Republika Serbskiej Krajiny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Република Српска Крајина
Republika Srpska Krajina

Republika Serbskiej Krajiny
Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii 1991–1995 Chorwacja
Wschodnia Slawonia, Baranja i Zachodni Srem
Flaga Republiki Serbskiej Krajiny
Godło Republiki Serbskiej Krajiny
Flaga Republiki Serbskiej Krajiny Godło Republiki Serbskiej Krajiny
Hymn: Боже правде
(Boże Sprawiedliwy)
Położenie Republiki Serbskiej Krajiny
Język urzędowy serbski
Stolica Knin
Powierzchnia
 • całkowita

17 028 km²
Liczba ludności (1991)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

468 595
osób/km²
Serbowie
Jednostka monetarna Dinar RSK
Data powstania 19 grudnia 1991
Data likwidacji 10 sierpnia 1995
Religia dominująca prawosławie
Strefa czasowa UTC +1 (zima)
UTC+2 (lato)
Mapa Republiki Serbskiej Krajiny

Republika Serbskiej Krajiny (serb. Република Српска Крајина) – państwo historyczne na Bałkanach, istniejące w latach 19911995.

W latach 80. XX wieku nastąpił wzrost konfliktów pomiędzy Serbami a Chorwatami zamieszkującymi Krajinę. Po wyborze Franjo Tuđmana na prezydenta Chorwacji w kwietniu 1990 Serbowie zażądali niepodległości. W lipcu powstała Serbska Rada Narodowa na czele z Milanem Babiciem. W przeprowadzonym przez SRN w sierpniu referendum 99,7% ludności opowiedziało się za oderwaniem od Chorwacji.

21 grudnia 1990 serbska administracja uznała Krajinę za autonomiczną republikę w ramach Chorwacji. 1 kwietnia 1991 zażądano od rządu Chorwacji uznania niepodległości Krajiny.

Sytuację zaogniło ostateczne wystąpienie Chorwacji z Federacji Jugosłowiańskiej 25 czerwca 1991. Armia chorwacka rozpoczęła czystki etniczne na terenie Krajiny[potrzebne źródło], zaczęła też prowadzić regularne walki z armią RSK. Od sierpnia armię RSK zaczęły wspierać wojska Serbii, wskutek czego cała Krajina została opanowana przez Serbów.

19 grudnia 1991 Republika Serbskiej Krajiny oficjalnie ogłosiła swoją niepodległość. Nowe państwo objęło 17 028 km² powierzchni, zamieszkany przez ponad 468 tysięcy ludzi. Stolicą został Knin.

W styczniu 1992 Chorwacja i Serbia podpisały zawieszenie broni. Rząd Chorwacji nie uznał jednak niepodległości RSK, proponując jedynie autonomię.

Podział administracyjny Jugosławii w czasie wojny (RSK na fioletowo)

Również społeczność międzynarodowa nie uznała Republiki Serbskiej Krajiny, choć posiadała ona wszystkie cechy niepodległego państwa (własny rząd, administracja, armia, waluta, znaczki pocztowe) i de facto sama kontrolowała swoje terytorium.

Sytuację zmienił dopiero wybuch wojny w Bośni. We wrześniu 1993 do Krajiny wkroczyły wojska chorwackie, znów rozpoczynając wojnę. Główny trzon sił serbskich stanowiło komando pod dowództwem Željko Ražnatovića ps. "Arkan".

Na początku 1995 społeczność międzynarodowa zaproponowała rozwiązanie konfliktu w sposób pokojowy – w tzw. planie Z-4 Krajina miała pozostać w granicach Chorwacji ale z bardzo szeroką autonomią (m.in. własna polityka monetarna i finansowa, własna flaga, herb i hymn, osobny prezydent jako głowa autonomii, strefa zdemilitaryzowana bez chorwackiego wojska) ale obie strony (jak również rząd w Belgradzie) do projektu tego odniosły się negatywnie.

Wkrótce potem Chorwaci dokonali ostatecznego uderzenia militarnego, zajmując całą Krajinę w ramach Operacji Błysk i Operacji Burza.

Rząd Chorwacji zgodził się na utworzenie autonomicznej republiki serbskiej w regionie Srem-Baranja (Wschodnia Slawonia, Baranja i Zachodni Srem). 7 lutego 1998 autonomia serbska została zlikwidowana.

Prezydenci Republiki Serbskiej Krajiny[edytuj | edytuj kod]

Premierzy Republiki Serbskiej Krajiny[edytuj | edytuj kod]

Rząd RSK na uchodźstwie[edytuj | edytuj kod]

12 września 2008 rząd Republiki Serbskiej Krajiny na uchodźstwie uznał niepodległość Osetii Południowej i Abchazji. (На основу одлуке Скупштине Републике Српске Крајине у избеглиштву Скупштине РСК признала Републике Абхазију и Јужну Осетију)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]