Województwo wołyńskie (I Rzeczpospolita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy województwa wołyńskiego I Rzeczypospolitej. Zobacz też: Województwo wołyńskie (II Rzeczpospolita).
Województwo wołyńskie
Palatinatus Volhynensis
województwo
1566 – 1795
Herb
Herb województwa wołyńskiego
Sentencja: Cum Deo et pro Deo[1]
Państwo  I Rzeczpospolita
Prowincja małopolska
Data powstania 1566
Siedziba Wojewody Łuck
Wojewoda zobacz: wojewodowie wołyńscy
Popis na płaszczyznach Łuska[2]
Powierzchnia 38 324 km²
Populacja (1790[3])
• liczba ludności

805 170
Podział administracyjny
Liczba powiatów 3
Liczba reprezentantów
Liczba senatorów 3
Położenie na mapie Rzeczypospolitej
RON województwo wołyńskie map.svg
Portal Portal Polska

Województwo wołyńskiewojewództwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, później Korony I Rzeczypospolitej, część prowincji małopolskiej. Utworzone w 1566, na sejmie w Lublinie w roku 1569 przyłączone do Korony[4]. Istniało do III Rozbioru Polski w 1795 r. Herbem województwa był biały krzyż w czerwonym polu z tarczą sercową z białym orłem. Senatorów większych było w województwie wołyńskim trzech: biskup łucki, wojewoda i kasztelan wołyńscy. Województwo dzieliło się na trzy powiaty: łucki, włodzimierski i krzemieniecki. Każdy z tych powiatów miał swoje starostwo grodowe w mieście powiatowym. Sejmikowało zaś województwo w Łucku, obierając z każdego powiatu po dwóch posłów sejmowych i jednym deputacie.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Powiaty województwa wołyńskiego[5]
Powiat Powierzchnia w mil² Powierzchnia w km²
powiat łucki 374,30 20609,10
powiat włodzimierski 122,65 4212,00
powiat krzemieniecki 245,23 13502,70
Razem (województwo) Σ 742,18 38323,80

Wojewodowie[edytuj | edytuj kod]

Prowincja małopolska Korony Polskiej (na czerwono) z zaznaczonym terenem województwa wołyńskiego, 1635
 Osobny artykuł: Wojewodowie wołyńscy.

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Łuck w XVIII wieku

Miasta królewskie[7][8]:

Prywatne miasta szlacheckie[8][9]:

Prywatne miasta duchowne[11]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Z. Zychyliński „Złota księga szlachty polskiej” T. XIII, s. 210 Miączyńscy herbu Suchekomnaty

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stefan Krzysztof Kuczyński, Polskie herby ziemskie. Geneza, treści, funkcje, Warszawa 1993, s. 215.
  2. Antoni Sozański, Wykład politycznej geografii, rządu i administracyi dawnej Polski przy końcu istnienia całego państwa (1648-1772), Kraków 1889, s. 5.
  3. Tabela: Summaryusz Generalny wszelkich dochodów Rzeczypospolitey tak w Koronie iako i w Litwie z kalkulacyą mil kwadratowych, tak со do dymów, podatków, iako i ludzi, w: Dziennik rządowo-ekonomiczno handlowy. Zaymuiący różne Wiadomości, Rządowe, Handlowe, Ekonomiczne, Fabryczne, Kontraktowe na Dobra, Summy, i Produkta. Zajmujący 3 miesiące kwiecień may czerwiec 1790. R.5. T. II. Warszawa 1790.
  4. Volumina Legum T. II s.
  5. Aleksander Jabłonowski: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. VIII: Ziemie ruskie. Wołyń i Podole. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1889, s. 12.
  6. Rzewuscy (01)
  7. Magazin für die neue Historie und Geographie Angelegt, t. XVI, Halle, 1782, s. 12-14.
  8. a b Zenon Guldon, Jacek Wijaczka, Skupiska i gminy żydowskie w Polsce do końca XVI wieku, w: Czasy Nowożytne, 21, 2008, s. 162-164.
  9. Zbigniew Anusik, Własność ziemska w województwie wołyńskim w 1570 roku, w: Przegląd Nauk Historycznych R. X, nr 1, (2011), s. 37, 42.
  10. Drohobuż w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.
  11. Zbigniew Anusik, Własność ziemska w województwie wołyńskim w 1570 roku, w: Przegląd Nauk Historycznych R. X, nr 1, (2011), s. 33-34.