Stare Miasto (Praga)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Pragi Stare Miasto
Staré Město
Dzielnica Pragi
Ilustracja
Widok z Klementinum na Stare Miasto. Od lewej wieże kościołów św. Mikołaja, św. Jakuba, NMP przed Tynem oraz ratusza staromiejskiego
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Czechy
Miasto Praga
Powierzchnia 1,29 km²
Populacja (2006)
• liczba ludności

10 256
• gęstość 7 950 os./km²
Położenie na mapie Pragi
Mapa lokalizacyjna Pragi
Stare MiastoStaré Město
Stare Miasto
Staré Město
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Stare MiastoStaré Město
Stare Miasto
Staré Město
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Stare MiastoStaré Město
Stare Miasto
Staré Město
Ziemia 50°05′N 14°25′E/50,083333 14,416667
Portal Portal Czechy
Rynek staromiejski z pomnikiem Jana Husa

Stare Miasto (czes. Staré Město, niem. Prager Altstadt) - zabytkowa dzielnica Pragi, centrum kulturalne i handlowe stolicy Czech. Do 1784 samodzielne miasto. Otacza ze wszystkich stron dawną dzielnicę żydowską - Josefov.

Pierwsze wzmianki o Starym Mieście pojawiają się w VIII wieku n.e., natomiast trwalsze budowle (być może związane z religią chrześcijańską) w wieku IX. Najprawdopodobniej już wtedy z terenu Starego Miasta można było przedostać się przez Wełtawę drewnianym mostem.

Większe znaczenie zyskało po wybudowaniu zamków na Hradczanach oraz Wyszehradzie. W XII wieku powstał Most Judyty, w mieście pojawiło się też coraz więcej murowanych budynków mieszkalnych i kościołów. W latach 20. XIII wieku Stare Miasto otrzymało prawa miejskie; jego mieszkańcy byli przeważnie Niemcami, rosła też liczba ludności żydowskiej. Od samego początku wyznawców judaizmu spotykały represje i prześladowania - od obowiązków noszenia charakterystycznego ubrania poprzez pogromy, skończywszy na wysiedleniach do specjalnego miasta za murami - późniejszego Josefova.

Okresem największej świetności Starego Miasta było XIV stulecie - wtedy powstał m.in. ratusz staromiejski. W XV wieku teren miasta był centrum ruchu husyckiego wszystkich miast praskich.

W 1689 wielki pożar zniszczył spore połacie miasta, nie naruszył jednak średniowiecznego układu ulic oraz wielu cennych, zabytkowych budowli. Z wyjątkiem okolic siedziby jezuickiego Clementinum zabudowa jest bardzo podobna do tej sprzed wieków.

W 1784 Stare Miasto włączono jako dzielnicę do Królewskiego Miasta Pragi.

Na przełomie XIX i XX wieku północna część Starego Miasta została całkowicie przebudowana w ramach asanacji praskiej. Pod neostylową i secesyjną zabudowę wyburzono wiele już wtedy zabytkowych obiektów.

Najciekawsze miejsca i obiekty[edytuj]

  • Rynek staromiejski - najbardziej reprezentacyjny plac miasta. Od XI wieku targowisko miejskie, miejsce wielu ważnych dla Pragi wydarzeń. Rynek otaczają kilkusetletnie kamienice, reprezentujące głównie barok, ale często pochodzące z okresu średniowiecza. Na rynku znajduje się pomnik Jana Husa, odsłonięty w 1915 oraz ratusz staromiejski, którego początki sięgają XIV wieku. Z powodów finansowych nie powstał nowy budynek, lecz rozbudowano istniejący dom, do którego dobudowano w późniejszym okresie następnę oraz wieżę w kształcie klina. W maju 1945 ratusz został częściowo zniszczony przez wycofujących się Niemców (jako jeden z nielicznych obiektów w mieście) - wieżę odbudowano, lecz po neogotyckim skrzydle wschodnim pozostał jedynie niewielki fragment. Na wieży ratusza znajduje się ruchomy zegar astronomiczny "Orloj" z XV wieku.
  • Carolinum - Uniwersytet Karola z 1348, najstarszy w tej części Europy. Rektorem był tutaj m.in. Jan Hus.
  • Clementinum - dawne kolegium jezuickie z XVII wieku. Jezuici, sprowadzeni w XVI wieku w celu walki z reformacją przejęli uniwersytet i wyburzyli wiele domów w pobliżu kościoła św. Klemensa, po czym wybudowali okazały gmach nowego kolegium. Wkrótce po ukończeniu budowy zostali wyrzuceni z Czech, a budynek przejął uniwersytet. Obecnie mieści się tutaj zbiór Biblioteki Narodowej, liczące 5 milionów woluminów. W kompleksie znajduje się wieża obserwacyjna, z której niemiecki astronom Johannes Kepler oglądał gwiazdy.
  • Kościół Najświętszej Marii Panny przed Tynem - gotycka świątynia z XIV wieku.
  • Kościół św. Marcina w Murze w Pradze
  • Most Karola powstały w XIV wieku na miejscu starszego mostu Judyty.
  • Stavovské divadlo (Teatr Stanowy) – zbudowany w XVIII wieku w stylu klasycystycznym, znany miłośnikom opery na całym świecie przede wszystkim z tego, że to na jego scenie po raz pierwszy w historii został wystawiony Don Giovanni (KV 527) Wolfganga Amadeusa Mozarta.
  • Zespół klasztorny św. Agnieszki - najstarsza gotycka świątynia Pragi z XIII wieku.

Stare Miasto to dzielnica wąskich uliczek, niewielkich sklepików oraz knajpek ukrytych często w podziemiach budynków.