Ryolit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
ryolit

Ryolit, liparyt, riolit (z gr.) – kwaśna skała wylewna albo hipabysalna, o składzie podobnym do granitu (jest to wylewny odpowiednik granitu – powstał z magmy o tym samym składzie chemicznym, tylko odmienne były warunki powstawania, które zapisały się w jego wyglądzie, strukturze i wytrzymałości).

Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF ryolit zajmuje pole 3.

Zgodnie z klasyfikacją TAS ryolit i alkaliczno-skaleniowy ryolit zajmują pole R (ryolity alkaliczne i ryolity).

Ryolit składa się w największej części z kwarcu i skaleni, zwłaszcza potasowych oraz sodowych. Struktura ryolitu jest częściowo krystaliczna, porfirowa lub afanitowa, tekstura bezładna i masywna lub porowata. Ryolit występuje najczęściej jako kopuły lawowe, sille, pokrywy lawowe, ale nie tworzy dużych potoków lawowych, co jest spowodowane jego dużą lepkością.

Ryolity starsze niż alpejskie, np. karbońskie i permskie, nazywane są porfirami.

Skała ta ma odczyn kwaśny. W ryolitach często występują agaty, cenne kamienie ozdobne. Ryolity najczęściej maja kolor szary, czerwonawy lub różowawy.

W Polsce można go znaleźć w południowej części Wyżyny Krakowskiej (w okolicach Krzeszowic) i w Sudetach: w Górach Kaczawskich, na Pogórzu Kaczawskim i Pogórzu Izerskim – (niecka północnosudecka) oraz w Górach Kamiennych, Górach Wałbrzyskich i na Pogórzu Wałbrzyskim – (niecka śródsudecka). Jest to riolit paleozoiczny (permski), eksploatowany do budowy dróg.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • W. Ryka i A. Maliszewska. Słownik petrograficzny. Wydawnictwa Geologiczne. Warszawa, 1982. ISBN 83-220-0150-9
Wikimedia Commons