Salomon Luria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Salomona Lurii, polskiego rabina. Zobacz też: Izaak Luria, żydowski uczony, uważany za twórcę nowożytnej Kabały.
Macewa Salomona Lurii z XIX wieku

Salomon ben Jechiel Luria (hebr. שלמה לוריא), zwany Maharszalem (skrót od Morenu ha-Raw Rabi Szlomo Luria czyli „Naszym Nauczycielem Salomonem Lurią”, a niekiedy także Rabim Salomonem z Litwy (ur. 1510 w Brześciu Litewskim[1], zm. 7 listopada 1573 w Lublinie) – rabin aszkenazyjski, znawca i komentator halachy i Talmudu, kabalista.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodził z rodziny wywodzącej się z Alzacji. Był synem Jankiela Lurii, rabina, talmudysty ze Słucka, potomkiem Salomona Jicchakiego i kuzynem Mojżesza Issrlesa. Pierwsze nauki Luria pobierał w Poznaniu, u swojego dziadka, rabina Izaaka Klauberga. Następnie uczył się w Lublinie u Szaloma Szachny, a później w jesziwie w Ostrogu u rabina Kalmana Haberkastena, którego córkę, Lipkę, później poślubił.

Początkowo był rabinem Brześcia Litewskiego, po czym został powołany na przełożonego jesziwy w Ostrogu. Był naczelnym rabinem Wołynia. W 1555 został naczelnym rabinem Lublina, a w 1567 król Zygmunt II August nadał mu tytuł rektora tamtejszej jesziwy. Jego uczniami byli m.in. Eliasz Baal Szem z Chełma oraz Joszua Falk Kohen.

Pochowany został na kirkucie lubelskim.

Na jego cześć została nazwana największa i główna synagoga lubelskiej gminy żydowskiej, wchodząca w skład kompleksu synagogalnego na Podzamczu.

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
Salomon Luria

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Jam szel Szlomo (ים של שלמה; Morze Salomona) – najważniejsza acz niedokończona praca Lurii, traktująca o zawiłościach Talmudu i będąca szczegółową wykładnią wskazań halachicznych
  • Chochmat Szlomo (חכמת שלמה; Mądrość Salomona) – glosa i komentarze do Talmudu
  • Jeri’ot Szlomo (יריעות שלמה; Opisy Salomona, Przedstawienia Salomona) – komentarze do Tory
  • Amudej Szlomo (עמודי שלמה; Filary Salomona) – komentarze do Sefer ha-Micwot Mosze ben Jaakowa z Coucy
  • liczne responsa rabiniczne
  • poezja liturgiczna (pijutim)

Przypisy

  1. Borzymińska Zofia, Fijałkowski Paweł, Luria Salomon (Szlomo) ben Jechiel, w: Polski Słownik Judaistyczny. Dzieje, kultura, religia, ludzie, t. 2, Wyd. Prószyński i S-ka, Warszawa 2003, ISBN 83-7255-175-8, s. 69.