Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Werbkowicach
![Ziemia](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
podstawowa | |
![]() Elewacja frontowa (2014) | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Miejscowość | |
Adres |
ul. Jana Pawła II 17 |
Data założenia |
listopad 1918 |
Patron | |
Liczba uczniów |
291 (2018[1]) |
Liczba nauczycieli |
34[2] |
Dyrektor |
Szczepan Adam Jabłoński[3] |
Wicedyrektorzy |
Robert Harpeniuk[2] |
Położenie na mapie gminy Werbkowice ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa lubelskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu hrubieszowskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Werbkowicach – szkoła podstawowa znajdująca się przy ulicy Jana Pawła II 17 w Werbkowicach.
Historia
[edytuj | edytuj kod]Początki szkoły
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Werbkowice_-_budynek_%2801%29_-_DSC02250.jpg/240px-Werbkowice_-_budynek_%2801%29_-_DSC02250.jpg)
Prawdopodobnie w 1881 roku prawosławny pop zorganizował małą szkółkę dla dzieci. Nauka odbywała się w języku rosyjskim, a na lekcjach potępiano wszystko, co polskie. Po wybuchu I wojny światowej ludność miejscowości wyjechała w głąb Rosji[4]. W listopadzie 1918 roku, po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, w Werbkowicach utworzono pierwszą polską szkołę, w której naukę rozpoczęła niewielka liczba uczniów. Ze względu na sytuację polityczną kraju i wojnę polsko-bolszewicką, nauka bardzo często zostawała przerywana. W 1919 roku ze Stanisławowa do Werbkowic przybyła młoda nauczycielka Zofia Geissler, która zaczęła organizować szkołę[4].
1 września 1919 roku rozpoczął się pierwszy rok szkolny w polskiej szkole, a na lekcje uczęszczało około 50 dzieci. Od 1921 roku w szkole przybywało uczniów, a dwuizbowy budynek okazał się za mały, dlatego wynajęto izbę lekcyjną naprzeciw szkoły[4]. W roku szkolnym 1921-1922 w szkole powszechnej w Werbkowicach było ponad 100 uczniów, a cztery lata później ponad 300. Zatrudnionych było 5 nauczycielek, które prowadziły zajęcia w 4 izbach[4][5].
Lata 1926–1947
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Werbkowice_-_budynek_%2803%29_-_DSC02252_v2.jpg/240px-Werbkowice_-_budynek_%2803%29_-_DSC02252_v2.jpg)
Trudne warunki i rosnąca liczba uczniów wpłynęły na podjęcie decyzji o budowie nowego gmachu szkoły. W latach 1926–1928 zbudowano nową szkołę, a w pierwszych dniach listopada 1928 roku odbyła się uroczystość otwarcia nowego budynku, którego dokonał ks. Kazimierz Czekański. Szkole nadano imię Marszałka Józefa Piłsudskiego[6]. W latach 1930–1939 do szkoły uczęszczało około 350 uczniów rocznie, a nauczało 8 nauczycieli[7]. W październiku 1939 roku Niemcy zajęli budynek szkoły, a sprzęt wyrzucono na podwórze[6]. Polacy zostali przeniesieni do Terebińca, do pałacyku Podhoreckich, a do ich użytku oddano 3 pomieszczenia[7]. W czasie wakacji 1940 roku główny budynek szkoły zamieniony został na magazyn zwożonego w ramach kontyngentu zboża oraz posterunek policji[5][6].
Po napaści UPA zimą 1943 roku, działalność szkoły została zawieszona. Do pałacu wdarli się Ukraińcy, zabitych zostało 18 osób, a kilka było rannych. Po tym wydarzeniu wieś opustoszała, Polacy zaczęli uciekać do Zamościa i Hrubieszowa[8]. Główny gmach szkoły zajmowali Ukraińcy oraz sporadycznie Niemcy. Jedna sala została przeznaczona do użytku szkoły ukraińskiej, a dotychczasowy pokój nauczycielski stał się mieszkaniem jednej z nauczycielek[6][7]. Akta i sprzęt zostały spalone w lipcu 1944 roku. Ocalało jedynie kilka książek, zabranych przez Zofię Geissler[8].
Późną jesienią 1944 roku organizacją szkoły zajmował się Edward Siwek. Do użytku szkolnego przeznaczona została jedna izba, a zapisanych było 45 uczniów. Budynek po wojnie był bardzo zniszczony[5]. Pod ciężarem zboża wygięły się sufity, popękały tynki, dach był podziurawiony od pocisków. W czasie wakacji 1945 przygotowane zostały jeszcze dwie izby. Od 1 września do szkoły uczęszczało 230 dzieci, a w październiku ponad 300[8]. W połowie września szkołę opuścił dotychczasowy kierownik, Edward Siwek, a nowym został Franciszek Lipko[8]. Szkoła wówczas dysponowała 30 ławkami i 3 tablicami, brak było zeszytów oraz podręczników. Nauka odbywała się od 8 do 16 na 3 zmiany[9].
W wakacje 1946 roku przeprowadzono remont dachu, wymieniono okna, przygotowano 6 sal lekcyjnych. Rok szkolny 1946/1947 rozpoczęło 5 nauczycieli i ponad 350 uczniów[5]. Zorganizowano 8 kompletów nauczania. Pod koniec września liczba uczniów przekroczyła 400. Zaprzestano wtedy przyjmowania kolejnych, ze względu na to, że budynek szkolny nie był w stanie już ich zmieścić[10]. 6 grudnia 1946 roku odbyła się pierwsza uroczystość szkolna[9].
W protokole z posiedzenia rady pedagogicznej z 20 grudnia 1947 roku zapisano[11]:
Zadaniem nowej szkoły polskiej jest wychowanie człowieka pełnowartościowego, demokraty, umiejącego czcić prawa, które mu są dane z tytułu obywatelstwa polskiego, wyrobić w nim poczucie obowiązkowości w stosunku do państwa i społeczeństwa, a także poczucia godności człowieka i umiejętności harmonijnego współżycia.
Okres PRL
[edytuj | edytuj kod]W latach 1947–1950 obowiązującym językiem obcym był język francuski, natomiast od 1950 był to język rosyjski. Od 1955 do stycznia 1957 nie uczono w szkole religii[12][13][14]. W 1958 roku dekretem Ministra Oświaty usunięto ze szkół krzyże[a][15]. Zmiany polityczne w Polsce po II wojnie światowej spowodowały, że szkoła utraciła imię Marszałka Józefa Piłsudskiego[6]. Od 1947 roku funkcjonowała jako Publiczna Szkoła Powszechna w Werbkowicach[16].
Do 1960 roku do szkoły uczęszczało 6614 uczniów, a ukończyło ją 647 uczniów[17]. W 1961 roku podjęto starania o budowę nowego budynku szkoły. Kuratorium lubelskie nie zgodziło się, a Warszawa w ogóle nie odpowiedziała[5]. Został również wysłany list do Władysława Gomułki z prośbą o nową szkołę. Fragment listu[18]:
Nasza Gromadzka rada narodowa pierwsza w powiecie w 100% wykonała zbiórkę na Społeczny Fundusz Budowy Szkół 1000-lecia za rok 1961. Tym samym wykonaliśmy zobowiązanie 1-majowe. Nadmieniamy, że od kilku lat GRN w Werbkowicach przoduje na tym odcinku w powiecie. Jednocześnie prosimy gorąco o nową szkołę, która jest nam niezbędna, by móc w pełni realizować wytyczne naszej Partii.
W styczniu 1966 kierownikiem szkoły został Stanisław Barczuk[19]. Do szkoły uczęszczało 557 dzieci, a gdy wprowadzono klasy ósme – ponad 600. W roku szkolnym 1967-1968 w 20 oddziałach (klasach) uczyło się 637 uczniów[5][6]. Do dyspozycji uczniów oraz nauczycieli dostępnych było 8 izb w budynku głównym oraz 2 w budynku pomocniczym. Zorganizowana została sala do zajęć praktyczno-technicznych oraz dwie pracownie - biologiczna i fizyczna. Lekcje wychowania fizycznego odbywały się na korytarzach, a latem na boisku szkolnym[20]. Od września 1973 rok szkolny dzielił się na dwa okresy, a nie jak dotychczas na cztery[21]. Rok 1975 przyniósł kolejne zmiany w szkolnictwie. Jedną z idei lat 70. była "duża szkoła", czyli taka, która przyjmowała nawet ponad tysiąc uczniów. Aby podnieść poziom pracy, w związku z reformą utworzono zbiorczą szkołę gminną i rozpoczęto dowożenie dzieci z okolicznych wiosek[5][6][22]. Przestronny niegdyś budynek zaczął pękać w szwach, dlatego zaczęto starać się o wydanie pozwolenia na budowę nowej szkoły[6].
Lata od 1989
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Werbkowice_-_zesp%C3%B3%C5%82_szk%C3%B3%C5%82_%2802%29_-_DSC02248.jpg/220px-Werbkowice_-_zesp%C3%B3%C5%82_szk%C3%B3%C5%82_%2802%29_-_DSC02248.jpg)
Prace nad przywróceniem szkole imienia zaczęto na początku roku szkolnego 1988/1989[23]. Władze gminne przychyliły się do wniosku Rady Pedagogicznej, aby patronem ponownie ogłosić Piłsudskiego, jednak sprawa została odroczona aż do momentu oddania nowego budynku szkoły[24].
Dopiero w 1990 roku rozpoczęto prace przy budowie gmachu szkolnego[5]. Pod koniec września 1991 roku dyrektor Lucyna Nowosad poinformowała, że budowa musi zostać wstrzymana ze względu na brak funduszy[25]. Dopiero w roku szkolnym 1993-1994 na nowo podjęto temat budowy nowego gmachu[26]. W 1995 roku uczniowie klas ósmych pracowali przy zbiorach marchwii, tym samym zarabiali na nową szkołę, której gmach już był zbudowany, lecz nie był wyposażony[27].
15 stycznia 1996 młodzież przeprowadziła się do jednej części budynku[28]. Po 3 latach oddano do użytku drugi segment, ale przeznaczono go dla tworzącego się gimnazjum[5]. 30 kwietnia 2000 odbyło się wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę hali sportowej, która miała otrzymać imię Bronisława Malinowskiego[29].
12 maja 2000 szkoła otrzymała ponownie swoje imię[6].
W dniach 21-22 września 2018 odbyły się obchody 100-lecia szkoły. Uroczystości rozpoczęły się odsłonięciem tablicy pamiątkowej, a po południu odbył się koncert Tomasza Momota i Natalii Wilk[6].
Na mocy zarządzenia wójta gminy z dnia 5 sierpnia 2021 roku utworzony został Zespół Szkolno-Przedszkolny w Werbkowicach, w skład którego wchodzą Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego oraz Przedszkole Samorządowe „Bajka”[30]. Anna Woś oraz Anna Kolenda zostały odwołane ze stanowisk dyrektorskich obu placówek[31][32]. Na stanowisko dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego została mianowana Małgorzata Majewska-Tkaczuk[33]. 10 lutego 2022 dyrektorem został Szczepan Adam Jabłoński[3], a jego zastępcą Robert Harpeniuk[2].
Kierownicy i dyrektorzy szkoły
[edytuj | edytuj kod]Kierownicy
[edytuj | edytuj kod]- 1919–1944 – Zofia Geissler
- 1944–1945 – Edward Siwek
- 1945–1955 – Franciszek Lipko
- 1955–1959 – Aleksy Kulawczyk
- 1959–1964 – Włodzimierz Iwanowicz
- 1965–1981 – Stanisław Barczuk
- 1981–1984 – Mieczysław Szafran
- 1984–1989 – Jan Guźmięga
Dyrektorzy
[edytuj | edytuj kod]- 1989–1992 – Lucyna Nowosad
- 1992–1993 – Alfreda Szpak
- 1993–1995 – Eugeniusz Kaczan
- 1995–1997 – Marek Mazur
- 1998–2000 – Alicja Kusiak
- 2001–2009 – Beata Kusier
- 2009–2016 – Maria Kaliszczuk
- 2016–2018 – Marta Pietrusiewicz[34]
- 2018–2021 – Anna Woś[31]
- 2021–2022 – Małgorzata Majewska-Tkaczuk[b]
- od 2022 – Szczepan Adam Jabłoński[3]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 317.
- ↑ a b c Nauczyciele Szkoły Podstawowej w Werbkowicach. sp.werbkowice.pl, 2017-03-22. [dostęp 2023-08-24].
- ↑ a b c ZARZĄDZENIE NR 16/2022 WÓJTA GMINY WERBKOWICE z dnia 10 lutego 2022 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno - Przedszkolnego w Werbkowicach Panu Szczepanowi Adamowi Jabłońskiemu. Biuletyn Informacji Publicznej, 2022-02-10. [dostęp 2023-08-24]. (pol.).
- ↑ a b c d Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 9.
- ↑ a b c d e f g h i Alicja Wróblewska: Szkoła Podstawowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w latach 1918–2008. sp.werbkowice.pl, 2017-03-22. [dostęp 2020-06-05].
- ↑ a b c d e f g h i j Elżbieta Gałecka-Szwaczkiewicz, Beata Wróbel: Relacja z obchodów 100-lecia Szkoły Podstawowej w Werbkowicach. werbkowice.pl, 2018-09-28. [dostęp 2021-02-18].
- ↑ a b c Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 10.
- ↑ a b c d Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 11.
- ↑ a b Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 12.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 14.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 24.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 37.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 41.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 52-53.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 42.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 25.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 51-53.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 67.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 84.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 108.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 129.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 159.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 191.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 198-200.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 200.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 204.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 210.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 211.
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 239.
- ↑ UCHWAŁA NR XXX/183/2021 RADY GMINY WERBKOWICE z dnia 5 sierpnia 2021 r. w sprawie utworzenia Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Werbkowicach. Biuletyn Informacji Publicznej, 2021-08-05. [dostęp 2021-08-25]. (pol.).
- ↑ a b ZARZĄDZENIE NR 63/2021 WÓJTA GMINY WERBKOWICE z dnia 25 sierpnia 2021 r. w sprawie odwołania Dyrektora Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Werbkowicach z zajmowanego stanowiska. Biuletyn Informacji Publicznej, 2021-08-25. [dostęp 2021-08-25]. (pol.).
- ↑ ZARZĄDZENIE NR 64/2021 WÓJTA GMINY WERBKOWICE z dnia 25 sierpnia 2021 r. w sprawie odwołania Dyrektora Przedszkola Samorządowego „Bajka” w Werbkowicach z zajmowanego stanowiska. Biuletyn Informacji Publicznej, 2021-08-25. [dostęp 2021-08-25]. (pol.).
- ↑ ZARZĄDZENIE NR 65/2021 WÓJTA GMINY WERBKOWICE z dnia 25 sierpnia 2021 r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Werbkowicach Pani Małgorzacie Marii Majewskiej-Tkaczuk. Biuletyn Informacji Publicznej, 2021-08-25. [dostęp 2021-08-25]. (pol.).
- ↑ Abramiuk i in. 2018 ↓, s. 326.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Dorota Abramiuk, Elżbieta Bieńkowska-Bulisz, Alicja Kusiak, Mariola Maliszewska, Anna Piluś, Danuta Wójtowicz: DZIEJE Szkoły Podstawowej w Werbkowicach. Kraków: Alter Radosław Palonka, 2018. ISBN 978-83-64449-76-5.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Oficjalna strona internetowa szkoły. sp.werbkowice.pl. [dostęp 2021-03-03]. [zarchiwizowane z tego adresu].