Adnan Menderes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Adnan Menderes
Adnan Menderes VI. Yasama Dönemi.jpg
Data urodzenia 1899
Data śmierci 17 września 1961
Premier rządu
Okres od 22 maja 1950
do 27 maja 1960
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Poprzednik Şemsettin Günaltay
Następca Cemal Gürsel

Adnan Menderes (ur. w 1899 w Aydın, zm. 17 września 1961 na wyspie więziennej İmralı) – turecki polityk, pierwszy premier Turcji wybrany w wolnych wyborach.

Od 1930 deputowany do Zgromadzenia Narodowego z ramienia Partii Ludowo-Republikańskiej założonej przez Atatürka, w 1945 został wykluczony z tej partii za działalność opozycyjną wobec jej kierownictwa. W 1946 był współzałożycielem Partii Demokratycznej i został jednym z jej przywódców. Tworzył rząd w latach 1950-1960. Zwolennik ścisłej współpracy Turcji z mocarstwami zachodnimi, przyczynił się m.in. do przystąpienia Turcji do NATO. Polityka gospodarcza jego rządu doprowadziła do inflacji, rozpowszechniania się korupcji i ograniczania swobód obywatelskich. Został obalony przez wojsko tureckie 27 maja 1960. Zarzucono mu m.in. organizację antygreckich zamieszek w 1955 r. (których kulminacją był tzw. pogrom w Stambule) oraz korupcję. Został osądzony i stracony.

Literatura[edytuj]

  • Wielka Encyklopedia PWN red. Jan Wojnowski, Warszawa 2003 t. 17, s. 251.
  • Jan Reychman, Historia Turcji, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1973.