Tadeusz Maj (pułkownik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy oficera WP. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Tadeusz Maj
Rózga, Łokietek
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 29 stycznia 1918
Rzeczniów
Data śmierci 10 maja 1980
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzel AK.jpg Związek Walki Zbrojnej
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Rewolucyjna Grupa Inteligencji Socjalistycznej „Świt”
Orl.jpg Armia Ludowa
Orzeł LWP.jpg Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Jednostki 4 Pułk Piechoty Legionów
2 Brygada AL Świt
Stanowiska Dowódca brygady partyzanckiej
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Późniejsza praca attaché handlowy
Odznaczenia
Order Krzyża Grunwaldu III klasy Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Medal Zwycięstwa i Wolności 1945
Grób Tadeusza Maja na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Tadeusz Maj ps. Rózga, Łokietek (ur. 29 stycznia 1918 w Rzeczniowie, zm. 10 maja 1980) – żołnierz kampanii wrześniowej, dowódca 2 Brygady AL „Świt”, zastępca dowódcy III Obwodu Armii Ludowej, pułkownik Wojska Polskiego[1]. Zbrodniarz komunistyczny, odpowiedzialny za m.in. mord w miejscowości Kotyska[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Przed wojną ukończył gimnazjum ogólnokształcące w Ostrowcu Świętokrzyskim oraz dywizyjny kurs podchorążych rezerwy przy 4 pułku piechoty Legionów w Kielcach, otrzymując stopień kaprala. W kampanii wrześniowej brał udział w walkach pod Zagnańskiem w rejonie Kielc.

Od 1940 był dowódcą plutonu Związku Walki Zbrojnej w Rzeczniowie, a następnie podoficerem Armii Krajowej. W 1943 współorganizował w Iłżeckiem lewicową organizację „Świt”, w której pełnił funkcję zastępcy dowódcy do spraw wojskowych pod pseudonimem „Rózga”; wiosną 1944 organizacja „Świt” przystąpiła do AL. 28 kwietnia 1944 Maj objął dowództwo oddziału partyzanckiego im. Gabriela Narutowicza, przybierając pseudonim „Łokietek”. 6 czerwca 1944 oddział im. Narutowicza wspólnie z oddziałem AL im. Langiewicza stoczył walkę z Niemcami w Sulejowie; zginęło 10 Niemców, kilku zostało rannych, a 6 wzięto do niewoli. 9 czerwca oddziały te stoczyły walkę z żandarmerią we wsi Janik; zginęło 18 żandarmów i 6 partyzantów. W czerwcu 1944 roku w miejscowości Kotyska jego oddział zamordował 12 Żydów[3]. Koło leśniczówki Lipie zamordowano dalszych 30 Żydów.

 Osobny artykuł: Pogrom na Lubelszczyźnie.

Od sierpnia do października 1944 "Łokietek" był dowódcą 2 Brygady AL Ziemi Kieleckiej „Świt”. Brygada dokonywała wielu akcji kolejowych, jednak oprócz niszczenia niemieckich pociągów 24 sierpnia 1944 AL-owcy wysadzili na linii Częstochowa-Kielce pociąg osobowy pełen Polaków, których ograbiono, nie udzielając im pomocy medycznej. W związku z tym „łokietkowcy” byli zaciekle ścigani przez Brygadę Świętokrzyską. 17 października 1944 dowództwo Brygady AL „Świt” objął Tadeusz Łęcki „Orkan”, a „Łokietek” został mianowany zastępcą dowódcy Obwodu III AL i pełnił tę funkcję do stycznia 1945.

Po wojnie został oficerem politycznym w KBW do lipca 1945, a następnie szefem prokuratury wojewódzkiej w Łodzi. W 1951 został aresztowany pod zarzutem zamordowania Żydów w miejscowości Kotyska w czerwcu 1944, a w 1954 skazany na 8 lat więzienia. W 1956 Sąd Najwyższy nakazał powtórne rozpatrzenie jego sprawy. W 1958 Prokuratura Generalna umorzyła śledztwo stwierdzając, że zabici Żydzi byli współpracownikami okupanta. Później Tadeusz Maj był m.in. attaché handlowym PRL w Atenach i pułkownikiem rezerwy (w rezerwie od lipca 1945)([potrzebny przypis].


Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia II wojny światowej 1975 ↓, s. 303,.
  2. Yad Vashem Studies - Żydowski Instytut Historyczny, www.jhi.pl [dostęp 2019-03-11] (pol.).
  3. Yad Vashem Studies - Żydowski Instytut Historyczny, www.jhi.pl [dostęp 2019-03-11] (pol.).
  4. Aleksander Mazur, Order Krzyża Grunwaldu 1943-1985, Warszawa 1988, s. 86.
  5. >M.P. z 1947 r. nr 51, poz. 352

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]