Ahmet Davutoğlu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ahmet Davutoğlu
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

26 lutego 1959
Taşkent

Premier Turcji
Okres

od 28 sierpnia 2014[1]
do 24 maja 2016

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Recep Tayyip Erdoğan

Następca

Binali Yıldırım

Minister spraw zagranicznych Turcji
Okres

od 1 maja 2009
do 28 sierpnia 2014

Przynależność polityczna

Partia Sprawiedliwości i Rozwoju

Poprzednik

Ali Babacan

Następca

Mevlüt Çavuşoğlu

podpis
Ahmet Davutoğlu i John Kerry (2013)

Ahmet Davutoğlu (wym. [ahˈmet daˈvutoːɫu]; ur. 26 lutego 1959 w m. Taşkent w prowincji Konya[2]) – turecki polityk i politolog, profesor, deputowany, w latach 2009–2014 minister spraw zagranicznych, w latach 2014–2016 premier Turcji i przewodniczący Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie i działalność zawodowa[edytuj | edytuj kod]

Ukończył w 1977 szkołę średnią İstanbul Erkek Lisesi[3]. Ukończył następnie studia z zakresu ekonomii i nauk politycznych na Uniwersytecie Boğaziçi w Stambule. Na tej samej uczelni uzyskał również magisterium z administracji publicznej oraz doktorat w zakresie nauk politycznych i stosunków międzynarodowych[2][3]. Na początku lat 90. pracował na stanowisku profesorskim na Universiti Islam Antarabangsa Malaysia w Malezji. Utworzył i kierował na tym uniwersytecie katedrą nauk politycznych. Po powrocie do Turcji wykładał na Uniwersytecie Marmara w Stambule. Pracował także na prywatnej uczelni Beykent Üniversitesi w tym samym mieście[2][3], na której był również kierownikiem katedry stosunków międzynarodowych[4]. Wykładał ponadto w szkołach wojskowych. Uzyskał w międzyczasie pełną profesurę[2].

Autor publikacji naukowych, w których zajął się m.in. analizami tureckiej polityki zagranicznej oraz kwestiami współistnienia teorii politycznych wywodzących się z kręgów świata zachodniego i islamskiego[3]. W swoich tekstach postulował, by Turcja wykorzystała swoje atuty (w postaci szczególnego położenia geograficznego oraz powiązań historycznych i kulturowych) do wzmacniania swojej pozycji i rozszerzania wpływów w takich regionach jak Bliski Wschód, Azja Środkowa, Kaukaz Południowy i Bałkany[3].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 2003 prezydent Ahmet Necdet Sezer oraz premier Abdullah Gül nadali mu tytuł ambasadora[2]. Był też głównym doradcą tegoż premiera do spraw polityki zagranicznej, pozostając na tej funkcji również za rządów jego następcy Recepa Tayyip Erdoğana[2]. 1 maja 2009 dołączył do gabinetu lidera AKP, obejmując w nim stanowisko ministra spraw zagranicznych[5]. Urząd ten sprawował również w dwóch kolejnych rządach do sierpnia 2014[6]. Jako doradca oraz minister stał się twórcą głównego nurtu tureckiej polityki zagranicznej opartej na tradycji neoosmańskiej[3]. W 2011 z ramienia Partii Sprawiedliwości i Rozwoju po raz pierwszy uzyskał mandat deputowanego do Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji. Odnawiał go w wyborach w czerwcu 2015 i listopadzie 2015, zasiadając w parlamencie do 2018[7].

W sierpniu 2014 został nowym przewodniczącym AKP[8], zastępując wybranego na prezydenta Recepa Tayyip Erdoğana. Ten ostatni został zaprzysiężony 28 sierpnia 2014. Ahmet Davutoğlu został wówczas pełniącym obowiązki premiera, a następnego dnia objął stanowisko premiera[9]. W wyborach z czerwca 2015 Partia Sprawiedliwości i Rozwoju utraciła większość w parlamencie; wobec niemożności znalezienia partnera koalicyjnego konieczne stało się powołanie rządu tymczasowego z dotychczasowym premierem[10]. Przedterminowe wybory parlamentarne odbyły się w listopadzie 2015, AKP uzyskała w ich wyniku większość bezwzględną w parlamencie kolejnej kadencji. Ahmet Davutoğlu w tym samym miesiącu po raz trzeci został premierem[11].

W międzyczasie pogorszeniu ulegały jego relacje z Recepem Tayyipem Erdoğanem, który zmierzał do wzmocnienia uprawnień wykonawczych prezydenta[12]. W maju 2016 polityk po spotkaniu z prezydentem ogłosił zwołanie w tym samym miesiącu kongresu AKP, ogłaszając, że sam nie będzie ubiegał się o reelekcję[13]. Nowym liderem partii został wówczas Binali Yıldırım[14], który 24 maja 2016 zastąpił go również na urzędzie premiera[9].

Zrezygnował później z członkostwa w AKP; w grudniu 2019 został przewodniczącym nowego ugrupowania pod nazwą Partia Przyszłości[15].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Zawarł związek małżeński z Sare Davutoğlu; ojciec czwórki dzieci[3].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Alternative Paradigms: The Impact of Islamic and Western Weltanschauungs on Political Theory, University Press of America, 1993
  • Civilizational transformation and the Muslim world, Mahir Publications, 1994
  • Stratejik derinlik: Türkiye'nin uluslararası konumu, Küre Yayınları, 2001
  • Küresel Bunalım, Küre Yayınları, 2002[3][16]
  • Osmanlı medeniyeti: siyaset, iktisat, sanat, Klasik Yayınları, 2005

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Do 29 sierpnia 2014 jako p.o.
  2. a b c d e f Ahmet Davutoğlu, biyografya.com [dostęp 2023-04-27] (ang.).
  3. a b c d e f g h Ahmet Davutoğlu, cidob.org [dostęp 2023-04-24] (hiszp.).
  4. Ahmet Davutoğlu, biyografi.net [dostęp 2023-04-24] (tur.).
  5. Turkish PM announces cabinet reshuffle, people.com.cn, 2 maja 2009 [zarchiwizowane 2014-08-19] (ang.).
  6. Rulers: Turkey: Ministries, etc., rulers.org [dostęp 2023-04-24] (ang.).
  7. Ahmet Davutoğlu, tbmm.gov.tr [dostęp 2023-04-24] (tur.).
  8. Tarihi kongrede Ahmet Davutoğlu Genel Başkan seçildi, aksam.com.tr, 27 sierpnia 2014 [zarchiwizowane] (tur.).
  9. a b Rulers: Countries T: Turkey, rulers.org [dostęp 2023-04-24] (ang.).
  10. Turecki prezydent zaaprobował rząd tymczasowy, wnp.pl, 29 sierpnia 2015 [dostęp 2023-04-24].
  11. Davutoğlu Yeni Kabineyi Açıkladı! İşte İsim İsim Bakanlar Kurulu, haberler.com, 24 listopada 2015 [dostęp 2023-04-24] (tur.).
  12. David Barchard, Ahmet Davutoğlu Resigns: Why the Turkish Prime Minister Had to Go, newsweek.com, 5 maja 2016 [dostęp 2023-04-24] (ang.).
  13. Davutoğlu, Erdoğan'ı yalanlayıp gitti: Tercih değil, zaruret, cumhuriyet.com.tr, 5 maja 2016 [dostęp 2023-04-24] (tur.).
  14. Leaders of Turkey, zarate.eu [dostęp 2023-04-24] (ang.).
  15. Ayşe Sayın, Gelecek Partisi: Ahmet Davutoğlu Genel Başkan seçildi, parti yönetiminde kimler var?, bbc.com/, 19 grudnia 2019 [dostęp 2023-04-24] (tur.).
  16. Prof. Dr. Ahmet Davutoglu, koerber-stiftung.de [zarchiwizowane 2011-07-28] (ang.).