Stanley G. Weinbaum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stanley G. Weinbaum
Stanley G. Weinbaum.jpg
Imiona i nazwisko Stanley Grauman Weinbaum
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1902 Louisville, Kentucky
Data i miejsce śmierci 14 grudnia 1935 Milwaukee, Wisconsin
Narodowość amerykanin
Dziedzina sztuki literatura
Styl fantastyka naukowa
Ważne dzieła Odyseja Marsjańska

Stanley Grauman Weinbaum (ur. 4 kwietnia 1902, zm. 14 grudnia 1935) – amerykański pisarz science-fiction.

Urodził się w Louisville, Kentucky, dorastał w Milwaukee. Był absolwentem wydziału inżynierii chemicznej na University of Wisconsin-Madison.

Pierwsze opowiadanie opublikował w lipcu 1934; napisał ich łącznie ponad 20. Zapowiadał się jako jeden z najbardziej obiecujących talentów pierwszej połowy XX w., zmarł jednak na raka w rok po debiucie. Nowością w jego opowiadaniach było wprowadzenie pozytywnej, sympatycznej postaci kosmity (strusiowatego Marsjanina Twilla)[1].

Po śmierci autora wydano jego opowiadania w zbiorach The Red Peri & Others (1952), The Best of Stanley G. Weinbaum (1974) i A Martian Odyssey (1949); drugie wydanie zbioru pod tym samym tytułem, z 1974, różni się od pierwszego i zawiera wszystkie opowiadania Weinbauma. Z opowiadań, najbardziej znaną jest Odyseja Marsjańska. Proteus Island jako jedno z pierwszych dyskutuje problem manipulacji genetycznych na ludziach; z kolei Drapieżna planeta (oryg. Parasite Planet) przedstawia formy życia na Wenus, niebezpieczne dla ludzi, ale ze względu na uwarunkowania przyrodnicze, nie zaś ich złą naturę. Post-apokaliptyczne opowiadanie Dawn of Flame związane jest z powieścią The Black Flame (wydaną 1939), w której pozostali przy życiu na zniszczonej planecie ludzie odkrywają sekret nieśmiertelności[2].

Powieści Weinbauma, choć mniej udane niż opowiadania, zdradzają duży, nierozwinięty w pełni talent. The Dark Other (wyd. 1950) to uwspółcześniona wersja Dr Jekyll and Mr Hyde, najlepsza zaś The New Adam (wyd. 1939) to historia człowieka o nadludzkich możliwościach, który usiłuje urządzić sobie życie wśród zwykłych ludzi[2].

W 1973 jego imieniem nazwano krater na Marsie.

Polskie wydania
  • Odyseja marsjańska, wydawnictwo Iskry, 1985, seria SF zeszyt 3, (zawartość: Odyseja marsjańska, Dolina marzeń, Zwariowany księżyc), ISBN 83-207-0716-1
  • Lotofagi, wydawnictwo Iskry, 1985, seria SF zeszyt 4, (zawartość: Drapieżna planeta, Lotofagi, Światy warunkowe), ISBN 83-207-0746-3

Przypisy

  1. O autorze. W: Stanley G. Weinbaum: Lotofagi. T. zeszyt 4. Wydawnictwo Iskry, 1985, s. 5, seria: Seria SF. ISBN 83-207-0746-3.
  2. a b Weinbaum, Stanley G.. W: Don D'Ammassa: Encyclopedia of science fiction: the essential guide to the lives and works of science fiction writers. New York, NY: Facts On File, 2005, s. 408-409, seria: Literary movements. ISBN 978-0-8160-5924-9. (ang.)