Tamiza
 Widok na Tamizę w Londynie | |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Kraj | |
| Rzeka | |
| Długość | 346 km |
| Powierzchnia zlewni |
ok. 13 tys. km² |
| Źródło | |
| Miejsce | wzgórza Cotswolds, okolice wsi Kemble |
| Wysokość |
110 m n.p.m. |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Morze Północne |
| Miejsce |
niedaleko Southend-on-Sea |
| Wysokość |
0 m n.p.m. |
| Współrzędne | |
| Mapa | |
| |
Położenie na mapie Anglii  | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii  | |
Tamiza (ang. Thames, wym. ⓘ; w górnym biegu także Isis[a]; łac. Tamesis, Tamesa[1]) – rzeka w południowej Anglii, nad którą położony jest Londyn, druga pod względem długości rzeka Wielkiej Brytanii (po Severn[2]), liczy 346 km[3]. Dorzecze ma powierzchnię około 13 000 km²[4].
Obszar źródłowy we wzgórzach Cotswolds na wysokości ok. 110 m n.p.m, w pobliżu wsi Kemble[3]. Rzeka omija łukiem wzgórza Chiltern, przepływając zakolami przez Basen Londyński. Uchodzi do Morza Północnego, tworząc estuarium rozpoczynające się przy London Bridge, kilkadziesiąt kilometrów od morza. Dolny bieg rzeki, od ujścia do śluzy Teddington Lock w Teddington, ulega silnym pływom morskim o skoku sięgającym 7 m[1].
Do lat 60. XX wieku na skutek zanieczyszczeń była pozbawiona biocenozy[5].
Niegdyś ważna droga wodna, połączona za pośrednictwem kanałów z innymi rzekami, tworząc rozległą sieć (m.in. Kanał Oksfordzki, Grand Union Canal, Thames and Severn Canal, Kennet and Avon Canal)[6]. Tak jak w przypadku innych rzek w kraju, ruch towarowy praktycznie zanikł w XX wieku[1].
Największe ośrodki miejskie nad rzeką to: Oksford, Reading, Maidenhead, Slough, Windsor, Londyn, Dartford, Grays, Tilbury, Gravesend oraz – nad samym ujściem – Southend-on-Sea[7].
Główne dopływy Tamizy to (w kolejności od źródła do ujścia): Churn, Coln, Leach, Windrush, Evenlode, Cherwell, Ock, Thame, Kennet, Loddon, Colne, Wey, Mole, Lea oraz Roding[8].
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d River Thames, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-11-01] (ang.).
- ↑ River Severn, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-11-01] (ang.).
- ↑ a b The Thames River Basin. Thames Rivers Trust. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
- ↑ Centre for Ecology & Hydrology: Thames – a reference basin for WFD implementation. Natural Environment Research Council. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
- ↑ The state of the Thames 2021, Zoological Society of London, 2021 [dostęp 2025-11-01] (ang.).
- ↑ Southern Canals and Rivers. waterways-boats.com. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
- ↑ Georeferenced Maps: OS Maps Leisure (1:50,000/1:25,000). National Library of Scotland. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).
- ↑ Floating down the river. the-river-thames.co.uk. [dostęp 2025-11-01]. (ang.).