Sypniewo (województwo kujawsko-pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sypniewo
Sypniewo
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat sępoleński
Gmina Więcbork
Wysokość 130 m n.p.m.
Liczba ludności (III 2011) 1649[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Kod pocztowy 89-422
Tablice rejestracyjne CSE
SIMC 0099949
Położenie na mapie gminy Więcbork
Mapa lokalizacyjna gminy Więcbork
Sypniewo
Sypniewo
Położenie na mapie powiatu sępoleńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu sępoleńskiego
Sypniewo
Sypniewo
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Sypniewo
Sypniewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sypniewo
Sypniewo
Ziemia53°22′16″N 17°19′25″E/53,371111 17,323611

Sypniewowieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Więcbork, położona 12 km na zachód od Więcborka. Sypniewo leży w granicach Krajeńskiego Parku Krajobrazowego w regionie Pojezierza Krajeńskiego.

Historia[edytuj]

Sypniewo po raz pierwszy wymienione jest z nazwy w dokumentach z 1380 r. jako własności m.in. Janka z Sypniewa. Około roku 1392 wieś dzięki małżeństwu została własnością Dobiesława Rungi herbu Odrowąż, który słynął w okolicy z rozbójnictwa i według tradycji był fundatorem pierwszego kościoła w Sypniewie.

W XIII – XIV wieku powstała parafia św. Katarzyny Aleksandryjskiej[2].

W XV-XVI wieku Sypniewo stanowiące część majątku ziemskiego było własnością Runge-Sypniewskich, Białośliwskich, Witosławskich, Działyńskich, od roku 1711 Goetzendorf-Grabowskich. W XVIII wieku lub wcześniej tu powstał drewniany dwór.

W roku 1824 Józef Goetzendorf-Grabowski chcąc uzyskać środki na ratowanie swoich pozostałych zadłużonych majątków odsprzedał miejscowe dobra Bankowi Królewskiemu w Berlinie, a ten oddał go w dzierżawę. W roku 1830 nabywcami majątku zostali Albert Wilckens i Franz Nagel. Wilckens opuścił Sypniewo, a do roku 1849 majątkiem zarządzał Nagel. W tym samy roku majątek odkupiła wdowa po Wilckensie i do stycznia 1945 majątek pozostawał w rękach tej rodziny.

Około 1850 stary dwór został rozebrany i wzniesiono nowy murowany pałac według projektu Karola Fryderyka Schinkla, zamówionego przez Alberta Wilckensa w roku 1835, a zrealizowanego przez Leberechta Wilckensa. Po poprzednim dworze zachowała się jedna z piwnic o sklepieniu kolebkowym, zaadoptowania na miejsce spotkań Loży Masońskiej. Pałac w stylu klasycystycznym z elementami neorenesansowymi wzniesiono na planie kwadratu z wieżą, otoczony 9-hektarowym parkiem w stylu angielskim. Kolejny właściciel Fritz Wilckens zasłynął z odkrycia i udokumentowania kręgu kamiennego i kurhanu w Dorotowie, związany też był z masonerią. W roku 1913 Fritz uzyskał szlachectwo i zmarł. W roku 1920 gmina Więcbork wraz z Sypniewiem znalazła się w granicach Polski.

Syn Fritza, Hans Jurgen von Wilckens zorganizował w Sypniewie ośrodek szpiegostwa i dywersji niemieckiej, jeden z najbardziej aktywnych na na Pomorzu. W roku 1939 Wilckens wkroczył do Polski jako oficer SS i zasłynął prześladowaniami ludności polskiej. W roku 1945 uciekł z Polski i nie ponosząc konsekwencji za zbrodnie wojenne, umarł w RFN w 1974 roku.

W roku 1945 majątek Sypniewo przejął skarb państwa i uległ częściowej parcelacji. W roku 1947 w pałacu utworzono Technikum Rolnicze. W latach 1963-1968 pałac w Sypniewie przeszedł generalny remont, a w latach 70. XX wieku przeznaczono go wyłącznie na mieszkania dla nauczycieli. W 2002 roku pałac wydzierżawiono rodzinie Adamskich.

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Sypniewo. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bydgoskim. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 1649 mieszkańców[1]. Jest największą miejscowością gminy Więcbork.

Zabytki[edytuj]

  • rzymskokatolicki kościół pod wezwaniem św. Katarzyny, zbudowany w roku 1781 na fundamentach poprzedniego - w stylu barokowym w konstrukcji szkieletowej
  • pałac w Sypniewie - była siedziba Loży Masońskiej, jeden z najcenniejszych zabytków budownictwa świeckiego na terenie powiatu sępoleńskiego, a nawet w skali województwa. Wybudowany w miejscu dawnego dworu Grabowskich zawiera harmonijne połączenie dwóch stylów: neoklasycznego i neorenesansowego. Obecnie hotel i restauracja
  • zespół młyna zbożowego z około 1910 r.
  • dworzec kolejowy i stacja PKP w Sypniewie z XIX w.
  • kaplica grobowa na cmentarzu grzebalnym w Sypniewie, murowana, około 1900 r.
  • kilkanaście domów mieszkalnych pochodzących z końca XIX wieku i początku XX wieku
  • gorzelnia z XIX w.

Szkoły[edytuj]

  • Szkoła podstawowa im. Ziemi Krajeńskiej (ul. Szkolna 1)
  • Gimnazjum w Sypniewie (ul. Kwiatowa 3)
  • Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Sypniewie (ul. Kwiatowa 3)

Absolwentami technikum rolniczego w Sypniewie są m.in. Andrzej Lepper i Wojciech Mojzesowicz.

Organizacje i stowarzyszenia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Leszek Skaza. Pałac w Sypniewie. „Spotkania z Zabytkami”. Nr 12/2007 (grudzień 2007). s. 19-21. 

Linki zewnętrzne[edytuj]