Sól Frémy'ego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sól Frémy’ego (potasowa)
Sól Frémy’ego (potasowa) Sól Frémy’ego (potasowa)
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny K2[NO(SO3)2]
Masa molowa 268,33 g/mol
Wygląd żółte igły, w roztworze zasadowym kolor purpurowy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 14293-70-0
PubChem 3032624[2]

Sól Frémy’ego (nitrozodisulfonian sodu lub potasu), Na
2
[NO(SO
3
)
2
]
lub K
2
[NO(SO
3
)
2
]
nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu nitrozodisulfonowego i sodu. Ma charakter rodnika i w roztworach wykazuje intensywny purpurowy kolor (λmax 544 nm w zasadowym roztworze wodnym)[3].

Otrzymywanie[edytuj]

Sól sodowa została po raz pierwszy otrzymana przez Edmonda Frémy’ego w 1845 r.[4] Otrzymuje się ją z azotynu sodu, wodorowęglanu sodu i dwutlenku siarki. W reakcji tej powstaje najpierw hydroksyloaminodisulfonian sodu, HON(SO3Na)2, który następnie utleniania się elektrochemicznie w środowisku zasadowym do nitrozodisulfonianu[3]:

  1. NaNO
    2
    + 2SO
    2
    + NaHCO
    3
    → HON(SO
    3
    Na)
    2
    + CO
    2
  2. HON(SO
    3
    Na)
    2
    + OH
    → O−N(SO
    3
    Na)
    2
    + H
    2
    O + e
        (reakcja anodowa)

Utlenianie można też przeprowadzić za pomocą amoniakalnego roztworu nadmanganianu potasu[1].

Zastosowanie[edytuj]

Związek ten jest silnym utleniaczem. Stosowany do utleniania pochodnych aniliny[5] i fenoli[6] do chinonów.

Obecność niesparowanego elektronu pozwala na wykorzystanie go w eksperymentach EPR do badania mechanizmów reakcji redoks, np. utleniania kwasu askorbinowego[7].

Przypisy

  1. a b Georg Brauer (red.): Handbook of Preparative Inorganic Chemistry. Wyd. 2. New York • London: Academic Press, 1963, s. 504–505.
  2. Sól Frémy'ego – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b Wehrli, Pius A.; Pigott, Foster. Oxidation with the nitrosodisulfonate radical. I. Preparation and use of sodium nitrosodisulfonate: trimethyl-p-benzoquinone. „Org. Synth.”. 52, s. 83, 1972. DOI: 10.15227/orgsyn.052.0083. 
  4. Frémy, E. Sur une nouvelle série d’acides formés d’oxygène, de soufre, d’hydrogène et d’azote. „Ann. Chim. Phys.”. 15, s. 408–488, 1845 (fr.). 
  5. Imadul Islam, Edward B. Skibo, Robert T. Dorr, David S. Alberts. Structure-activity studies of antitumor agents based on pyrrolo[1,2-a]benzimidazoles: new reductive alkylating DNA cleaving agents. „J. Med. Chem.”. 34 (10), s. 2954–2961, 1991. DOI: 10.1021/jm00114a003. 
  6. John C. Wozniak, Donald R. Dimmel, Earl W. Malcolm. The Generation of Quinones from Lignin and Lignin-Related Compounds. „Journal of Wood Chemistry and Technology”. 9 (4), s. 491–511, 1989. DOI: 10.1080/02773818908050312. 
  7. Colacicchi, S.; Carnicelli, V.; Gualtieri, G.; Di Giulio, A. EPR study of Fremy’s salt nitroxide reduction by ascorbic acid; influence of bulk pH values. „Res. Chem. Intermed”. 26 (9), s. 885–896, 2000. DOI: 10.1163/156856700X00372.