Revueltosaurus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Revueltosaurus
Okres istnienia: 209 mln lat temu
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
(bez rangi) archozaury
(bez rangi) Crurotarsi
Rodzaj Revueltosaurus
Hunt, 1989
Gatunki

Revueltosaurusrodzaj archozaura z grupy Crurotarsi żyjącego w późnym triasie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Gatunek typowy rodzaju, Revueltosaurus callenderi, został opisany przez Adriana Hunta w 1989 roku w oparciu o niemal kompletny ząb z kości przedszczękowej (NMMNH P-4957). Hunt uznał R. callenderi za dinozaura ptasiomiednicznego[1]. Bardziej kompletne szczątki, odnalezione w datowanych na noryk, około 209 mln lat, osadach formacji Chinle na terenie Parku Narodowego Skamieniałego Lasu i opisane w 2005 roku przez Williama Parkera i współpracowników, dowiodły, że Revueltosaurus w rzeczywistości nie był dinozaurem, lecz przedstawicielem kladu Crurotarsi, obejmującego archozaury bliżej spokrewnione z krokodylami niż z ptakami (inni autorzy, jak Parker i in., na określenie tego kladu używają nazwy Pseudosuchia). Czaszka Revueltosaurus była długa i niska. W kości przedszczękowej znajdowało się co najmniej pięć zębów, zaś w szczękowej – dziewięć lub dziesięć zębodołów. Budowa stawu skokowego górnego jest typowa dla krokodyli. Kość udowa bardzo przypomina tę turfanozucha – ma duży czwarty krętarz i słabo wykształconą głowę. Cechy uzębienia, wykorzystane wcześniej do zaklasyfikowania Revueltosaurus do Ornithischia, są obecnie uznawane za konwergentne u dinozaurów ptasiomiednicznych i niektórych Crurotarsi[2]. W późniejszych pracach również włączano Revueltosaurus do Crurotarsi, a nie Dinosauria[3]. Niektóre analizy kladystyczne sugerują jego bliskie pokrewieństwo z Ornithosuchidae[4], a inne z aetozaurami[5].

W 2002 roku Andrew Heckert opisał drugi gatunek, który zaliczył do rodzaju RevueltosaurusR. hunti[6]. Po badaniach wykazujących przynależność R. callenderi do Crurotarsi Heckert przeniósł R. hunti do nowego rodzaju Krzyzanowskisaurus, ponieważ sądził, że gatunek ten może w rzeczywistości należeć do Ornithischia[7]. Parker i in. oraz Nesbitt i in. nie zgodzili się jednak z tą interpretacją, wskazując na podobieństwa budowy zębów pomiędzy R. callenderi i R. hunti i twierdząc, że uzasadnia to klasyfikowanie obu tych gatunków w rodzaju Revueltosaurus[2][3].

Przypisy

  1. Adrian P. Hunt: A ?new ornithischian dinosaur from the Bull Canyon Formation (Upper Triassic) of east-central New Mexico. W: Spencer G. Lucas, Adrian P. Hunt (red.): Dawn of the age of dinosaurs in the American Southwest. 1989, s. 355–358. (ang.)
  2. 2,0 2,1 The Late Triassic pseudosuchian Revueltosaurus callenderi and its implications for the diversity of early ornithischian dinosaurs. „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”. 272 (1566), s. 963–969, 2005. doi:10.1098/rspb.2004.3047 (ang.). 
  3. 3,0 3,1 Sterling J. Nesbitt, Randall B. Irmis, William G. Parker. A critical re-evaluation of the Late Triassic dinosaur taxa of North America. „Journal of Systematic Palaeontology”. 5 (2), s. 209–243, 2007. doi:10.1017/S1477201907002040 (ang.). 
  4. Stephen L. Brusatte, Michael J. Benton, Julia B. Desojo, Max C. Langer. The higher-level phylogeny of Archosauria (Tetrapoda: Diapsida). „Journal of Systematic Palaeontology”. 8 (1), s. 3–47, 2010. doi:10.1080/14772010903537732 (ang.). 
  5. Sterling J. Nesbitt. The early evolution of archosaurs: relationships and the origin of major clades. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 352, s. 1–292, 2011. doi:10.1206/352.1 (ang.). 
  6. Andrew B. Heckert. A revision of the Upper Triassic ornithischian dinosaur Revueltosaurus, with a description of a new species. „New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin”. 21, s. 253–268, 2002 (ang.). 
  7. Andrew B. Heckert. Krzyzanowskisaurus, a new name for a probable ornithischian dinosaur from the Upper Triassic Chinle Group, Arizona and New Mexico, USA. „New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin”. 29, s. 77–83, 2005 (ang.).