T-84

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
T-84
Wczesna wersja czołgu T-84, późniejsze wersje posiadały pancerz reaktywny lepiej zintegrowany z kadłubem
Wczesna wersja czołgu T-84, późniejsze wersje posiadały pancerz reaktywny lepiej zintegrowany z kadłubem
Dane podstawowe
Państwo  Ukraina
Producent Fabryka im. Wiaczesława Małyszewa
Typ pojazdu czołg podstawowy
Załoga 3 osoby
Historia
Prototypy 1994
Produkcja od 1994
Dane techniczne
Silnik KMDB 6TD-2, 6-cylindrowy, diesel, 1200 KM (890 kW)
Transmisja mechaniczna
Poj. zb. paliwa 1200 litrów
Pancerz stalowy, kompozytowy, reaktywny
Długość 7,086 m
Szerokość 3,775 m
Wysokość 2,215 m
Masa 46 ton
Nacisk jedn. 0,93 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 65-70 km/h (na drodze)
45-50 km/h (w terenie)
Zasięg 450 km (na drodze)
350 km (w terenie)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 1,8 m (bez przygotowania)
5 m (po przygotowaniu)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata gładkolufowa KBA-3 kal. 125 mm
karabin maszynowy KT-7.62 kal. 7.62 mm
przeciwlotniczy karabin maszynowy KT-12.7 kal. 12.7 mm

T-84ukraiński czołg, będący modernizacją radzieckiego czołgu T-80UD

Powstanie czołgu T-84[edytuj]

W czasach Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich Charków był jednym z największych i najważniejszych ośrodków zbrojeniowych w Układzie Warszawskim. Właśnie na Ukrainie powstały czołgi T-34,T-44, T-54, T-55 oraz T-64. Rozwój kolejnych wersji tego ostatniego wozu była zadaniem Charkowskiego Biura Konstrukcyjnego Morozowa (ChKBM) natomiast produkcja Charkowskich Zakładów im. Małyszewa. W połowie lat 80. czołgowy ośrodek na Ukrainie rozpoczął produkcję najnowocześniejszych ówcześnie czołgów sowieckich T-80. Po upadku ZSRR, Ukraina dynamicznie włączyła się do walki o światowe rynki. Jeszcze w 1993 roku w ChKBM zapadła decyzja o kontynuowaniu rozwoju T-80. Rok później skończono kompletowanie pierwszego prototypu czołgu T-84. W jego nazwie można upatrywać nawiązania do słynnego charkowskiego T-64 z czasów świetności Związku Radzieckiego.

Rozwój konstrukcji[edytuj]

Prototyp[edytuj]

Pierwsza wersja czołgu T-84 różniła się od swojego pierwowzoru (czołgu T-80) nowym systemem kierowania ogniem, wymieniono nocny system celowniczy działonowego, zamontowano drugi ślepy obiektyw - wyświetlacz danych komputera balistycznego. Wprowadzone ulepszenia znacznie zwiększyły możliwości zwalczania celów, także ruchomych, przy wykorzystaniu nocnego systemu celowniczego. Zmiany w konfiguracji opancerzenia ograniczyły się do zastąpienia oryginalnego pancerza reaktywnego Kontakt-5 lokalnym odpowiednikiem. Na bokach i tyłu wieży umieszczono nowe charakterystyczne zasobniki. W czołgu tym zamontowano nowy zespół napędowy z 1200-konnym silnikiem 6TD-2. Głównym celem tych wszystkich zmian było zastąpienie oryginalnych, rosyjskich części lokalnymi ukraińskimi. Według producenta 98% tego czołgu było rodzimej produkcji. Tak wyposażony czołg zadebiutował w 1995 roku na salonie IDEX w Abu Zabi.

T-84M Opłot[edytuj]

W 1998 roku prototypowa wersja T-84 stanęła do przetargu na nowy czołg podstawowy dla Grecji. W przetargu tym wygrał czołg Leopard 2A6, pokonując oprócz T-84 także francuskiego Leclerca, brytyjskiego Challengera, amerykańskiego Abramsa i rosyjskiego T-80U. Czołg T-84 ustępował większości przeciwników pod względem wyposażenia elektronicznego. Stosunkowo wysoko za to oceniono mobilność czołgu. Pośrednim rezultatem wniosków z greckiej lekcji było opracowanie nowej wersji. Wóz został zaprezentowany w 1999 roku w Abu Zabi. Celem głównym charkowskich konstruktorów była dalsza ukrainizacja wozu. Wykorzystano całkowicie nową wieżę, spawaną z płyt walcowanych. Zastosowanie stali pancernej o wysokich parametrach oraz zwiększenie grubości sprowadzonej osłony czołowej wpłynęło na wyraźny wzrost odporności. Zamontowano nowy, produkowany na Ukrainie pancerz reaktywny Nóż, boki kadłuba i układ jezdny osłonięto fartuchami o zwiększonej powierzchni. Zmodyfikowano przyrządy kierowania ogniem. Pojawił się również układ zgrywający oś armaty z osią optyczną celownika. Zamontowano również nowy celownik termowizyjny. Uzbrojenie pozostało bez zmian - 125 mm armata KBA-3. Masa nowej wersji wozu wzrosła z 46 ton do 48,5 tony. Jeszcze w 1999 roku nowa wersja T-84 weszła na uzbrojenie Sił Zbrojnych Ukrainy

T-84 Jatagan[edytuj]

Dysponując nowym, udoskonalonym czołgiem Ukraina ponownie włączyła się do rywalizacji na światowym rynku pancernym. Były ku temu dwie okazje, pierwsza w Malezji (gdzie T-84 przegrał z polskim PT-91M) i druga przetarg w Turcji. W Azji Mniejszej szlaki Ukrainie przecierał T-84M, lecz docelowo ewentualny sukces miał zależeć od nowszej maszyny. W 2000 roku zakończono prace nad prototypem T-84-120. Pierwszą zasadniczą zmianą w stosunku do modeli poprzednich było uzbrojenie go w armatę KBM-2 kalibru 120mm z lufą 50 kalibrów. Uzbrojenie dostosowano do NATOwskich wymogów i standardów. Drugą cechą odróżniającą od Opłata było zastosowanie nowego zmechanizowanego układu ładowania. Tak przystosowany do tureckich i NATOwskich wymogów T-84-120 pod nowa nazwą Jatagan przystąpił do przetargu który jednak nie został rozstrzygnięty. Turcy zrezygnowali z zakupu czołgów zagranicą i zdecydowali się stworzyć własny czołg podstawowy.

T-84 Opłot-M[edytuj]

Ewolucja T-80 nie zakończyła się na etapie Opłota i Jatagana. W Charkowie kontynuowano rozwój konstrukcji, skupiając się na dalszej poprawie wszystkich kluczowych elementów. Nowy ukraiński czołg, określony jako Opłot-M zaprezentowano w drugiej połowie 2008 roku. Nowa wersja ma nowy panoramiczny celownik dowódcy, będący dominującym elementem jego sylwetki. Jest to urządzenie dzienno-nocne, zintegrowane z dalmierzem laserowym. Montując nowy celownik zrezygnowano z charakterystycznej i znajdującej się w poprzednich wersjach wieżyczki dowódcy ze sterowanym zdalnie wkm 12,7 mm. Wkm KT-12,7, został przeniesiony na nowe stanowisko, znajdujące się z tyłu wieży. Reszta elementów systemu kierowania ogniem nie uległa zmianie. W stosunku do Opłota i Jatagana, w nowym Opłocie-M zwiększono dość znacząco pancerz. Szacuje się ze ta wersja ma masę przekraczającą 50 ton. Najbardziej narażone na ostrzał powierzchnie czołgu zostały osłonięte modułami z dwuwarstwowym pancerzem reaktywnym Nóż-2. Opłot-M uzbrojony jest w armatę KBA-3 kalibru 125 mm. Szybkostrzelność tej wersji T-84 wynosi 9 strz./min. Czołg wyposażono w optoelektroniczny system przeciwdziałania - ukraiński odpowiednik Sztory o nazwie Warta. Ostrzega on o opromieniowaniu czołgu wiązką lasera, pochodzącą np. z dalmierza. Opłota-M napędza silnik wysokoprężny 6TD-2E, rozwijając moc 1200 KM przy 2600 obr./min. Jednostka napędowa jest dwusuwowa z zapłonem samoczynnym, bezpośrednim wtryskiem i mechanicznym doładowaniem. Próby państwowe Opłota-M zakończyły się w kwietniu 2009 roku. 3 czerwca został oficjalnie przyjęty do uzbrojenia Sił Zbrojnych Ukrainy. Do końca 2009 roku 10 nowych wozów miało zasilić 17. Brygadę Pancerną. Wspomina się o łącznie 29 pojazdach, które miałyby wejść do służby do końca 2010 roku.

Użytkownicy[edytuj]

Użytkownicy T-84 (Niebieski)

Obecni użytkownicy[edytuj]

The Royal Thai Army has 25 T-84 Oplot-T in service.[1] In March 2011, the Royal Thai Army placed an order for 49 T-84s to replace its fleet of aging M41A3 Walker Bulldog light tanks. Up to 200 tanks may eventually be acquired. However, the Royal Thai Army had yet to make an official announcement.[2][3] The government had just approved 7.155 billion baht to purchase the first 49 Oplot tanks to be assigned to several units: the 2nd cavalry battalion (Royal Guard at Fort Chakrabongse, Prachinburi), the 4th cavalry battalion (Royal Guard at Kiakkai, Bangkok), the 8th cavalry battalion (Fort Suranari, Nakhon Ratchasima), and the 9th cavalry battalion (Fort Ekathotsarot, Phitsanuloke).[4][5][6] The first T-84 Oplot will be delivered to be tested at Cavalry Center at Fort Adisorn, Saraburi in mid-2013 and during the official procurement. The factory in Ukraine had offered the extra 5 T-84 Oplot in addition to the first 49 Oplot tanks.[7][8] 10 tanks were delivered by beginning of 2016.[9][10] 5 tanks were delivered in november 2016.[11] Thus, the number of delivered tanks has reached 15 units. However in April 2017 the Bangkok Post revealed that only 10 tanks had been delivered and that the contract had been cancelled as Ukraine could not complete the order.[12] Bangkok Post article from 9 May 2017 stated that the army received 20 Oplot tanks and cited Gen Chalermchai saying the army is expected to receive another five soon and insisting that a full battalion of the Ukrainian tanks would be procured by the army.[13] But following the delayed deliveries from this tank, the Royal Thai Army has declined the sale and acquired the Chinese VT-4 main battle tank instead of the Ukrainian tank, due to the long term delivery schedule.[14][15]
10 T-84 Oplotów jest w służbie.[16]

Niedoszli użytkownicy[edytuj]

  •  Azerbejdżan - W 2011 roku Azerbejdżan był zainteresowany Oplotem ,jednak w czerwcu 2013 roku wybrał rosyjski T-90.[17]
  •  Bangladesz - W 2007 r. Armia Bangladeszowa rozpoczęła negocjacje w sprawie zamówienia 76 czołgów T-84 Yatagan w pierwszej partii. W ciągu najbliższych kilku lat armii Bangladeszu zamierza wprowadzić znaczną liczbę Yataganów (200 do 300) w ramach swojego głównego programu zamówień publicznych na czołówkę bojową.[18] Jednak w 2011 r. Bangladesz zdecydował się na zakup 44 czołgów MBT-2000.
  •  Grecja
  •  Malezja - Brał udział w malezyjskim konkursie czołgów ,ale T-84 nie został wybrany i zamiast niego wybrano polski PT-91.
  •  Turcja

Przypisy

  1. Ukraine to transfer new batch of Oplot main battle tanks to Thailand (ang.). Defence blog, 2017-01-12.
  2. New Ukraine tanks leave soldiers riled (ang.).
  3. Украина выиграла тендер на поставку 200 танков "Оплот" в Таиланд (ros.).
  4. วาระแทรกซื้อรถถังยูเครน ครม.อนุมัติ 7.2 พันล้าน (taj.).
  5. รถถัง7พันล้าน ครม.สั่งลา เอาใจกองทัพ (taj.).
  6. สำนึกในการซื้อ "อาวุธ" ของกองทัพ กรรมวิธีในการสร้างฉันทามติจากสังคม (taj.). มติชน.
  7. ทบ.เตรียมรับศึกบูรพาทิศช็อปรถถังT-84 OPLOT (taj.).
  8. Ready for Another Five Tanks "Oplot-T" for Thailand (ang.). 14 kwietnia 2015.
  9. Thailand Is Buying The Newest Chinese Tank, 2016-05-18.
  10. Ukraine ships third batch of new Oplot tanks to Thailand
  11. Thailand receives five additional T-84 Oplot tanks | Defense Watch (ang.). 2016-11-12. [dostęp 2016-11-20].
  12. China tank deal cut 'due to cash woes' (ang.). Bangkok Post.
  13. Bangkok Post Public Company Limited: Army sets sights on Chinese tanks (ang.). [dostęp 2017-05-29].
  14. RTA orders additional chinese tanks (ang.).
  15. Thailand to buy more Chinese tanks, reportedly for $58M (ang.). 4 kwietnia 2017. [zarchiwizowane z tego adresu (7 kwietnia 2017)].
  16. The Military Balance 2016 — p. 205
  17. ИТАР-ТАСС: Политика - Россия поставила Азербайджану 100 танков Т-90С (ang.). Itar-tass.com.
  18. Yatagan Main Battle Tank bdmilitary.com

Bibliografia[edytuj]