Stopień / Tytuł Wymagania uzyskania Jednostka nadająca Angielski odpowiednik
licencjat (lic.)
inżynier (inż.)
tytuł zawodowy Studia I stopnia uczelnia posiadająca odpowiednie uprawnienia B.A. / B.Sc. (lub równorzędny)
magister (mgr)
magister inżynier (mgr inż.)
tytuł zawodowy Studia II stopnia uczelnia posiadająca odpowiednie uprawnienia M.A. / M.Sc. (lub równorzędny)
doktor
(dr)
stopień naukowy Studia III stopnia oraz/lub* przygotowanie i obrona rozprawy doktorskiej uczelnia posiadająca odpowiednie uprawnienia Ph.D.
doktor habilitowany
(dr hab.)
stopień naukowy przygotowanie i obrona rozprawy habilitacyjnej oraz odpowiedni dorobek naukowy uczelnia posiadająca odpowiednie uprawnienia D.Sc. (Scientiæ Doctor), etc.
profesor
(prof.)
tytuł naukowy przygotowanie tzw. "książki profesorskiej" oraz odpowiedni dorobek naukowy Prezydent RP po akceptacji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów na wniosek uczelni professor, w USA tzw. full professor

Stanowiska nauczycieli akademickich oraz wymagane stopnie lub tytuły związane z ich piastowaniem:

Stopień lub tytuł Stanowisko pracowników naukowo-dydaktycznych lub naukowych Stanowisko pracowników dydaktycznych Brytyjski odpowiednik Amerykański odpowiednik
(1) licencjat
(2) inżynier
(3) magister
(3) asystent (1) lektor
(2) instruktor
(3) wykładowca
teaching assistant adjunct & lecturer
doktor asystent lub adiunkt (1) starszy wykładowca
(3) starszy instruktor (dot. W-F)
lecturer lecturer & assistant professor
doktor habilitowany adiunkt lub profesor nadzwyczajny senior lecturer lub reader associate professor
profesor tytularny profesor nadzwyczajny lub profesor zwyczajny reader lub (full) professor (full) professor

Pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi[edytuj]

Pracownicy niebędący nauczycielami akademickimi zatrudniani są jako:

  • pracownicy naukowo-techniczni (zapewniają wsparcie dla pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych),
  • pracownicy inżynieryjno-techniczni,
  • pracownicy biblioteczni i pracownicy dokumentacji i informacji naukowej,
  • pracownicy działalności wydawniczej i poligraficznej,
  • pracownicy administracyjni (np. kierownik dziekanatu),
  • pracownicy ekonomiczni,
  • pracownicy obsługi (np. portier),
  • pracownicy należący do personelu lotniczego, zatrudnieni w ośrodkach kształcenia lotniczego.

Stanowiska funkcyjne[edytuj]

Pracownicy uczelni – abstrahując od przedstawionego powyżej podziału – mogą piastować również stanowiska funkcyjne, do których zalicza się następujące stanowiska:

  • rektor oraz jego zastępcy (prorektorzy),
  • dziekan oraz jego zastępcy (prodziekani),
  • kanclerz (od 1 października 2005 r. również w szkołach publicznych), czyli dyrektor administracyjny,
  • dyrektor jednostki organizacyjnej,
  • kierownik jednostki organizacyjnej.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1571)

Linki zewnętrzne[edytuj]