Rota (Maria Konopnicka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Carillon na Ratuszu Głównego Miasta w Gdańsku

Melodia Roty Feliksa Nowowiejskiego

Pomoc

Rota – napisany w 1908 r. na Śląsku Cieszyńskim wiersz Marii Konopnickiej, a także pieśń hymniczna. Pierwszy raz Rota została opublikowana w 1908 r. w „Gwiazdce Cieszyńskiej” (nr 90 z 7 listopada)[1]. Powstała pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim (zob. germanizacja). W połowie listopada 1908 r. utwór został przedrukowany w krakowskim miesięczniku „Przodownica[2].

Wiersz składa się z czterech zwrotek, z czego trzy stanowią kanon jednej z polskich pieśni patriotycznych pod tym samym tytułem, do której muzykę napisał Feliks Nowowiejski. Pieśń została po raz pierwszy wykonana publicznie przez kilkuset chórzystów z terenów objętych zaborami 15 lipca 1910 w czasie uroczystości odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie, zorganizowanej w rocznicę 500-lecia zwycięstwa Polski w bitwie pod Grunwaldem. Połączonymi chórami z całej Polski dyrygował kompozytor. Znana jest też wersja z muzyką Władysława Krogulskiego.

Rota jako hymn[edytuj | edytuj kod]

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości była kontrkandydatem Mazurka Dąbrowskiego do określenia mianem hymnu narodowego. Pieśń była również jedną ze śpiewanych w czasie stanu wojennego w Polsce w latach 80. XX wieku; wówczas w zwrotce drugiej fragment „...Aż się rozpadnie w proch i pył / krzyżacka zawierucha” zamieniano na „...Aż się rozpadnie w proch i pył / sowiecka zawierucha”; zwrotkę trzecią i czwartą na ogół pomijano[potrzebny przypis].

Rota była hymnem Litwy Środkowej.

Rota stała się hymnem w 1991 w polskojęzycznym i narodowościowym okręgu autonomicznym, utworzonym w ramach Republiki Litewskiej przez Polaków na Litwie[potrzebny przypis]. Polski Kraj Narodowo-Terytorialny istniał w okresie 1990-1991.

Rota jest hymnem Polskiego Stronnictwa Ludowego i Ligi Polskich Rodzin.

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Przez kilkadziesiąt lat melodia Roty stanowiła ponadto sygnał wywoławczy Telewizji Poznań[3] i Telewizji Gdańsk[potrzebny przypis]. Od 24 marca 2016 codziennie o północy Polskie Radio Poznań emituje pieśń[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gwiazdka Cieszyńska, nr 90 (7 listopada 1908 r.), polona.pl [dostęp 2018-02-20].
  2. Wojciech Święs: Rota po raz pierwszy ukazała się drukiem w Gwiazdce Cieszyńskiej, „dzieje.pl” [dostęp 2017-11-05] (pol.).
  3. WRZUTA – OTV Poznań - sygnał wywoławczy (pol.). wrzuta.pl. [dostęp 2016-04-01].
  4. MKaj/int: Rota na antenie. Codziennie! - Radio Merkury Poznań (pol.). Radio Merkury, 2016-03-2424 marca 2016. [dostęp 2016-03-30].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]