Sum (waluta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sum
50 sum.jpg
50 sumów.
Kod ISO 4217 UZS
Państwo  Uzbekistan
Poziom inflacji 11,5% w 2016[1]
Podział 1 sum = 100 tiyin
Monety 1, 5, 10, 25, 50, 100 sumów
Banknoty 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000, 10000, 50000 sumów
Bank centralny Centralny Bank Uzbekistanu

Sum (uzb. сўм, so‘m) – jednostka płatnicza Uzbekistanu. Została wprowadzona do obiegu 1 lipca 1994. Słowo „sum” znaczy w języku uzbeckim „czysty”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Sum został wprowadzony w miejsce dotychczasowej jednostki płatniczej, rubla Związku Radzieckiego, 15 listopada 1993 po kursie 1:1. Z założenia miał charakter tymczasowy. 1 lipca 1994 zastąpił go nowy sum, będący w obiegu do dziś. 1000 starych, tymczasowych sumów stanowiło równowartość jednego nowego.

W 2017, sztywny kurs suma został zniesiony, w następstwie czego jego wartość znacząco spadła[2].

Monety[edytuj | edytuj kod]

Monety, których nominały określone są w sumach, zostały wydane po raz pierwszy w 1997 roku.

Pierwsza seria obejmowała monety 1 sum (1997-2000), 5 sumów (1997-1999), 10 sumów (1997-2000) i 25 sumów (2000). Na tej ostatniej przedstawiony został Dżalal ad-Din Manguberti. Monety wybito ze stali pokrytej niklem.

Na drugą serię składają się monety 1 sum (2000) oraz 5, 10 i 50 sumów (wszystkie z 2001). Monety te przedstawiają na rewersie mapę Uzbekistanu. Ponownie zastosowano stal pokrytą niklem, z wyjątkiem monety pięciosumowej, którą wykonano ze stali pokrytej mosiądzem.

W 2002 wybito monety o nominale 50 sumów z okazji 2700-lecia miasta Shahrisabz. W 2004, wydano monety o nominale 100 sumów na dziesięciolecie reformy walutowej, a w 2009 dwa różne typy monet stusumowych z okazji 2200-lecia Taszkientu. W 2011, z okazji dwudziestolecia niepodległości, wyemitowano monety o nominale 500 sumów. Wszystkie wykonane są ze stali pokrytej niklem.

Oprócz powyższych, wyemitowane zostały srebrne monety kolekcjonerskie[3][4]:

  • 1994 - 10 sumów, trzecia rocznica niepodległości Uzbekistanu,
  • 2001 - 100 sumów (szereg emisji przedstawiających budynki, pomniki i dyscypliny sportowe).

Banknoty[edytuj | edytuj kod]

Seria tymczasowych banknotów datowanych na 1992 obejmowała nominały 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 5000 i 10000 sumów.

W ramach reformy z 1994, w miejsce powyższych wprowadzono do obiegu banknoty o nominałach 1, 3, 5, 10, 25, 50 i 100 sumów. Z biegiem czasu, Bank Centralny Republiki Uzbekistanu emitował wyższe nominały: 200 sumów (1997), 500 sumów (1999), 1000 sumów (2001), 5000 sumów (2013), 10000 i 50000 sumów (2017).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Inflacja według CIA (ang.). [dostęp 2017-01-24].
  2. Uzbek currency drops 48% after central bank allows float (ang.). Financial Times, 2017-09-05. [dostęp 2018-05-11].
  3. Thomas Michael: Standard Catalog of World Coins 1901-2000, 44th edition. Iola, WI: Krause Publications, 2016, s. 2272-2273. ISBN 978-1-4402-4654-8.
  4. Thomas Michael: Standard Catalog of World Coins 2001-Date, 12th edition. Iola, WI: Krause Publications, 2017, s. 1471. ISBN 978-1-4402-4798-9.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]