Stanisław Trębicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Trębicki.PNG

Stanisław Adam Trębicki (Trembicki) herbu Ślepowron[1] (ur. 5 kwietnia 1792, Warszawa, zm. 29 listopada 1830, tamże) – generał brygady. Syn Antoniego Trębickiego. Ojciec Marii Faleńskiej.

Trębicki zaczął karierę wojskową w 1806 r. jako kadet w 2.p.piechoty. Już w styczniu roku 1807 postąpił na podporucznika, pod koniec roku był już kapitanem. W roku 1810 otrzymał Order Virtuti Militari. Brał udział w kampanii rosyjskiej Napoleona i w wieku lat 20 uzyskał rangę majora. W czasie wojny roku 1813 Napoleon nadał mu Order Legii Honorowej.

Po upadku Napoleona Trębicki wstąpił w 1815 r. do wojsk Królestwa Kongresowego i służył jako major grenadierów. W tym samym roku awansował na podpułkownika i został adiutantem polowym w.ks. Konstantego, rok później postąpił na pełnego pułkownika. W ostatnich latach przed powstaniem listopadowym działał (od 1828 w stopniu generała brygady) w sztabie w. ks. Konstantego, który mu zlecił nadzór nad Szkołą Podchorążych.

W noc listopadową Trębicki spotkał koło kościoła św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu maszerujących w stronę warszawskiego Arsenału podchorążych, którzy zażądali od niego przejęcia dowództwa nad oddziałem. Trębicki odmówił i w czasie ostrej sprzeczki został zastrzelony na rogu ul. Długiej. Sprzeczka mogła być też następstwem zastrzelenia bezpośrednio wcześniej pomyłkowo gen. Nowickiego, Polaka pomylonego z Rosjaninem.

Należał do najmłodszych i najzdolniejszych polskich generałów działających w wojskach Królestwa Kongresowego. Będąc opiekunem Szkoły Podchorążych starał się unowocześnić szkolenie, wprowadzając elementy sztuki operacyjnej i podstaw nauk ścisłych.

Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Na nagrobku umieszczono napis: Stroskani rodzice, żona i dzieci najlepszemu synowi, mężowi i ojcu Stanisławowi Trembickiemu g.b. dnia 29 listopada 1830 roku.

Nazwisko Trębickiego znalazło się wraz z nazwiskami sześciu innych oficerów na wzniesionym w 1841 z rozkazu cara Mikołaja I obelisku przed warszawskim Pałacem Saskim, upamiętniającym „Polaków wiernych swemu Monarsze”.

Był członkiem loży wolnomularskiej Bracia Zjednoczeni w II stopniu rytu („czeladnik”)[2] w 1820 roku[3].

Odznaczony Orderem Świętego Stanisława I i II klasy w 1829 i 1825[4][5], otrzymał też rosyjskie Order Świętego Włodzimierza III klasy oraz Order Świętej Anny II klasy[6], a w 1830 został nagrodzony Znakiem Honorowym za 20 lat służby[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. M.J. Minakowski: Stanisław Adam Trembicki h. Ślepowron, www.sejm-wielki.pl
  2. Marek Tarczyński, Generalicja powstania listopadowego, 1980, s. 62.
  3. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 322.
  4. Stanisław Łoza: Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. IX. Nr 5/1930, s. 100.
  5. Stanisław Łoza, Kawalerowie orderu Św. Stanisława, w: Miesięcznik Heraldyczny, r. XI, nr 5, Warszawa 1932, s. 111.
  6. Rocznik woyskowy Królestwa Polskiego, 1827, s. 29.
  7. Przepisy o znaku honorowym niemniej Lista imienna generałów, oficerów wyższych i niższych oraz urzędnikow wojskowych, tak w służbie będących, jako też dymisjonowanych, znakiem honorowym ozdobionych w roku 1830, [b.n.s].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]