Rzuty wolne (koszykówka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rzuty wolne
Dwa rzuty wolne
Dwa rzuty wolne (1. – bez gry, 2. – z grą), oraz akcja po rzutach wolnych
Typowy rzut wolny w koszykówce

Rzut wolny – rzut oddawany z linii rzutów wolnych, o wartości jednego punktu.

Sytuacje w których wykonuje się rzuty wolne[edytuj]

W ten sposób zapisuje się celny rzut wolny w protokole FIBA

Rzuty wolne – w koszykówce okazja zdobycia punktów dla zawodnika, gdy:

Poprawny sposób wykonania rzutów wolnych[edytuj]

Zawodnik rzucający[edytuj]

Ustawienie zawodników podczas rzutów wolnych
Schemat ustawienia zawodników podczas rzutów wolnych
Ustawienie zawodników w praktyce
Ustawienie zawodników w praktyce przy obszarze ograniczonym i za linią 6,75
Na czerwono zaznaczona linia rzutów wolnych

Zawodnik musi wykonać rzut do kosza w następujący sposób:

  • zawodnik wykonuje rzut stojąc "na linii rzutów wolnych" (w rzeczywistości stoi przed linią rzutów wolnych, gdyż jej nadepnięcie lub przekroczenie uznawane jest jako błąd przejścia; zawodnik rzucający może przekroczyc linię rzutów wolnych dopiero gdy jest to ostatni rzut, a piłka doknęła już obręczy kosza)
  • nie może wykonać zwodu sugerującego wykonanie rzutu
  • nie może wykorzystać więcej niż 5 sekund na wykonanie rzutu

Pozostali zawodnicy[edytuj]

Pod koszem[edytuj]

Przykład zastawienia przeciwnika pod koszem podczas rzutów wolnych
Pole 3 sekund

Zawodnicy muszą ustawić się w taki sposób przy liniach bocznych ograniczajacych "pole 3 sekund", że:

  • dwaj zawodnicy obrony ustawiają się bliżej kosza
  • dwaj zawodnicy ataku znajdują się w środku
  • jeden zawodnik obrony znajduje się w polu bliższym linii rzutów wolnych.

Zadaniem tych zawodników jest zastawienie przeciwnika i zebranie piłki z kosza (patrz: zdjęcie po lewej).

Pozostali[edytuj]

Pozostali zawodnicy muszą ustawić się nad linią 6,75, nie stojąc poniżej wyimaginowanej linii, powstałej przez przedłużenie linii rzutów wolnych.

Liczba rzutów wolnych[edytuj]

W zależności od sytuacji wykonuje się 1, 2 lub 3 rzuty wolne.

  • 1 rzut wolnygdy zawodnik był faulowany podczas akcji rzutowej i trafił do kosza i został on uznany
  • 2 rzuty wolnegdy:
    • zawodnik był faulowany podczas akcji rzutowej i nie trafił do kosza
    • był to piąty, lub kolejny faul drużyny przeciwnej
    • drużyna przeciwna popełniła faul techniczny (możliwe jeste też, że wtedy rzuty wolne wykonuje sam rzucający, a wszyscy pozostali zawodnicy obu drużyn ustawiają się nad linią 6,75, a następnie drużyna zawodnika rzucającego wybija piłkę z autu z wysokości połowy boiska, lub z wysokości najwyższego punktu linii 6,75)
  • 3 rzuty wolnegdy zawodnik był faulowany podczas akcji rzutowej za 3 punkty i nie trafił do kosza

Sędziowie[edytuj]

Sędziowie podczas rzutów wolnych
Sędziowie boczni pokazujący rzuty wolne "bez gry" (po lewej) i "z grą" (po prawej)
Sędzia stojący tyłem informuje o rzucie wolnym "bez gry"
Sędzia stojący tyłem informuje o ostatnim rzucie wolnym – "z grą"

Wyróżniamy rzuty wolne "z grą" i "bez gry". Rzuty "bez gry" są zazwyczaj wtedy, gdy nie jest to ostatni rzut wolny danego zawodnika. Rzut "z grą" to zazwyczaj ostatni rzut, po którym zawodnicy mogą zbierać piłkę z kosza.

Sędzia podający piłkę graczowi rzucającemu powinien poinformować zawodnika, ile ma wykonać rzutów i czy jest to rzut "z grą", czy "bez gry", mówiąc np. dwa rzuty, bez gry. Po wykonanym rzucie ponownie podając piłkę powinien wtedy powiedzieć: jeden rzut, z grą.

Podczas rzutu "bez gry", drugi sędzia powinien stać z rękoma uniesionymi ku górze, z otwartymi dłońmi. Przy rzucie wolnym "z grą" drugi sędzia unosi tylko jedną rękę i wyciąga tylko palec wskazujący ku górze.

Błędy popełniane podczas rzutów wolnych[edytuj]

Błędy rzucającego[edytuj]

  • przekroczenie linii rzutów wolnych, zanim piłka dotknie obręczy kosza
  • wykonywanie rzutu dłużej niż przez 5 sekund
  • wykonanie zwodu sugerującego oddanie rzutu wolnego
  • kosz był niecelny, a piłka nie dotknęła obręczy kosza

Błędy pozostałych zawodników[edytuj]

  • zajęcie niewłaściwego miejsca
  • wejście do obszaru ograniczonego, od momentu otrzymania piłki przez zawodnika rzucającego do wypuszczenia piłki z rąk (podczas wykonania rzutu)
  • wejście do strefy neutralnej, od momentu otrzymania piłki przez zawodnika rzucającego do wypuszczenia piłki z rąk (podczas wykonania rzutu)
  • opuszczenie swojego miejsca przy obszarze ograniczonym, od momentu otrzymania piłki przez zawodnika rzucającego do wypuszczenia piłki z rąk (podczas wykonania rzutu)
  • rozpraszanie zawodnika rzucającego

Konsekwencje błędów[edytuj]

Gdy rzut celny[edytuj]

Gdy błąd popełnia rzucający[edytuj]

Gdy kosz jest celny, lecz błąd popełnia zawodnik wykonujący rzut wolny, kosz nie zostaje zaliczony. Piłkę otrzymują przeciwnicy, chyba, że są jeszcze inne rzuty do wykonania.

Gdy błąd popełnia inny zawodnik[edytuj]

Jeżeli kosz jest celny, a błąd popełnił dowolny inny zawodnik (oprócz rzucającego), to kosz zostaje uznany za celny, a błędy zostają pominięte. Jeśli był to ostatni rzut, piłkę otrzymują przeciwnicy.

Gdy rzut niecelny[edytuj]

Gdy błąd popełnia drużyna, której zawodnik wykonuje rzut wolny[edytuj]

W sytuacji, w której rzut jest niecelny, a zawodnik z drużyny osoby wykonującej rzut wolny popełnia błąd, piłkę otrzymuje przeciwnik. Wyjątkiem są sytuacje, w których pozostają kolejne rzuty do wykonania, lub drużyna rzucająca posiada prawo do posiadania piłki po oddaniu rzutów wolnych (taka sytuacja ma miejsce np. przy faulu technicznym).

Gdy błąd popełnia przeciwnik[edytuj]

W sytuacji rzutu niecelnego i błędu popełnionego przez drużynę przeciwną, wykonujący rzut wolny może powtórzyć swój rzut.

Gdy błąd popełnią obie drużyny[edytuj]

Jeśli podczas ostatniego rzutu wolnego błąd popełnia obie drużyny, pojawia się tzw. sytuacja rzutu sędziowskiego.

Bibliografia[edytuj]