Szlezwik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy regionu w Niemczech. Zobacz też: miasto Szlezwik.
Szlezwik
Schleswig
Herb
Herb
Państwa  Dania,  Niemcy
Stolica Szlezwik
Ważniejsze miasta Flensburg

Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) – region południowej Jutlandii, rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej.

Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Szlezwik (oznaczony brązowym oraz jasnoczerwonym) na mapie Półwyspu Jutlandzkiego

We wczesnym średniowieczu region zamieszkiwali Duńczycy. Wówczas wzniesiono tu pierwsze duńskie umocnienia zwane Danevirke. Znajdowało się tu także najstarsze miasto duńskie – Hedeby, położone na krańcu zatoki Schlei, wzmiankowane po raz pierwszy w 804. Miasto zostało zniszczone w XI wieku po najazdach Norwegów i Słowian, po czym rolę głównego centrum regionu przejęło powstałe na przeciwległym brzegu zatoki Schlei miasto Szlezwik jako stolica powstałego w 1058 Księstwa Szlezwiku.

Księstwo Szlezwiku było do 1864 roku lennem duńskim, a od 1460 roku było w unii personalnej z królestwem Danii. Szlezwik, Holsztyn oraz Lauenburg były punktem zapalnym w stosunkach duńsko-niemieckich w XIX wieku. Duńczycy obronili region w I wojnie o Szlezwik w latach 1848–1852, jednakże po II wojnie o Szlezwik od 1864 Szlezwik był już częścią Prus, wraz z którymi w 1871 r. znalazł się w granicach Niemiec. Po referendum w roku 1920 północna część regionu została przyłączona do Danii (okręg Sønderjyllands Amt, potem Dania Południowa), a południowa została w Niemczech (dzisiejszy kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn).

Z regionem byli związani liczni królowie Danii. Lista władców duńskich urodzonych i zmarłych w Szlezwiku:

Urodzeni w regionie:

Zmarli w regionie:

Znajdują się tu także miejsca spoczynku duńskich władców: katedra św. Piotra i zamek Gottorp w mieście Szlezwik.

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Miasta regionu o populacji przekraczającej 20 tys. mieszkańców:

miasto populacja
(2015/2016[a])
państwo
1. Flensburg 85 942 Niemcy
2. Rendsburg[b] 27 617 Niemcy
3. Sønderborg 27 595 Dania
4. Szlezwik 24 266 Niemcy
5. Husum 22 430 Niemcy
6. Haderslev 21 994 Dania
7. Eckernförde 21 859 Niemcy

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dla miast niemieckich dane na 31.12.2015, dla duńskich dane na 1.01.2016
  2. W późnym średniowieczu także część Holsztynu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]