Shravanabelagola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Shravanabelagola
ilustracja
Państwo  Indie
Położenie na mapie Karnataki
Mapa lokalizacyjna Karnataki
Shravanabelagola
Shravanabelagola
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Shravanabelagola
Shravanabelagola
Ziemia12°51′32,04″N 76°29′02,04″E/12,858900 76,483900

Shravanabelagola (kannada:ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ) – miasto w indyjskim stanie Karnataka, w okręgu Hassan, 145 km na zachód od Bangalore, znane szczególnie jako ważny ośrodek kultowy dźinizmu. Znajduje się między granitowymi wzgórzami, Indragiri (930 m. n.p.m.) i Ćandragiri (600 m. n.p.m.)).


Słynie ze wzniesionego w X wieku n.e.na szczycie wzgórza Indragiri (ponad 600 kamiennych stopni, po których wierni powinni wejść boso w strojach bez szwów - sari w przypadku kobiet, dhoti dla mężczyzn) 18-metrowego posągu Gomateśwary - dżinijskiego świętego, zwanego też Bahubali. Przedstawiono go nagiego na znak rezygnacji z dóbr tego świata i obrośniętego pnączami, co symbolizuje głębię pogrążania się w medytacji i rozwój duchowy. Gomateśwara ma twarz zwróconą ku północy, stoi w pozycji kajutsargi (medytacyjnej pozycji wyrzeczenia się ciała, obojętności na ból, cierpienie czy przyjemność). Posąg wyciosano w miejscu znanym z odosobnienia wyznawców dżinizmu (w tym mnichów) zdecydowanych na podjęcie się postu aż po śmierć (rytualne samobójstwo - sallekhana). W ten sposób zmarł tu w 980 r doradca inwestującej w to miejsce dynastii Gangów Narasinga, a w 982 roku ostatni wielki władca z dynastii Gangów Indra IV. U stóp posągu - napisy w językach kannada, marathi i tamilskim, wyrażające w 981 r. n.e. uznanie tym, dzięki którym postawiono posąg - królowi Radźamalli IV i jego ministrowi Ćamundaraji. Zgodnie z tradycją przedstawiony tu Gomateśwara był synem Adinathy, pierwszego tirthankary. Po śmierci ojca walczył on o władzę nad królestwem, a pokonawszy w tej walce brata Bharata, uświadomił sobie bezsens tego zwycięstwa, oddał mu władzę i wyrzekł się udziału w świecie, by oddać się dążeniu do duchowego oświecenia. W 2007 roku Indusi za pośrednictwem głosowania zorganizowanego przez Times of India uznali posąg Gomateśwary za pierwszy z siedmiu cudów Indii. Co dwanaście lat w ramach dżinijskiego święta upamiętniającego namaszczenie głowy Gomateśwary (Mahamastakabhiszeka) w obecności tysięcy pielgrzymów dokonuje się tu obrzędowych ablucji. Posąg przez kilka godzin polewany jest mlekiem zmieszanym z miodem, zmieszaną z kadzidłami wodą ze świętych rzek, klarowanym masłem ghi, mleczkiem kokosowym, sokiem z trzciny cukrowej, namaszczany szafranem, pastą sandałową, cynobrem, obsypywany migdałami, daktylami, makiem, srebrnymi monetami, płatkami kwiatów. Zanim do tego dojdzie przygotowania trwają miesiąc. Odprawia się codziennie pudźę u stóp (obmywa się stopy posągu). Za posągiem buduje się rusztowanie umożliwiające ceremonię. Sama ceremonia zaczyna się przed wschodem słońca. Przed posąg przynosi się wielkich naczyń z wodą z różnych stron Indii. Naczynia wykonane są ze złota, srebra, brązu, wysadzane kamieniami. Wierni recytują modlitwy. O 11-j dźwięk konch ogłasza, ze należy zacząć wnosić naczynia na rusztowanie i stamtąd dokonać obmywania posagu. W ostatnich latach użyto nawet helikoptera, z którego posag obsypano girlandami kwiatów i kolorowymi proszkami. Obmywanie figur tirthankarów należy do starożytnych tradycji. W inskrypcjach pierwszy raz wspomniano o ceremonii obmywania głowy posągu Gomateśwary w 1398 roku. Odprawiania jej zakazano dwukrotnie. W czasach, gdy Sharavanabelagola znalazła się pod władzą hinduskiego imperium Widźajanagaru i potem, gdy zdobyli ją muzułmanie. Stąd w latach 1677 do 1800 nie dochodziło do ceremonii namaszczenia głowy. Jej istotą nie jest deifikacja tirthankary, przebłaganie go, ale przypomnienie ideału wyzwolenia, oświecenia, który on urzeczywistnił, a który wierni mają do spełnienia. Kolejna uroczystość odbędzie się w 2018 roku.


W mieście między wzgórzami znajduje się sztuczne jezioro i wiele dżinijskich świątyń, m.in. w pobliżu schodów na wzgórze Indragiri świątynia, której dziedziniec otaczają mury ozdobione XVIII-wiecznymi malowidłami z życia 23-go tirthankary. Na wzgórzu Ćandragiri królowie z dynastii Gangów zbudowali w VIII-XII wieku pięć świątyń dźinijskich (basti. W Neminatha Basti znajduje się posąg Neminathy, 22-go tirthankary. Obok w Ćandragupta Basti, świątyni wzniesionej w III w. p.n.e. przez cesarza z dynastii Maurjów, Aśokę - reliefy w kamieniu ze scenami z życia wielkiego dżinisty z rodziny królewskiej Ćandragupty. Sharavanabelagola związana jest z osobą ascety dżinijskiego Bhadrabahu. Na szczycie Ćandragiri znajduje się świątynia, w której można zobaczyć odcisk jego stóp. W tej świątynnej grocie Bhadrabahu w 289 r p.n.e. osiągnął szczyt ascezy zagłodziwszy się na śmierć (zgodnie z dżinijskim rytuałem sallekhany). Tradycja mówi, że IV w p.n.e. w Śravanabelagoli protoplasta dynastii Maurjów, uczeń Bhadrabahu, Czandragupta Maurja przeszedł na dżinizm. Po abdykacji i oddaniu władzy poszedł w ślady mistrza tu też wypełniając ascezę aż po dobrowolną śmierć z głodu.

W kolejnym basti znajduje się posąg Parwaśwanathy, 23-go tirthankary.

Obok niektórych jaskiń świątynnych w Elurze (Maharasztra) i Badami (Karnataka), świątyń na górze Abu (Radżastan), kompleksu świątyń w Ranakpur i Jaisalmer (Radżastan), czy w Śatrundźaja (Gudżarat), Śravanabelagola zalicza się w Indiach do najbardziej świętych miejsc dźinizmu.

Koło 80 km od Shanavanabelagoli jest miasto Majsur, w podobnej odległości w miejscowościach Belur i Halebidu znajdują się sławne hinduskie świątynie z dynastii Hojsala.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dżinizm. Starożytna religia Indii Piotr Balcerowicz, DIALOG, 2003
  • Słownik cywilizacji indyjskiej, Louis Frederic, Książnica 1998
  • Indie. Życie, legendy i sztuka, Chakravarthi Ram-Prasad, National Geographic 2007
  • Indie Dorling Kindersley, Wiedza i Życie, Hachette Livre Polska
  • Indie David Abram, Nick Edwards, Mike Ford, Daniel Jacobs, Devdan Sen, Gavin Thomas i Beth Wooldridghe (wyd. Rough Guides, w Polsce Global PWN, Warszawa 2011)
  • Indie Pippa de Bruyn, Keith Bain, Niloufer Ventatraman, Shonar Joshi, wydawnictwo PASCAl,Bielsko-Biała 2009
  • Indie Mediaprofit Warszawa 2006 ( tłum . z Insight Guides, Londyn


Panorama Chandragiri kompleks świątynny o świcie.
Shravanabelagola widok ogólny
Posąg Gomateśwary w Shravanabelagola

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • [1] Święto Mahamasztabhiszeka
  • [timesofindia.indiatimes.com/And_Indias_7_wonders_are/articleshow/2256124.cms]