Sabiowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sabiowate
Ilustracja
Meliosma veitchorum
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd srebrnikowce
Rodzina sabiowate
Nazwa systematyczna
Sabiaceae Blume
Mus. Bot. 1: 368. 1851[2]
Mapa zasięgu
Sabiowate: zasięg występowania na mapie

Sabiowate (Sabiaceae) – rodzina roślin okrytonasiennych zaliczana do srebrnikowców (Proteales)[1]. Obejmuje trzy rodzaje ze 140 gatunkami[1]. Jej przedstawiciele to zawsze zielone drzewa i pnącza występujące w Azji południowo-wschodniej oraz w tropikalnej strefie obu Ameryk.

Morfologia[edytuj]

Liście
Blaszki liści (często podzielone) charakterystycznie użyłkowanewiązki przewodzące przy brzegu blaszki liściowej biegną łukiem i łączą się wzajemnie.
Kwiaty
Drobne, mają okwiat zróżnicowany na kielich i koronę. Listki okwiatu i pręciki naprzeciwległe. Z pręcików tylko dwa płodne, pozostałe wykształcone jako prątniczki.
Owoce
Spłaszczone i wyraźnie skrzywione pestkowce.

Systematyka[edytuj]

Rośliny zaliczane współcześnie do sabiowatych zostały po raz pierwszy sklasyfikowane przez Stefana Endlichera w 1840. Wyodrębnił on rodzaj Meliosma w randze monotypowej rodziny Meliosmaceae. W 1849 Jules Planchon włączył do tej rodziny rodzaje Sabia i Ophiocaryon. W tym samym czasie Carl Blume zaliczył rodzaj Sabia do rodziny Sabiaceae, do której zaliczone zostały rodzaje Meliosma i Ophiocaryon w 1862. Mimo, że nazwa Meliosmaceae miała pierwszeństwo, w kolejnych klasyfikacjach utrzymywała się diagnoza Sabiaceae i w końcu ona została zaakceptowana, podczas gdy odrzucono koncepcję Endlichera. Jedynie w systemach wyróżniających liczne rodziny (np. system Takhtajana z 1997 i Reveala z 2008) opisywane są odrębnie rodzina Meliosmaceae z Meliosma i Sabiaceae z pozostałymi dwoma rodzajami[3][4].

Bardzo różnie sytuowano sabiowate w systemie roślin okrytonasiennych. W XIX wieku zwykle zaliczane były do mydleńcowców (Sapindales). W 1855 jednak William Hooker i Thomas Thomson umieścili tę rodzinę wśród pierwotnych dwuliściennych w obrębie jaskrowców (Ranunculales). Kolejne analizy, zwłaszcza z użyciem metod molekularnych, upewniły taksonomów o trafności włączania Sabiaceae do najstarszych linii rozwojowych dwuliściennych właściwych (eudicots)[3]. W kolejnych systemach APG rodzina miała niejasną pozycję (incertae sedis) i była umieszczana obok rzędów srebrnikowców, trochodendronowców i bukszpanowców. W 2007 roku badania molekularne wykluczyły w zasadzie bezpośrednie związki filogenetyczne Sabiaceae z trochodendronowcami i bukszpanowcami. Ostatecznie rodzina sabiowatych została włączona do srebrnikowców (Proteales) w systemie APG IV z 2016[5][1].

Pozycja systematyczna rodziny według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzina wskazywana jest jako klad bazalny w obrębie srebrnikowców[5][1]:

srebrnikowce

sabiowate Sabiaceae




lotosowate Nelumbonaceae





srebrnikowate Proteaceae



platanowate Platanaceae






Wykaz rodzajów[6][1]

Przypisy

  1. a b c d e f Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-20].
  2. James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – S (ang.). W: Alphabetical Listing by Genera of Validly Published Suprageneric Names [on-line]. University of Maryland. [dostęp 2011-03-30].
  3. a b Livia Wanntorp, Louis P. Ronse De Craene. Flower development of Meliosma (Sabiaceae): evidence for multiple origins of pentamery in the eudicots. „American Journal of Botany”. 94, s. 1828-1836, 2007. 
  4. Reveal J. L.: Classification of extant Vascular Plant Families - An expanded family scheme (ang.). 2007. [dostęp 2009-05-12].
  5. a b The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385. 
  6. Genera of Sabiaceae. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-10-20].