Samuel Leszczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Samuel Leszczyński
Herb
Wieniawa
Rodzina Leszczyńscy herbu Wieniawa
Data urodzenia 1637
Data śmierci 1676
Ojciec Andrzej Leszczyński
Matka Anna Korecka, c. Samuela
Żona

Konstancja Wiśniowiecka, c. Jerzego

Samuel Leszczyński, kryptonim: S.L.O.K.Ł.K.S. = Samuel Leszczyński Oboźny Koronny Łucki Korsuński Starosta, (ur. 1637, zm. 1676) – oboźny koronny (dworski)[1] w latach 1664-1676, starosta łucki w latach 1658-1673, starosta korsuński w latach 1667-1676[2], rotmistrz królewski (1659), pułkownik królewski (1665), panegirysta i poeta.

Syn Andrzeja Leszczyńskiego, wojewody dorpackiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Jedyny syn Andrzeja Leszczyńskiego i Anny Koreckiej. Ochrzczony w obrządku kalwińskim, ale wychowywany przez katolickiego stryja Bogusława, podobnie jak on przeszedł w młodości na katolicyzm. Wiązało się to z likwidacją zboru w Baranowie Sandomierskim i przekazaniem kościoła katolikom, oraz z wyrzuceniem ciał ojca, dziada i babki z kaplicy zamkowej. Był oboźnym koronnym oraz starostą łuckim i korsuńskim. Poseł sejmiku opatowskiego województwa sandomierskiego na sejm wiosenny i jesienny 1666 roku[3]. Brał udział w walkach z Moskwą i Kozakami w roku 1660 pod Cudnowem. Pod Chocimiem (1673) nie pojawił się z racji słabego zdrowia. Elektor Jana III Sobieskiego z województwa wołyńskiego w 1674 roku[4].

Ożenił się z księżną Konstancją Wiśniowiecką. Był spadkobiercą dużej fortuny. Zmarł w roku 1676.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Potrzeba z Szeremetem, hetmanem moskiewskim, i z Kozakami w roku Pańskim 1660 od Polaków wygrana, Kraków 1661, drukarnia S. Lenczewskiego Bertutowica, (wyd. anonimowe); egz. Biblioteka Narodowa, sygn. XVII.3.15033
  • Classicum nieśmiertelnej sławy po szczęśliwej i niesłychanej victoriej pod Hocimiem dnia XI Novembra R. P. 1673 otrzymanej, Kraków 1674, drukarnia K. Schedel; fragmenty przedr. K. M. Górski "Król Jan III w poezji polskiej XVII w." w: Pisma literackie, Warszawa 1913, s. 62-69, (utwór wyd. pod krypt. S.L.O.K.Ł.K.S., który przypisywano także, za J. A. Załuskim, Stanisławowi H. Lubomirskiemu). Wydanie krytyczne: "Classicum" nieśmiertelnej Sławy, oprac. P. Borek, R. Krzywy, Warszawa 2016, ​ISBN 978-83-64003-59-2​.
  • Carmen ojczyste (na cześć Jana Sobieskiego), rękopis, wiad. podaje M. Sipayłłówna "Działalność kulturalna rodu Leszczyńskich", Spr. Poz. Tow. Przyj. Nauk, 1935 i odb., Poznań 1936

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut, t. 2 Piśmiennictwo Staropolskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1964, s. 449

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 94.
  2. Urzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 179.
  3. Paweł Krakowiak, Dwa Sejmy w 1666 roku, Toruń 2010, s. 482, 489.
  4. Volumina Legum, t. V, Petersburg 1860, s. 154.