Zagnańsk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zagnańsk
Herb
Herb Zagnańska
Kościół pw. św. Rozalii dziewicy i Marcina b. w.
Kościół pw. św. Rozalii dziewicy i Marcina b. w.
Państwo  Polska
Województwo świętokrzyskie
Powiat kielecki
Gmina Zagnańsk
Liczba ludności (2006) 1726
Strefa numeracyjna 41
Kod pocztowy 26-050
Tablice rejestracyjne TKI
SIMC 0280175
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Zagnańsk
Zagnańsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagnańsk
Zagnańsk
Ziemia50°58′49″N 20°39′52″E/50,980278 20,664444
Wnętrze kościoła w Zagnańsku
Zespół Szkół Leśnych im Romana Gesinga w Zagnańsku

Zagnańskwieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim[1], siedziba gminy Zagnańsk.

Był wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Zagnańsk jest punktem początkowym szlak turystyczny zielony zielonego szlaku turystycznego prowadzącego do Bliżyna.

We wsi znajduje się stacja kolejowa na linii kolejowej nr 8 Warszawa Zachodnia – Kraków Główny. Do 1966 ważny węzeł kolejowy lokalnej sieci leśnych kolei wąskotorowych.

Przez Zagnańsk przebiega droga wojewódzka nr 750. Dojazd do Zagnańska z Kielc zapewniają autobusy komunikacji miejskiej linii 7 oraz prywatna komunikacja autobusowa.

Historia[edytuj]

Wieś znana od początków XV w. pod nazwą Zagnansko jako własność biskupów krakowskich. W 1885 roku przez Zagnańsk przeprowadzono linię kolejową z Dęblina do Zagłębia Dąbrowskiego. W latach 1916–1918 Austriacy władający tymi terenami wybudowali duży tartak, a następnie bazę główną kolejki leśnej do zwożenia drewna z pobliskich lasów (rozwijała się głównie w latach międzywojennych). Podczas II wojny światowej w Zagnańsku miały miejsce liczne akcje partyzanckie, m.in. spalenie tartaku przez Związek Odwetu (kwiecień 1942), uwolnienie transportu wywożonych na roboty Polaków (listopad 1943), zderzenie dwóch transportowców kolejowych (7 listopada 1943) oraz rozbrojenie przez oddział AK „Barabasza” grupy strażników (29 stycznia 1944).

Zabytki[edytuj]

  • Kościół parafialny pw. św. św. Rozalii i Marcina wzniesiony w 1664 r. przez biskupa krakowskiego Andrzeja Trzebickiego, rozbudowany w 1906 i 1953 r.
Kościół oraz dzwonnica z przełomu XIX/XX w. zostały wpisane do rejestru zabytków nieruchomych (nr rej.: A.477/1-2 z 8.01.1957, z 9.04.1972 i z 4.05.1987)[3].
  • Cmentarz parafialny (nr rej.: A.478 z 25.06.1992)[3] z mogiłami żołnierzy z 1939 r.
  • Wille drewniane z okresu dwudziestolecia międzywojennego, przy ulicach Spacerowej i Leśnej. W jednej z nich, willi „Marysieńka”, znajduje się zabytkowa apteka.
  • Dąb Bartek – jeden z najstarszych dębów w Polsce.

Instytucje[edytuj]

  • ZHP, Gminny Związek Drużyn Harcerskich "Szkarłatni", a w tym:
  • ZHP, 48 Zagnańska Drużyna Wielopoziomowa "Skała":
  • ZHP, 25 Drużyna Harcerska im. Stanisława Staszica z Samsonowa
  • Gminna Biblioteka Publiczna mieszcząca się w budynku Samorządowego Zespołu Ośrodków Zdrowia.
  • Urząd gminy przy ul. Spacerowej 6
  • Zespół Szkół Leśnych im. Romana Gesinga
  • Urząd pocztowy
  • Zespół Szkoły Podstawowej nr 2,Przedszkola i Gimnazjum im. Stanisława Staszica przy ul. Turystycznej 59
  • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej
  • Punkt przyjęć interesantów Policji
  • Nadleśnictwo Zagnańsk
  • Sklep Lewiatan

Osoby związane z Zagnańskiem[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny: Rejestr TERYT. [dostęp 2013-04-15].
  2. Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 112.
  3. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo świętokrzyskie. 31 marca 2017; 6 miesięcy temu. [dostęp 2015-11-16]. s. 32.

Bibliografia[edytuj]