Stanisław Pokrzywnicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Pokrzywnicki
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 1 maja 1909
Sójki
Data śmierci 20 listopada 1993
Przebieg służby
Lata służby 1936–1946
1961–1984
Jednostki 6 Pułk Lotniczy
302 Dywizjon Myśliwski
Wojskowa Akademia Medyczna w Łodzi
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Krzyż Zasługi Medal Lotniczy (czterokrotnie) Defence Medal (Wielka Brytania) War Medal 1939–1945 (Wielka Brytania)

Stanisław Aleksander Pokrzywnicki (ur. 1 maja 1909 w Sójkach, zm. 20 listopada 1993) – pułkownik, polski lekarz wojskowy, anestezjolog, współtwórca polskiej szkoły anestezjologicznej, współzałożyciel i kierownik pierwszej w Polsce Katedry Anestezjologii w Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi, wieloletni specjalista krajowy w zakresie anestezjologii, kombatant II wojny światowej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W 1929 roku Stanisław Pokrzywnicki złożył egzamin dojrzałości w gimnazjum w Kutnie. Rok później rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. W 1936 roku uzyskał dyplom lekarza oraz, po ukończeniu Szkoły Podchorążych Sanitarnych, stopień podporucznika Wojska Polskiego. Przydzielony został do 6 Pułku Lotniczego we Lwowie. W wojnie obronnej 1939 roku uczestniczył w stopniu porucznika, jako lekarz III dywizjonu myśliwskiego. Po 17 września wraz z jednostką przekroczył granicę rumuńską, po czym przez Bejrut i Marsylię przedostał się do Wielkiej Brytanii.

W Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii służył między innymi jako lekarz 302 Dywizjonu Myśliwskiego oraz zastępca szefa służby zdrowia w dowództwie lotnictwa taktycznego. Za swój udział w wojnie został odznaczony między innymi czterokrotnie Medalem Lotniczym oraz brytyjskimi Defence Medal i War Medal 1939-1945. Po demobilizacji podjął specjalizację z anestezjologii na Uniwersytecie Oksfordzkim u profesora Roberta Macintosha, pioniera tej dziedziny medycyny. Do Polski powrócił w 1947 roku, wraz z żoną Marią, z pochodzenia Irlandką, oraz córką.

W latach 1948–1961 pracował w II Klinice Chirurgicznej Uniwersytetu Łódzkiego, pod kierownictwem profesorów Jerzego Rutkowskiego i Jana Molla. W 1949 roku uzyskał stopień doktora medycyny, na podstawie pracy 63 przypadki zastosowania ciał czynnych kurary w znieczuleniu ogólnym, w 1955 roku został docentem, jako pierwszy polski anestezjolog. W 1961 roku został ponownie powołany do służby wojskowej, jako kierownik powstałej 4 grudnia, pierwszej w Polsce Katedry Anestezjologii na Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi. W 1962 roku objął równolegle stanowisko specjalisty krajowego w zakresie anestezjologii, którym był do 1974 roku. W styczniu 1965 roku Katedra została przeniesiona do Warszawy i włączona do Centralnego Szpitala Klinicznego WAM. W tym samym roku został mianowany profesorem nadzwyczajnym, w 1975 roku profesorem zwyczajnym.

Jego dorobek obejmuje 58 prac naukowych, redakcję szeregu podręczników i tłumaczeń. Był promotorem 29 doktoratów i opiekunem ośmiu habilitacji. W latach 1968–1988 był redaktorem naczelnym pisma „Anestezjologia Intensywna Terapia”. Należał do Towarzystwa Anestezjologów Polskich, w latach 1962–1970 był jego prezesem. Był także (1961–1968) przewodniczącym Komisji Anestezji i Resuscytacji Komitetu Nauk Klinicznych Polskiej Akademii Nauk. Otrzymał doktoraty honorowe Wojskowej Akademii Medycznej, Śląskiej Akademii Medycznej oraz Akademii Medycznej w Poznaniu. Był odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Srebrnym Krzyżem Zasługi.

W stan spoczynku przeszedł w stopniu pułkownika w 1984 roku. Zmarł 20 listopada 1993 roku i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maria Szymańska-Kowalska: Pierwsza w Polsce Katedra Anestezjologii
  • Witold Jurczyk: Zasługi w tworzeniu anestezjologii w Polsce
  • Zdzisław Rondio: O działalności wydawniczej i kierowaniu czasopismem
  • Wojciech Gaszyński: Dokonania w anestezjologii wojskowej [w:] Sesja historyczno-naukowa w 10 rocznicę śmierci Prof. dr. med. Stanisława Pokrzywnickiego: „Nie zapominaj o przeszłości patrząc w przyszłość”. „Anestezjologia Intensywna Terapia” 2005, nr 1. ISSN 0209-1712.