Bohumil Hrabal: Różnice pomiędzy wersjami

Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dodane 28 bajtów ,  12 lat temu
WP:SK, lit.
(WP:SK, lit.)
 
=== Życiorys ===
 
Bohumil Hrabal urodził się w [[Brno|Brnie]] na [[Morawy|Morawach]]. W 1919 wraz z rodzicami przeniósł się do [[Nymburk]]a, gdzie jego [[ojczym]] (ojca nigdy nie poznał) przyjął posadę administratora [[browar]]u. Razem z nimi mieszkał stryj Pepin (Josef Hrabal) – były żołnierz armii [[Austro-Węgry|austro-węgierskiej]] w [[I wojna światowa|I wojnie światowej]], człowiek być może lekko upośledzony psychicznie, ale za to wnoszący mnóstwo ożywienia w życie mieszkańców miasteczka.
 
Po ukończeniu gimnazjum (wcześniej dwa razy powtarzanie klas), przyszły pisarz rozpoczął w [[1935]] studia [[Prawo|prawnicze]] na [[Uniwersytet Karola|Uniwersytecie Karola]] w Pradze (uczył się także [[filozofia|filozofii]] i [[literatura|literatury]]). W czasie wojny Hrabal pracował jako dyżurny ruchu na kolei, co dostarczyło tła do opowiadania ''Pociągi pod specjalnym nadzorem''. Między innymi ze względu na wojnę studia ukończył dopiero w [[1946]] roku z tytułem doktora. Nie pracował jednak w zawodzie. Komunistyczne władze wypowiedziały wojnę intelektualistom, w związku z czym musieli oni wykonywać ciężkie prace fizyczne, np. w hutach, jako kanalarze czy sortownicy makulatury. Praca w hucie w [[Kladno|Kladnie]] (która zakończyła się poważnym urazem) była inspiracją do napisania zbioru opowiadań ''Perełka na dnie'' – debiutu pisarza. Natomiast segregowanie często całych wydań książek przeznaczonych przez cenzurę na przemiał było inspiracją do napisania ''[[Zbyt głośna samotność|Zbyt głośnej samotności]]''.
[[Grafika:Hrabale.jpg|thumb|right|[[Nymburk|Nymburskie]] piwa poświęcone Hrabalowi)]]
W latach 60. Hrabal był najpopularniejszym pisarzem w Czechosłowacji. Zauważyły to także władze państwowe, które usiłowały go nakłonić do propagowania [[socjalizm]]u. Po inwazji wojsk [[Układ Warszawski|Układu Warszawskiego]] w [[1968]] Hrabal otrzymał zakaz publikacji. Mimo to przez niektórych ludzi był uważany za zbyt mało patriotycznego. Wydawał w [[samizdat|samizdacie]] oraz za granicą, gdzie był już dobrze znany. W 1975 ukazało się jego oświadczenie, w którym krytykował wcześniejszą postawę wobec władzy – zostało częściowo spreparowane przez redakcję pisma. Od tego czasu część utworów Hrabala ukazywała się oficjalnie, a część (jak choćby najważniejsza książka – ''Zbyt głośna samotność'') – w wydaniach podziemnych. Pisarz nie podpisał [[Karta 77|Karty 77]] i pozostawał z dala od życia politycznego i literackiego. Życie dzielił między Pragę oraz [[Kersko]], gdzie wyjeżdżał na weekendy do gromady swoich kotów ("kočenky"). W tym czasie poznał także wielu zagranicznych pisarzy, m. in. [[Heinrich Böll|Heinricha Bölla]].
[[Grafika:Hrabalowi.jpg|thumb|right|ściana w miejscu gdzie stał dom Hrabala (ul. Na Hrázi 24, [[Praga]])]]
[[Grafika:Bulovka.jpg|thumb|right|Widok na oddział ortopedyczny szpitala na Bulovce, Praga]]
 
=== Bibliografia (pierwsze wydania) ===
* ''Ztracená ulička'' (Zgubiona uliczka), [[1948 w literaturze|1948]]; pierwsze wydanie [[1991 w literaturze|1991]] r.
* ''Hovory lidí'' (Rozmowy ludzi), [[1956]]; pierwsze wydanie 1989 r.
* ''Skřivánci na niti'' ([[Skowronki na uwięzi]]), [[1959]]; [[Skowronki na uwięzi|film]] nakręcony w [[1969]] r., ale premiera dopiero w [[1990]] r. po upadku komunizmu w Czechosłowacji
* ''Perlička na dně'' ([[Perełka na dnie]]), [[1963]]; pierwsza oficjalnie wydana książka Hrabala, film złożony z 5 nowel ''Perły na dnie'' z 1965
* ''Pábitelé'' (Bawidułki), [[1964]]
* ''Taneční hodiny pro starší a pokročilé'' ([[Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych]]), [[1964]], film telewizyjny w 1991
* ''Ostře sledované vlaky'' ([[Pociągi pod specjalnym nadzorem]]), [[1965]]; [[Pociągi pod specjalnym nadzorem|film]] nakręcony w 1966
* ''Inzerát na dům, ve kterém už nechci bydlet'' (Sprzedam dom, w którym nie chcę już mieszkać), [[1965]], [[Grafika:Hrabal tomb.jpg|thumb|Grób rodzinny Hrabala w [[Hradištko|Hradištku pod Nymburkiem]]]]
* ''Kopretina'' (Złocień), [[1965]]
* ''Automat Svět'' ([[Bar Świat]]), [[1966]] – zbiór opowiadań
* ''Toto město je ve společné péči obyvatel'' (To miasto znajduje się pod społeczną opieką obywateli), [[1967]]
* ''Morytáty a legendy'' (Pieśni dziadowskie i legendy), [[1968]]
* ''Poupata'' (Pąki), [[1970]]
* ''Postřižiny'' ([[Postrzyżyny]]), [[1970 w literaturze|1970]] (pierwsze wydanie czeskie w 1976 roku; wcześniej dostępna w drugim obiegu), [[Postrzyżyny (film)|film]] nakręcony w 1981
* ''Domácí úkoly'' (Zadania domowe), [[1970]]
* ''Něžný barbař'' (Czuły barbarzyńca), [[1973]] (książka oficjalnie wydana po raz pierwszy w Niemczech w 1981 roku, pierwsze wydanie czeskie 1990 rok; wcześniej dostępna w drugim obiegu)
* ''Příliš hlučná samota'' (''[[Zbyt głośna samotność]]''), [[1976 w literaturze|1976]] (pierwsze wydanie czeskie w 1980 roku; wcześniej dostępna w drugim obiegu), film w 1996 (kolejna ekranizacja w post-produkcji)
* ''Slavnosti sněženek''(Święto przebiśniegu), [[1978]], ekranizacja w 1984
* ''Městečko, kde se zastavil čas'' (Miasteczko, w którym czas się zatrzymał), [[1978]]
* ''Krasosmutnění'' ([[Taka piękna żałoba]]), [[1979]], film ''Morská panna'' w [[1981]]
* ''Každý den zázrak'', [[1979]]
* ''Obsluhoval jsem anglického krále'' ([[Obsługiwałem angielskiego króla]]), [[1980]], [[Obsługiwałem angielskiego króla|ekranizacja]] w [[2006]]
* ''Harlekýnovy milióny'' ([[Skarby świata całego]]), [[1981]]
* ''Kluby poezie'' (Kluby poezji), [[1981]] (zredagowane przez Hrabala, przepuszczone przez cenzurę fragmenty ''Czułego barbarzyńcy'' i ''Zbyt głośnej samotności'')
* ''Domácí úkoly z pilnosti'' (Zadania domowe z pilności), [[1982]]
* ''Hovory lidí'', [[1984]]
* ''Život bez smokingu'', [[1986]]
* ''Proluky'' (Przerwy w zabudowie), [[1986]]
* ''Svatby v domě'' (Wesela w domu), [[1987]]
* ''Vita nuova'', [[1987]]
* ''Můj svět'', [[1988]]
* ''Tři novely'', [[1989]]
* ''Chcete vidět zlatou Prahu?'' (Chcecie zobaczyć Złotą Pragę?), [[1989]]
* ''Listopadový uragán'' (Listopadowy huragan), [[1990]]
* ''Schizofrenické evangelium'' (Ewangelia schizofreniczna), [[1990]]
* ''Kličky na kapesníku'', [[1990]]
* ''Bambino di Praga'' – ''Barvotisky'' – ''Krásná Poldi'', [[1990]]; wydane razem; film ''Andelske oci'' na podst. ''Bambino di Praga'' nakręcony w [[1994]]
* ''Kouzelná flétna'' (Zaczarowany flet), [[1990]]
* ''Ponorné říčky'' (Podziemne rzeczki), [[1991]]
* ''Růžový kavalír'' (Różowy kawaler), [[1991]]
* ''Atomová mašina značky Perkeo'', [[1991]]
* ''Aurora na mělčině'' (Aurora na mieliźnie), [[1992]]
* ''Večerníčky pro Cassia'' (Dobranocki dla Cassiusa), [[1993]]
 
=== Linki zewnętrzne ===
{{wikiquote|z Bohumila Hrabala}}
* [http://www.praskie-gospody.siec.com.pl/hrabalowi%20wstep.html Gospody Bohumila Hrabala]
* [http://hrabal.topworld.org Pierwszy polski serwis poświęcony Bohumilowi Hrabalowi]
* [http://gu.us.edu.pl/index.php?op=artykul&rok=2001&miesiac=5&id=1939&type=norm Mariusz Kubik – Portrety pisarzy: Bohumil Hrabal, czyli o zaułkach odnalezionego świata, "Gazeta Uniwersytecka UŚ", nr 8 (87)/maj 2001; Uniwersytet Śląski, Katowice]
* [http://hrabal.eunet.cz/hrabal/bh.htm Blbliografia]
 
[[Kategoria{{DEFAULTSORT:Czescy pisarze|Hrabal, Bohumil]]}}
[[Kategoria:ZmarliCzescy w 1997|Hrabal, Bohumilpisarze]]
[[Kategoria:Urodzeni w 1914|Hrabal, Bohumil]]
[[Kategoria:Zmarli w 1997]]
 
[[ca:Bohumil Hrabal]]
4253

edycje

Menu nawigacyjne