SS Łódź (1907)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
SS Łódź
Ilustracja
Poprzednie nazwy

"Kovno"

Następne nazwy

ORP Sławomir Czerwiński

Bandera  Polska
Port macierzysty Gdynia
Armator Polbryt
Dane podstawowe
Typ parowiec
Materiał stal
Historia
Stocznia Earle'sShipbuilding and Engineering Co. Ltd., Hull (Wlk. Brytania
Data wodowania 1907
Data oddania do eksploatacji 1907
Data wycofania ze służby październik 1932 – dalej do 1938 jako ORP Sławomir Czerwiński
Dane techniczne
Nośność (DWT) 3510
Liczba członków załogi 40
Liczba pasażerów 200
Długość całkowita (L) 103 m
Długość linii wodnej 96,90 m
Szerokość (B) 12,50 m
Zanurzenie (D) 5,60 m
Pojemność brutto: 2450 RT

netto: 1477 RT

Napęd mechaniczny
Silnik maszyna parowa potrójnego rozprężania
Moc silnika 1500 KM
Liczba śrub napędowych 1
Prędkość maks. 10 (w nowości ok. 12 w.) w.

SS Łódź − statek towarowo-pasażerski zakupiony w roku 1929 przez polsko-brytyjską spółkę armatorską „Polbryt” (75% udziałów kapitału polskiego) od angielskiego armatora Ellerman & Wilson Line dla obsługi pierwszego etapu transoceanicznych emigranckich szlaków z Polski przez porty Wielkiej Brytanii (do tej pory tylko przez porty niemieckie), między innymi do Ameryki Północnej.


Inicjatorem tego przedsięwzięcia był rząd polski, który chciał skierować krajową falę emigracji przez jedyny podówczas polski port morski, budowaną od 1924 roku Gdynię. Dla tego celu utworzono przedsiębiorstwo żeglugowe "Polbryt".

Zakupiono 4 statki, w tym dwa zbudowane na początku XX wieku. Były to: dwa niemal identyczne SS Rewa (200 pasażerów) i SS "Łódź" (200 emigrantów + kilkanaście w kabinach) oraz SS Warszawa (322 pasażerów) i SS Premjer (450 pasażerów)[1].

Statki te w swojej koncepcji przewozu ludzi wyprzedzały rozwiązania w tym zakresie o około 15 lat. Na typowych statkach handlowych, w ładowniach, na ich międzypokładach, urządzano prymitywne sypialnie, jadalnie i umywalnie). Na tych statkach pozostawiono niewielkie chłodzone ładownie (na "Łodzi" ok. 550 m3) dla równoczesnego transportu do Wielkiej Brytanii polskiego masła i wędlin. Pasażerowie z tych statków przesiadali się w Hull i Londynie na brytyjskie transatlantyki, aby nimi dopłynąć (przede wszystkim III klasą) do Ameryki Północnej[2].

Pierwszym dowódcą "Łodzi" - krótko - był kpt Mieczysław Burhardt (wcześniej 1. dowódca transportowca PMW "Warta"). Po nim dowództwo objął kpt Albert Turzański i pozostał na niej do czasu sprzedania statku Polskiej Marynarce Wojennej[3].

SS "Łódź" była pierwszym statkiem pod polską banderą, który posiadał radionamiernik[4].

W kilka lat po powstaniu "Polbrytu", w roku 1931, Stany Zjednoczone wprowadziły drastyczne cięcia kwot imigranckich, a tym samym przedsięwzięcie "Polbrytu" straciło rację bytu.

SS Łódź, jako najstarszy statek armatora, musiała odejść[5]. W październiku 1932 r. zakupiła ją Polska Marynarka Wojenna z przeznaczeniem na bazę flotylli okrętów podwodnych. Pod nazwą ORP Sławomir Czerwiński jednostka była eksploatowana do roku 1938, kiedy to oddano ją na złom[6].

Dowódcą ORP Sławomir Czerwiński był kmdr por. Mieczysław Burhardt[7].

Przypisy

  1. Z.J. Tyszel, s.105.
  2. J. Piwowoński, s.41.
  3. "Łódź w Ilustracji", 1930/47, s. 3; Szczygielski Tad., op. cit..; Po sprzedaniu "Łodzi" PMW kpt Turzański objął dowództwo SS "Lublin". Na tym statku, po zawinionej przez siebie kolizji na rz. Humber, i dowodzeniu tylko w jednym rejsie SS Warszawą odszedł na własną prośbę z "Polbrytu". Wyjechał do córki do Paryża i tam wkrótce zmarł (ok. 1933 lub 1934).
  4. Miciński, op. cit., s. 182.
  5. J. Piwowoński, s.42.
  6. J. Piwowoński, s. 43; por. dwa zdjęcia "Łodzi" z tego okresu [w:] "Miciński J., op. cit., s. 186.
  7. Mieczysław Burhardt. ogrodywspomnien.pl. [dostęp 13 kwietnia 2015].

Bibliografia[edytuj]

  • [reklama "Polbrytu" ilustrowane zdjęciami "Rewy" i "Łodzi"]; [w:] "Morze", luty-marzec 1930, s. ..?..
  • [dwa zdjęcia załogi ss "Łódź" wraz z kpt. A. Turzańskim]; [w:] "Łódź w Ilustracji", 16 XI 1930, nr 47, s. 3.
  • Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 978-83-100-8902-1.
  • Zygmunt Jan Tyszel: Pod ojczystą banderą. Katowice: Liga Morska i Rzeczna Okręgu Zagłębia Węglowego, 1930.
  • Miciński Jerzy, Księga statków polskich, 1918-1945. Tom II, Gdańsk 1997, ss. 59, 174, 178, 181, 182, 184-188, 230, 333.
  • Zagrodzki Wacław, Ze wspomnień; [w:] Na morze o chleb i przygodę
  • Szczygielski Tadeusz, Pod obcą i polską banderą (rozdz. "Być albo nie być kapitana Turzańskiego")