Tansu Çiller

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Tansu Çiller
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

24 maja 1946
Stambuł

Premier Turcji
Okres

od 25 czerwca 1993
do 6 marca 1996

Przynależność polityczna

Partia Słusznej Drogi

Poprzednik

Erdal İnönü (p.o.)

Następca

Mesut Yılmaz

podpis

Tansu Çiller (ur. 24 maja 1946 w Stambule[1]) – turecka ekonomistka, polityk i nauczycielka akademicka, posłanka do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji, minister, w latach premier Turcji (1993–1996)

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Córka wysokiego urzędnika państwowego Hüseyina Necatiego Çillera[2]. Ukończyła prywatną szkołę średnią w rodzinnej miejscowości, a następnie ekonomię na Uniwersytecie Boğaziçi. Kształciła się następnie w Stanach Zjednoczonych, uzyskała magisterium na University of New Hampshire i doktorat na University of Connecticut[2][3]. Pracowała na Uniwersytecie Yale, a po powrocie do Turcji została nauczycielką akademicką na Uniwersytecie Boğaziçi. W 1978 i 1983 obejmowała kolejne stanowiska profesorskie[2].

W 1990 dołączyła do Partii Słusznej Drogi (DYP)[3]. W 1991 po raz pierwszy uzyskała mandat deputowanej. Dwukrotnie (1995 i 1999) z powodzeniem ubiegała się o reelekcję, zasiadając w Wielkim Zgromadzeniu Narodowym Turcji do 2002[2]. Również w 1991 objęła urząd ministra stanu do spraw gospodarki w rządzie Süleymana Demirela[1][4], który sprawowała do 1993. W tymże roku stanęła na czele Partii Słusznej Drogi[5]. Po wyborach z 1995 jej ugrupowanie, celem zablokowania przejęcia władzy przez islamistyczną formację Necmettina Erbakana, zawarło porozumienie z Partią Ojczyźnianą Mesuta Yılmaza, który stanął na czele nowego rządu[3]. Tansu Çiller nie objęła w nim żadnych stanowisk, sama koalicja wkrótce się rozpadła[3]. Od czerwca 1996 do czerwca 1997 była wicepremierem oraz ministrem spraw zagranicznych w gabinecie Necmettina Erbakana[2], który upadł po zagrożeniu puczem wojskowym[3]. Liderka DYP była krytykowana za porozumienie z islamistami, które doprowadziło również do odejścia z partii grupy deputowanych[1].

W 2002 jej partia nie przekroczyła wyborczego progu, była premier ustąpiła z funkcji jej przewodniczącej[1][5] i wycofała się z działalności politycznej.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Zawarła związek małżeński z Özerem Uçuranem; matka dwójki dzieci[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Çiller, Tansu, rulers.org [dostęp 2023-04-02] (ang.).
  2. a b c d e f Tansu Çiller, biyografya.com [dostęp 2023-04-02] (ang.).
  3. a b c d e Tansu Çiller, [w:] Encyclopædia Britannica [online] [dostęp 2023-04-02] (ang.).
  4. VII. Demirel Hükümeti Bakanlar Kurulu 20.11.1991–25.06.1993, tbmm.gov.tr [zarchiwizowane 2005-10-30] (tur.).
  5. a b Leaders of Turkey, zarate.eu [dostęp 2023-04-02] (ang.).