Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Obiekt zabytkowy nr rej. 492/A z 12.03.1987
Jedna z rzeźb nagrobnych z starego cmentarza w Ostrowie Wlkp
Jedna z rzeźb nagrobnych z starego cmentarza w Ostrowie Wlkp
Nazwa pełna Stary cmentarz rzymskokatolicki pod wezwaniem Św. Stanisława Biskupa
Państwo  Polska
Miejscowość Ostrów Wielkopolski
Adres między: ul. Wrocławską, ul. Fryderyka Chopina a ul. Wysocką
Typ cmentarza Wyznaniowy
Wyznanie Kościół rzymskokatolicki
Stan cmentarza Czynny
Powierzchnia cmentarza 1,256 ha
Data otwarcia 1779
Zarządca Miejski Zakład Zieleni w Ostrowie Wielkopolskim
Położenie na mapie Ostrowa Wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna Ostrowa Wielkopolskiego
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Położenie na mapie powiatu ostrowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ostrowskiego
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim
Ziemia51°38′41″N 17°48′55″E/51,644722 17,815278
Strona internetowa

Stary Cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim - jest to najstarszy czynny cmentarz katolicki w Polsce (starszy od Cmentarza Rakowickiego w Krakowie i warszawskich Powązek).

Stary Cmentarz[edytuj]

Założony został w 1782 r. i był jedną z pierwszych w Polsce nekropolii położonych z dala od kościoła, poza obrębem miasta (dotychczas takie miejsce pochówku było uznawane za niegodne). W początkowym okresie działania nie stawiano żadnych trwałych postumentów. Najstarszy z zachowanych nagrobków pochodzi z 1842 r. W 1832 r. zaczęto stawiać murowane ogrodzenie cmentarza. Otoczono go też wówczas głębokim na 2 metry rowem, który zasypano pod koniec XIX w., gdy potrzebowano miejsca dla samobójców.

W latach zaborów Cmentarz był jedynym legalnym miejscem polskich manifestacji patriotycznych. Wynikało to ze zwyczajowego poszanowania przez zaborcę prawa czyniącego z nekropolii miejsca azylu (odróżnienie sacrum od profanum).

Stary Cmentarz próbowano zlikwidować kilkakrotnie, między innymi w 1820 r. (Prusacy), w latach II wojny światowej, oraz w 1962 r. (komuniści). Ta ostatnia decyzja o likwidacji została formalnie anulowana dopiero w 1982 r.

W latach 1989-1990 zabezpieczono bramy, część murów i nagrobków oraz kapliczek. Od połowy lat 90. działa Towarzystwo, które gromadzi fundusze na renowację zabytkowych grobowców, m.in. podczas corocznych kwest w Zaduszki.

Wśród nagrobków można znaleźć formy klasyczne, neoromantyczne, secesyjne, kubiczne. Dominantę w południowo-zachodniej części stanowi największy, klasycystyczny, grobowiec rodziny Idźkowskich. Pomniki nagrobne były niejednokrotnie wykonywane przez cenionych wielkopolskich rzeźbiarzy. Jeden z nich – Pielgrzym, dłuta Władysława Marcinkowskiego – znajduje się obecnie w krużganku ostrowskiej konkatedry.

Z około 2800 pochowanych tu od początku istnienia cmentarza udało się zidentyfikować dotychczas ok. 1250. Spoczywają tu postacie ważne dla historii nie tylko Ostrowa, ale i Wielkopolski:

Grobowiec rodziny Idzikowskich

Monograficzną pracą o Starym Cmentarzu jest ilustrowana zdjęcia autora publikacja Stary cmentarz w Ostrowie Wielkopolskim (Marian Kostrzewski Ostrów Wlkp. 1982 r., wyd. O.T.K.).

Panorama cmentarza.
Panorama cmentarza.

Bibliografia[edytuj]

  • Ostrów Wielkopolski - dzieje miasta i regionu, praca zbiorowa, Poznań 1990
  • Marek Olejniczak, Bedeker ostrowski, Ostrów Wielkopolski 2004

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]