Somoni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Somoni
5 Somoni TJ 2001.png
5 somoni
Kod ISO 4217 TJS
Państwo  Tadżykistan
Poziom inflacji 8% w 2016[1]
Podział 1 somoni = 100 diramów
Symbol SM, с., смн., сом.
Monety 1, 2, 5, 10, 20, 25, 50 diramów
1, 3, 5 somoni
Banknoty 1, 5, 20, 50 diramów
1, 3, 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 somoni
Bank centralny Narodowy Bank Tadżykistanu

Somoni (tadż. сомонӣ) – podstawowa jednostka monetarna w Tadżykistanie, dzieli się na 100 diramów[2][3]. Nazwana na cześć tadżyckiego bohatera narodowego Ismaila I Samanidy.

30 października 2000 roku somoni zastąpiło dotychczasową jednostkę rozliczeniową, stosowaną w Tadżykistanie – rubla tadżyckiego, według przelicznika 1 somoni za 1000 rubli tadżyckich. Wymiana trwała do 1 kwietnia 2001 roku.

Monety[edytuj | edytuj kod]

Seria 2001-2018[edytuj | edytuj kod]

Seria 2001-2018[4]
Grafika Wartość Parametry Opis Data Mennica
Rewers Awers Średnica Grubość Masa Rant Rysunek Wybicia Wprowadzenia
5 diramów
16,55 mm 1,4 mm 2,05 g
gładki
7 gwiazd Tadżykistanu,

„ҷумҳурии Тоҷикистон”

2001 9 marca 2001 Mennica Petersburska
2006 2006
10 diramów
17,55 mm 1,5 mm 2,45 g 2001 9 marca 2001
2006 2006
20 diramów
18,55 mm 1,5 mm 2,75 g 2001 9 marca 2001
2006 2006
25 diramów
19,05 mm 1,4 mm 2,8 g 2001 9 marca 2001
2006 2006
1,45 mm 2,75 g 2010 2010
50 diramów
21,05 mm 1,5 mm 3,65 g 2001 9 marca 2001
2006 2006
3,45 g 2010 2010
1 somoni 23,95 mm 1,65 mm 5,2 g ząbkowany/gładki Ismail Samani,

„ҷумҳурии Тоҷикистон”

2001 9 marca 2001
3 somoni 25,5 mm 1,8 mm 6,3 g litery Godło,

„ҷумҳурии Тоҷикистон”

2001 9 marca 2001
5 somoni 26,45 mm 1,95 mm 7 g sekcje ząbkowane/gładkie i gwiazdy Abuabdullo Rudaki,

„ҷумҳурии Тоҷикистон”

2001 9 marca 2001

Seria 2011-[edytuj | edytuj kod]

Seria 2011-[5][6]
Grafika Wartość Parametry Rant Data Mennica
Rewers Awers Średnica Grubość Masa Wybicia Wprowadzenia
TJ 1 diram 2011 av.png TJ diram 2011 rev.png 1 diram 14,5 mm 1,2 mm 1,3 g gładki 2011 2 lutego 2013 Mennica Kazachstańska
TJ 2 diram 2011 av.png TJ diram 2011 rev.png 2 diramy 16 mm 1,6 g 2011
TJ 5 diram 2011 av.png TJ diram 2011 rev.png 5 diramów 18 mm 2 g 2011 15 czerwca 2012
2015 28 maja 2015
2017 2017
TJ 10 diram 2011 av.png TJ diram 2011 rev.png 10 diramów 20,5 mm 1,4 mm 3 g 2011 15 czerwca 2012
2015 28 maja 2015
2017 2017
2018 30 czerwca 2018
TJ 20 diram 2011 av.png TJ diram 2011 rev.png 20 diramów 23,5 mm 1,6 mm 4,5 g ząbkowany 2011 15 czerwca 2012
2015 28 maja 2015
2017 2017
2018 30 czerwca 2018
TJ 50 diram 2011 av.png TJ diram 2011 rev.png 50 diramów 26 mm 5,5 g 2011 15 czerwca 2012
2015 28 maja 2015
2017 2017
2018 30 czerwca 2018
TJ 1 somoni 2011 av.png TJ 1 somoni 2011 rev.png 1 somoni 27 mm 1,4 mm 5,2 g 2011 15 czerwca 2012
2017 2017
24,55 mm 1,6 mm 5,8 g 2018 30 czerwca 2018 Mennica Petersburska
3 somoni 25,5 mm 1,65 mm 6,35 g litery, znaki, liczby
5 somoni 26,5 mm 1,7 mm 7 g ząbkowany

/gładki

Monety okolicznościowe[edytuj | edytuj kod]

W listopadzie 2004 r. wyemitowano pierwsze monety kolekcjonerskie Tadżykistanu, o nominałach 1, 3 i 5 somoni[7].

Monety kolekcjonerskie[edytuj | edytuj kod]

Są wybijane od 2004 r., wykonane ze srebra i złota[8].

Banknoty[edytuj | edytuj kod]

Banknoty z emisji 1999[edytuj | edytuj kod]

Banknoty o nominałach 1, 5, 20, 50 diramów, oraz 1, 5, 10, 20, 50, 100 somoni zostały wydane 30 października 2000 r., z dekretu Prezydenta Republiki Tadżykistanu nr. 415 z dnia 26 października 2000 r[7]. Banknoty o najniższych nominałach zostały wydrukowane przez niemiecką drukarnię Giesecke und Devrient[9], banknoty o wyższych nominałach zostały wydrukowane w moskiewskiej drukarni Goznak.

Każdy banknot został wydrukowany w 100% z papieru z włókien bawełnianych, które zawierają bezbarwne nici zabezpieczające świecące pod wpływem promieni ultrafioletowych, w kolorach kolor czerwonym, zielonym i niebieskim[10].

Banknoty diramowe ze względu na niską wartość są stale zastępowane monetami[11][12].

Awers Rewers Nominał Wymiary

(mm)

Kolor Opis

Awers

Opis

Rewers

Data

druku

Data

wprowadzenia

TajikistanPNew-1Diram-1999 f.jpg TajikistanPNew-1Diram-1999 b.jpg 1 diram 100 × 60 brązowy Tadżycki Teatr Opery i Baletu Krajobraz górski 1999 30 października 2000
TajikistanPNew-5Dirams-1999 f.jpg TajikistanPNew-5Dirams-1999 b.jpg 5 diramów niebieski Pałac Kultury Arbob Mauzoleum w Cziluczorczaszma
TajikistanPNew-20Dirams-1999 f.jpg TajikistanPNew-20Dirams-1999 b.jpg 20 diramów zielony Sala konferencyjna Narodowego Banku Tadżykistanu Krajobraz górski
TajikistanPNew-50Dirams-1999 f.jpg TajikistanPNew-50Dirams-1999 b.jpg 50 diramów fioletowy Ismail Samani Dolina górska
TajikistanPNew-1Somonis-1999 f-donatedtk.jpg TajikistanPNew-1Somonis-1999 b-donatedtk.jpg 1 somoni 141 × 65 zielony Mirzo Tursunzoda Budynek Narodowego Banku Tadżykistanu
TajikistanP15-5Somoni-1999(2000)-donatedsb f.jpg TajikistanP15-5Somoni-1999(2000)-donatedsb b.jpg 5 somoni 147 × 65 niebieski Sadriddin Ajni Mauzoleum Abu Abdullah Rudaki w Pandżakent
TajikistanP16-10Somoni-1999(2000)-donatedsb f.jpg TajikistanP16-10Somoni-1999(2000)-donatedsb b.jpg 10 somoni 150 × 65 pomarańczowy

czerwony

Mir Sajid Ali Hamadoni Mauzoleum Mir Said Alii Hamadoni w Kulab
TajikistanP17-20Somoni-1999(2000)-donatedsb f.jpg TajikistanP17-20Somoni-1999(2000)-donatedsb b.jpg 20 somoni 153 × 65 brązowy

niebieski

Awicenna Twierdza w Hisarze
TajikistanP18-50Somoni-1999-donatedsrb f.jpg TajikistanP18-50Somoni-1999-donatedsrb b.jpg 50 somoni 156 × 65 niebieski

zielony

Bobodżan Gafurow Herbaciarnia Sino w dystrykcie Isfara
TajikistanP19-100Somoni-1999(2000)-donatedeh f.jpg TajikistanP19-100Somoni-1999(2000)-donatedeh b.jpg 100 somoni 159 × 68 brązowy

niebieski

Ismail Pałac prezydenta w Duszanbe

Banknoty z emisji 2010[edytuj | edytuj kod]

10 września 2010 roku zostały wydrukowane nowe banknoty o nowych nominałach 3, 200 i 500 somoni[13] z okazji 19. rocznicy odzyskania niepodległości. Zostały one wydrukowane z nowymi zabezpieczeniami. Celem wpuszczenia nowych banknotów było wzmocnienie systemu monetarnego i finansowego w Tadżykistanie[12]. Banknot 500 somoni jest pierwszym banknotem hybrydowym w Tadżykistanie.

Awers Rewers Nominał Wymiary

(mm)

Kolory Opis

Awers

Opis

Rewers

Data

druku

Data

wprowadzenia

TJS 3 2010 obverse.jpg TJS 3 2010 reverse.jpg 3 somoni 141 × 65 magenta Szirinszoh Szohtemur Budynek parlamentu Tadżykistanu 2010 10 września 2010
TJS 200 2010 obverse.jpg TJS 200 2010 reverse.jpg 200 somoni 159 × 68 brązowy

żółty

niebieski

Machsum Nusratullo Biblioteka Narodowa Tadżykistanu
RudakiSomoniTajikistan.jpg TJS 500 2010 reverse.jpg 500 somoni 162 × 71 niebieski

żółty

Rudaki Pałac prezydencki w Duszanbe

Zmodernizowane banknoty[edytuj | edytuj kod]

W latach 2013–2018 zmodernizowano w niezmienionej grafice banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100 i 500 somoni dodając ulepszone zabezpieczenia i dodając hologram na najniższych nominałach banknotów.

Banknot 1000 somoni[edytuj | edytuj kod]

W 2016 roku Narodowy Bank Tadżykistanu rozważał na wprowadzeniu nowego obiegowego banknotu o nominale 1000 somoni, na którym miałby się znajdować wizerunek prezydenta Emomali Rahmona. Pomysł na wybór wizerunku zaproponował Hasanboi Asadow, nauczyciel szkoły średniej z Isfara. Pierwsze pomysły na nowy banknot rozpoczęły się w 2015 r[14].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Inflacja według CIA (ang.). [dostęp 30 stycznia 2017].
  2. Монеты стран СНГ и Балтии, web.archive.org, 16 sierpnia 2010 [dostęp 2019-11-04] [zarchiwizowane z adresu 2010-08-16].
  3. Waluty świata, banknoty, monety - Kantory.pl, kantory.pl [dostęp 2019-11-04].
  4. Монеты Таджикистана -- Монеты стран СНГ и Балтии, www.ciscoins.net [dostęp 2019-11-04].
  5. Монеты Таджикистана -- Монеты стран СНГ и Балтии, www.ciscoins.net [dostęp 2019-10-31].
  6. NBT put into circulation new coins by denomination of TJS 1, 3 and 5, nbt.tj [dostęp 2019-11-01].
  7. a b Super User, Национальная валюта, Генеральная прокуратура Республики Таджикистан [dostęp 2019-10-31] (ros.).
  8. Commemorative coins, www.nbt.tj [dostęp 2019-10-31].
  9. Tadżykistan: Banknoty [Seria: 1999 „Somoni” Issue | Druk: Giesecke & Devrient (Niemcy) – G&D], colnect.com [dostęp 2019-10-31].
  10. Banknotes, www.nbt.tj [dostęp 2019-10-31].
  11. Динамика курса таджикского сомони (TJS) к рублю, доллару, евро, график изменений колебания курса таджикского сомони за неделю, месяц и за 2019 год, конвертер, котировки валюты на сегодня, прогноз на завтра, Банки.ру [dostęp 2019-10-31].
  12. a b Пули 3, 200 ва 500 сомонӣ вориди муомила мешавад, Радиои Озодӣ [dostęp 2019-11-01] (tadż.).
  13. В Таджикистане появятся новые денежные купюры, lenta.ru [dostęp 2019-10-31].
  14. Tajikistan Considering Rahmon’s Portrait On New Banknote | Tajikistan News Gazette [dostęp 2019-10-31] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]