Szlezwik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy regionu w Niemczech. Zobacz też: miasto Szlezwik.
Szlezwik
Herb Szlezwiku
Herb Szlezwiku
Państwa  Dania,  Niemcy
Stolica Szlezwik
Ważniejsze miasta Flensburg

Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) - region południowej Jutlandii, rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej.

Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Szlezwik (oznaczony brązowym oraz jasno czerwonym) na mapie Półwyspu Jutlandzkiego

We wczesnym średniowieczu region zamieszkiwali Duńczycy. Wówczas wzniesiono tu pierwsze duńskie umocnienia zwane Danevirke. Znajdowało się tu także najstarsze miasto duńskie – Hedeby, położone na krańcu zatoki Schlei, wzmiankowane po raz pierwszy w 804. Miasto zostało zniszczone w XI wieku po najazdach Norwegów i Słowian, po czym rolę głównego centrum regionu przejęło powstałe na przeciwległym brzegu zatoki Schlei miasto Szlezwik jako stolica powstałego w 1058 Księstwa Szlezwiku.

Księstwo Szlezwiku było do 1864 roku lennem duńskim, a od 1460 roku było w unii personalnej z królestwem Danii. Szlezwik, Holsztyn oraz Lauenberg były punktem zapalnym w stosunkach duńsko-niemieckich w XIX wieku. Duńczycy obronili region w I wojnie o Szlezwik w latach 1848-1852, jednakże po II wojnie o Szlezwik od 1864 Szlezwik był już częścią Prus, wraz z którymi w 1871 r. znalazł się w granicach Niemiec. Po referendum w roku 1920 północna część regionu została przyłączona do Danii (okręg Sønderjyllands Amt, potem Dania Południowa), a południowa została w Niemczech (dzisiejszy kraj związkowy Szlezwik-Holsztyn).

Z regionem byli związani liczni królowie Danii. Lista władców duńskich urodzonych i zmarłych w Szlezwiku:

Urodzeni w regionie:

Zmarli w regionie:

Znajdują się tu także miejsca spoczynku duńskich władców: katedra św. Piotra i zamek Gottorp w mieście Szlezwik.

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Miasta regionu o populacji przekraczającej 20 tys. mieszkańców:

miasto populacja
(2015/2016[a])
państwo
1. Flensburg 85 942 Niemcy
2. Rendsburg[b] 27 617 Niemcy
3. Sønderborg 27 595 Dania
4. Szlezwik 24 266 Niemcy
5. Husum 22 430 Niemcy
6. Haderslev 21 994 Dania
7. Eckernförde 21 859 Niemcy

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dla miast niemieckich dane na 31.12.2015, dla duńskich dane na 1.01.2016
  2. W późnym średniowieczu także część Holsztynu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]